X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz

75. rocznica Akcji pod Arsenałem. „Warszawiacy potrzebowali tego sukcesu”

Ostatnia aktualizacja: 26.03.2018 13:00
- Akcja pod Arsenałem odbiła się szerokim echem wśród ludności Warszawy. To było potrzebne. Wobec wszystkich sukcesów wojsk niemieckich na terenie całej Europy Warszawiacy pragnęli takiego sukcesu, symbolu. Grupy Szturmowe Szarych Szeregów im to dały – powiedział w Polskim Radiu 24 Mariusz Olczak z Archiwum Akt Nowych IPN. Dziś mija 75. lat od Akcji pod Arsenałem.
Audio
Miejsce akcji  ulica Długa, widok w kierunku wschodnim
Miejsce akcji – ulica Długa, widok w kierunku wschodnimFoto: Domena publiczna

Dokładnie 75. lat temu, 26 marca 1943 r., u zbiegu ulic Długiej i Bielańskiej w Warszawie w pobliżu budynku Arsenału członkowie Grup Szturmowych Szarych Szeregów, pod dowództwem Stanisława Broniewskiego "Orszy", przeprowadzili akcję odbicia z rąk gestapo Janka Bytnara "Rudego" i 20 innych więźniów.

W nocy z 18 na 19 marca 1943 r. gestapo aresztowało Henryka Ostrowskiego "Heńka" - dowódcę hufca-plutonu "Praga" Grup Szturmowych Szarych Szeregów. W czasie rewizji Niemcy znaleźli u niego materiały szkoleniowe i wywiadowcze oraz notatki m.in. z adresem Jana Bytnara "Rudego" - komendanta hufca-plutonu "Południe" ("Sad").

Kilka dni później, w nocy 22 na 23 marca, w kamienicy przy al. Niepodległości, ta sama ekipa gestapowców aresztowała "Rudego". Również w jego mieszkaniu Niemcy znaleźli przedmioty świadczące o działalności dywersyjnej, m.in. angielski zapalnik naciskowy.

Po aresztowaniu Bytnara w Grupach Szturmowych przeprowadzono akcję alarmową, o sytuacji zawiadomiono jego kolegów, ewakuowano magazyny i oczyszczono lokale konspiracyjne. Przyjaciel i zwierzchnik "Rudego" Tadeusz Zawadzki "Zośka", zastępca dowódcy warszawskich Grup Szturmowych i komendant hufca "Centrum", natychmiast podjął działania mające na celu odbicie "Rudego", zarządzając alarm bojowy w hufcach "Centrum" i "Południe".

Jak podkreślił Mariusz Olczak, Akcja pod Arsenałem była „pierwszą w zasadzie akcją, w której żołnierze Grup Szturmowych Szarych Szeregów z bronią w ręku przeciwstawili się Niemcom”.

- Byli to młodzi ludzie, bo średnia wieku wykonawców przekraczała nieco 21 lat. Ten wiek jak na konspirację i czasy wojny był zaawansowany, z drugiej jednak strony byli oni nieostrzelani, nie przeszli boju, a mimo to wykonali tak skomplikowaną akcję zakończoną sukcesem – oznajmił Olczak.

Dodał, że akcja była przeprowadzona bardzo sprawnie i wszyscy mówili o jej sukcesie. - Jeżeli będziemy za 50 czy 100 lat myśleć o konspiracyjnej Warszawie i o tym, co robili młodzi Polacy w czasie wojny to ta historia będzie jedną z tych podstawowych – podsumował.

W akcji pod Arsenałem uwolniono 21 więźniów, wśród nich obok „Rudego” także Henryka Ostrowskiego „Heńka”. Wzięło w niej udział 28 członków Szarych Szeregów. Po stronie polskiej w czasie akcji straty były następujące: jedna osoba aresztowana - Hubert Lenk „Hubert” (zakatowany następnie przez gestapo) oraz dwie ciężko ranne: „Alek” i „Buzdygan”.

„Alek” i „Rudy” zmarli tego samego dnia - 30 marca 1943, 2 kwietnia w szpitalu zmarł również „Buzdygan”. Po stronie niemieckiej było czterech zabitych i dziewięciu rannych.

Następnego dnia po akcji, 27 marca, w odwecie Niemcy rozstrzelali na dziedzińcu więziennym Pawiaka 140 Polaków i Żydów.

Więcej w całej rozmowie.

Gospodarzem audycji był Wojciech Kościak.

Polskie Radio 24/PAP/pr

____________________

Data emisji: 26.03.18

Godzina emisji: 10:35

 

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Akcja pod Arsenałem

Ostatnia aktualizacja: 26.03.2013 14:35
Siedemdziesiąt lat temu Grupy Szturmowe Szarych Szeregów odbiły 25 więźniów przewożonych z siedziby Gestapo na Pawiak, w tym Jana Bytnara ps. „Rudy”. Operacją odbicia więźniów dowodzili Tadeusz Zawadzki ps.„Zośka” i Stanisław Broniewski ps.„Orsza”. O brawurowej akcji pod Arsenałem w studiu PR24 opowiadał dr Paweł Kosiński z IPN.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Powstanie Warszawskie: kres więzienia na Pawiaku

Ostatnia aktualizacja: 31.07.2015 17:43
– Pawiak był miejscem terroru, ale także walki – mówiła w Polskim Radiu 24 Joanna Gierczyńska, kierownik Muzeum Więzienia Pawiak. 30 lipca 1944 roku rozpoczęła się ewakuacja osadzonych w więzieniu na Pawiaku. Natomiast Niemcy zaczęli się wycofywać 20 sierpnia. W dzień później wysadzili zabudowania więzienia, aby ukryć prawdę o swoich zbrodniach.
rozwiń zwiń

Czytaj także

74. rocznica akcji pod Arsenałem. "To nie była wolnoamerykanka"

Ostatnia aktualizacja: 27.03.2017 21:59
26 marca 1943 roku Grupy Szturmowe Szarych Szeregów zorganizowały akcję pod kryptonimem "Meksyk II". W jej wyniku, w pobliżu warszawskiego Arsenału, uwolniono Jana Bytnara "Rudego" oraz 20 innych więźniów, przewożonych z siedziby Gestapo do więzienia na Pawiaku. O operacji mówił w audycji Historia na Dziś dr Patryk Pleskot z Instytutu Pamięci Narodowej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dom „Zośki” wykupiony przez Gminę Piaseczno i Chorągiew Stołeczną ZHP

Ostatnia aktualizacja: 22.06.2017 11:19
Dom Tadeusza Zawadzkiego „Zośki” - harcmistrza Szarych Szeregów, żołnierza Armii Krajowej, jednego z uczestników Akcji pod Arsenałem, zostanie wykupiony z rąk obecnego właściciela przez Gminę Piaseczno i Chorągiew Stołeczną ZHP. Mówił o tym w Polskim Radiu 24 podharcmistrz Wojtek Puchacz, członek Komendy Chorągwi Stołecznej ZHP.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Hanna Szczepanowska ps. „Heban” o Powstaniu Warszawskim

Ostatnia aktualizacja: 02.08.2017 16:30
– Wojna wybuchła, kiedy miałam 10 lat. Dowiedziałem się, że Niemcy zajęli wszystko i będą mieszkać w Polsce. Dowiedziałam się, że odebrali naszą wolność – wspominała w Rozmowie PR24 Hanna Szczepanowska ps. „Heban” – harcerka, łączniczka, sanitariuszka, uczestniczka Powstania Warszawskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zmarła Hanna Szczepanowska, ps. Heban - harcerka Szarych Szeregów, łączniczka AK

Ostatnia aktualizacja: 10.10.2017 22:30
W Powstaniu Warszawskim Hanna Szczepanowska była łączniczką w zgrupowaniu Mieczysława Niedzielskiego "Żywiciela" na Żoliborzu. Miała 88 lat. Odnawianie ducha narodu polskiego to moja misja i służba - mówiła.  O śmierci Szczepanowskiej poinformował Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Na początku sierpnia pani Hanna udzieliła wywiadu Polskiemu Radiu 24. 
rozwiń zwiń