more_horiz

Fortel użyty do uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Żurawski vel Grajewski: wykorzystano nieobecność opozycji

Ostatnia aktualizacja: 28.04.2022 21:09
- "Spisek" to słowo, które pada w odniesieniu do okoliczności powstania Konstytucji 3 Maja. Wykorzystano bowiem moment, gdzie znaczna części posłów opozycyjnych nie wróciła z przerwy wielkanocnej - mówił w Polskim Radiu 24 prof. Radosław Żurawski vel Grajewski, historyk.
Fortel użyty do uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Żurawski vel Grajewski: wykorzystano nieobecność opozycji
Fortel użyty do uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Żurawski vel Grajewski: wykorzystano nieobecność opozycjiFoto: PAP/PAI

Na dobrze znanym obrazie Jana Matejki "Konstytucja 3 Maja 1791 roku" na ramionach posłów niesiony jest marszałek Sejmu Wielkiego, Stanisław Małachowski, z dokumentem Konstytucji wzniesionym do góry. Dlaczego postanowiono rozpocząć prace nad polską konstytucją?

Zdaniem gościa PR24, koniunktura polityczna wówczas właśnie umożliwiła próbę rzeczywistej zmiany ustroju państwa. Dopiero wojna z Turcją, która zaangażowała siły rosyjskie, stworzyła właściwy klimat do tego, by pochylić się nad pracami nad Konstytucją. Postanowiono więc zrzucić protektorat rosyjski i podjąć próbę zmian ustrojowych.

"Pada słowo spisek"

W 1787 roku caryca Katarzyna wypowiedziała wojnę Turcji. Marzyła nie tylko o ewentualnych korzyściach terytorialnych, ale też o odtworzeniu Cesarstwa Bizantyjskiego. Stanisław August Poniatowski chciał wykorzystać tę okazję i obiecać cesarzowej Rosji przystąpienie Rzeczypospolitej do sojuszu antytureckiego w zamian za możliwość przeprowadzenia reform. Katarzyna wyraziła zgodę, ale ostateczne decyzje miały zapaść na sejmie skonfederowanym.

- "Spisek" czy "fortel", słowa padają w odniesieniu do okoliczności powstania Konstytucji. Wykorzystano bowiem moment, gdzie znaczna części posłów opozycyjnych nie wróciła z przerwy wielkanocnej, zwołano więc tych na których poparcie można było liczyć i przyśpieszono czas spotkania o dwa dni. Zadbano też o to, by publiczność, która obserwowała obrady Sejmu, także była przychylna przyjęcia Konstytucji - powiedział prof. Radosław Żurawski vel Grajewski.

Czytaj także:

Sejm rozpoczął pracę 2 maja w mocno okrojonym składzie. Regulamin przewidywał trzy dni na zapoznanie się z tekstem nowego projektu, wprowadzenie więc ustawy pod głosowanie 3 maja zdawało się niemożliwe. Jednak postanowiono przekonać posłów, przywołując wizję wielkiego niebezpieczeństwa wiszącego nad Rzecząpospolitą, tłumacząc pośpiech wyższą koniecznością. Zamek otoczyło wojsko pod dowództwem księcia Józefa Poniatowskiego. Zadbano o poparcie mieszczan.

Posłuchaj
27:41 _PR24_AAC 2022_04_28-20-33-17.mp3 Fortel użyty do uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Żurawski vel Grajewski: wykorzystano nieobecność opozycji ("Szkiełko i oko")

***

Audycja: "Szkiełko i oko"

Prowadzący: Dorota Kania

Gość: prof. Radosław Żurawski vel Grajewski, historyk

Data emisji: 28.04.2022

Godzina: 20:33

Zobacz także

Zobacz także