X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Nauka

Zobaczyć ciemną materię

Ostatnia aktualizacja: 17.05.2007 12:09
Ciemna materia jest z pewnością jedną z największych zagadek współczesnej astronomii.
Audio

 

 

 


Ciemna materia jest z pewnością jedną z największych zagadek współczesnej astronomii. Stanowi ponad dziewięćdziesiąt procent całej materii kosmosu, ale nie widać jej gołym okiem, ponieważ nie świeci i nie odbija światła; nie wiadomo też, z czego się składa. Jej obecność można odkryć głównie dzięki oddziaływaniu grawitacyjnemu. Mimo to jej wpływ na kształt wszechświata jest doniosły – jak sądzą naukowcy, to właśnie dzięki niej gromady galaktyk wciąż są gromadami. Gdyby nie było ciemnej materii, poszczególne galaktyki odpłynęłyby od siebie w głąb wszechświata.

  

Właśnie dlatego, że nikt jej jeszcze nie widział, naukowcy, otrzymujący dane z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a nie mogli uwierzyć własnym oczom, kiedy na zdjęciach wykonanych przez ten znakomity instrument w listopadzie 2004 roku zobaczyli wyraźnie… pierścień ciemnej materii. Ma on średnicę ok. 2,6 mln lat świetlnych i znajduje się w gromadzie galaktyk ZwCl0024+1652, odległej od Ziemi o 5 miliardów lat świetlnych. Zaskakująca była nie tylko widzialność ciemnej materii, ale i kształt, jaki przybrała – regularny, okrągły.

 

"Po raz pierwszy udało się wykryć ciemną materię o tak unikalnym kształcie, różnym od gazu i galaktyk w gromadzie", powiedział M. James Jee z Johns Hopkins University w Baltimore w USA, członek zespołu badawczego, który dokonał odkrycia. Celem badań było wykonanie mapy rozmieszczenia ciemnej materii w gromadzie, ponieważ, chociaż badacze nie mogli dotąd ujrzeć ciemnej materii, mogli wnioskować jej obecność z zakrzywień światła galaktyk położonych za nią pod wpływem jej pola grawitacyjnego.

 

Początkowo naukowcy myśleli, że pierścień jest efektem błędu w trakcie obróbki danych. "Byłem zdenerwowany, bo myślałem, że pierścień jest sztucznym tworem. Nie mogłem uwierzyć w moje wyniki. Im bardziej próbowałem usunąć pierścień, tym bardziej stawał się widoczny. Ponad rok zajęło mi przekonanie samego siebie, że pierścień jest prawdziwy. Widziałem już wiele gromad, ale nigdy wcześniej nie widziałem czegoś takiego", mówił Jee.

 

Szukając przyczyn uformowania się pierścienia, Jee odnalazł wyniki wcześniejszych badań, opublikowanych w roku 2002 przez Olivera Czoske z Bonn University. Wskazują one, że 1 lub 2 miliardy lat temu gromada mogła zderzyć się z inną gromadą galaktyk i dlatego właśnie zawarta w nich ciemna materia przybrała taka formę, jaka obserwujemy.

 

To najlepszy jak dotąd dowód na to, że ciemna materia naprawdę istnieje – informuje ESA na swojej stronie internetowej. Wyniki badań zespołu ukażą się w czerwcowym numerze Astrophysical Journal.

 

Eugeniusz Wiśniewski


Na podstawie: PhysOrg, ESA

Zobacz więcej na temat: astronomia esa kosmos USA
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

KLCW: Ziemia

Ostatnia aktualizacja: 24.10.2009 10:24
24 października 2009, godz. 16:05
rozwiń zwiń