more_horiz
Historia

Marian Hemar – arcymistrz piosenki

Ostatnia aktualizacja: 11.02.2019 06:00
- Posiadł w wysokim stopniu rzadki kunszt pisania słów do muzyki – oceniał twórczość Hemara Wojciech Młynarski na antenie Polskiego Radia.
Audio
  • Audycja Hanny Marii Gizy z cyklu "Klub ludzi ciekawych wszystkiego" poświęcona postaci Mariana Hemara. (PR, 11.02.2006)
  • Audycja Anny Retmaniak z cyklu "Wieczór muzyki i myśli" poświęcony postaci Mariana Hemara. (PR, 14.11.1990)
Występy aktorów w Klubie Orła Białego - przed mikrofonem Marian Hemar
"Występy aktorów w Klubie Orła Białego - przed mikrofonem Marian HemarFoto: NAC

11 lutego 1972 zmarł Marian Hemar, satyryk i autor tekstów do ponad 3000 piosenek, z których wiele, jak "Ten wąsik" czy "Gdy znów zakwitną białe bzy", przeszło do kanonu polskiej sceny.

- Talenty satyryczne rodzą się tam, gdzie istnieją kontrasty – stwierdził Marek Groński w audycji Anny Retmaniak z cyklu "Wieczór muzyki i myśli".

Takim miejscem na przedwojennej mapie Polski zapewne był Lwów, w którym przyszedł na świat w żydowskiej rodzinie Marian Hemar. Wzrastał w atmosferze występów batiarskich kapel i oswajania biedy żartem. Zdaniem gościa audycji właśnie te doświadczenia ukształtowały twórczość Hemara.

W 1925 roku przeniósł się do Warszawy. Tam poznał poetów z grupy poetyckiej Skamander, m.in. Juliana Tuwima, Jana Lechonia i Antoniego Słonimskiego. Razem z nimi tworzył słynne satyryczne szopki polityczne. Był czołową postacią polskiego kabaretu. Pisywał też słuchowiska dla Polskiego Radia.

- Był niewyżyty jako artysta – podkreślała w audycji Hanny Marii Gizy z cyklu "Klub ludzi ciekawych wszystkiego" Anna Mieszkowska, autorka książki poświęconej Hemarowi, zwracając uwagę na wszechstronność przedwojennej działalności Hemara.  – Zarabiał po kilkanaście tysięcy złotych, podczas gdy pensja urzędnika wynosiła ok. 200 zł.

Przystojny, dobrze ubrany, obdarzony poczuciem humoru Hemar był przy tym kochliwym mężczyzną. Posłuchaj o miłościach artysty i tego, co łączy je z wytwórnią filmów Columbia Pictures.

Dostrzegał zagrożenie, jakie stanowili naziści. Postaci Adolfa Hitlera poświęcił opracowanie "Adolf Wielki", aluzję do dyktatora zawarł w piosence "Ten wąsik":

"Milczenie me zastąpił wrzaskiem

Mój śmiech przemienić pragnie w strach,

Melonik mój mianował kaskiem,

Policja także za nim, ach..."

Piosenka wywołała nawet interwencję niemieckiego ambasadora. We wrześniu 1939 roku przedostał się do Rumunii. Walczył w Samodzielnej Brygadzie Strzelców Karpackich, której poświecił pieśń. W jej refrenie ujął tułaczy los polskiego żołnierza:

"Daleka jest droga

W zawiejach i mgłach

Od śniegów Narwiku

Po libijski piach"

Nigdy nie wrócił do Polski. Na emigracji prowadził autorski program w Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. Z jego bogatym dorobkiem można zapoznać się w serwisie specjalnym Polskiego Radia – RADIA WOLNOŚCI.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Józef Bujnowski - poeta i profesor na obczyźnie

Ostatnia aktualizacja: 31.03.2017 06:01
- Jest jednym z filarów naszego życia kulturalnego na emigracji, a szczególnie nauki polskiej - pisała o profesorze, poecie i żołnierzu Alicja Moskalowa, dziekan Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Andrzej Pomian - historyk i publicysta

Ostatnia aktualizacja: 02.01.2018 06:00
2 stycznia 1911 urodził się Andrzej Pomian, historyk, prawnik, szef Wydziału Propagandy Bieżącej Komendy Głównej Armii Krajowej, współpracownik Radia Wolna Europa.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Marian Januszajtis-Żegota – rozmawiał z Berią o polskiej armii w ZSRR

Ostatnia aktualizacja: 03.04.2018 06:04
3 kwietnia 1889 urodził się Marian Januszajtis-Żegota, generał, weteran walk o niepodległość, wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej.
rozwiń zwiń