X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Wilam Horzyca – dominacja treści nad formą

Ostatnia aktualizacja: 02.03.2019 06:02
– Uważał, że teatr kształci społeczeństwo – mówiła aktorka Wilama Horzycy, Maria Mincerówna. – Dlatego każda jego sztuka musiała być sztuką o ogromnym poziomie pod każdym względem.
Audio
  • Wilama Horzycę z okazji 40 rocznicy śmierci wspominają: Maria Mincerówna i Irena Bołtuć, aut. Iwona Malinowska, w audycji wykorzystano archiwalny wywiad z Wilamem Horzycą (2.03.1999)
Wilam Horzyca (przed 1939 rokiem), aut. nieznany, Wikipediadp
Wilam Horzyca (przed 1939 rokiem), aut. nieznany, Wikipedia/dp

2 marca 1959 roku w Warszawie zmarł Wilam Horzyca – polski reżyser i krytyk teatralny, pracownik najważniejszych teatrów w całym kraju, współtwórca tzw. polskiego teatru monumentalnego.
– Był uroczym człowiekiem, od którego emanowała inteligencja i mądrość przede wszystkim – mówiła Maria Mincerówna w aud. Iwony Malinowskiej w 1999 roku. – To był człowiek mądry, o ogromnej wiedzy, którą posługiwał się na co dzień.

Zaczęło się od Skamandra

Urodził się 28 lutego 1889 we Lwowie. Z pochodzenia był Czechem i właściwie nazywał się Wilhelm Henryk Hořitza. Po zdanej w 1908 roku maturze udał się na studia na Uniwersytet Wiedeński. Studiował germanistykę, filologię klasyczną i historię sztuki.  W  1914 roku zaciągnął się do Legionów Polskich.
W latach 1922-1931 wykładał historię dramatu i teatru powszechnego w Państwowej Szkole Dramatycznej, której później został dyrektorem. W 1920 roku wszedł w skład grupy poetyckiej Skamander. Był jednocześnie redaktorem pisma "Skamander" i autorem manifestu grupy.

Działalność reżyserska

W latach 1931-1937 Horzyca był dyrektorem Teatrów Miejskich we Lwowie. Wystawiał głównie klasykę. Uprawnienia reżyserskie zdobył dopiero w 1939 roku, dlatego jego wcześniejsze spektakle zazwyczaj nie były sygnowane jego nazwiskiem.
W tym czasie ugruntowało się jego myślenie o teatrze dalekim od naturalizmu i psychologizmu. Kierował się raczej w stronę moralitetów, czy misteriów. Horzyca twierdził także, że poezja ma kształtować wyobraźnię widza. Zakładał, że podstawą funkcjonowania teatru jest wielki, klasyczny repertuar. Równolegle jednak interesowała go współczesna mu dramaturgia.
– Uważam, że zadaniem naszym jako teatru jest mieć kilkanaście sztuk, które przedstawiałyby mniej więcej całość repertuaru polskiego w przeszłości – mówił Wilam Horzyca, wówczas dyrektor Teatru Narodowego w Warszawie. – Od tego jest właśnie Teatr Narodowy, żeby ta sztuka narodowa miała swoją katedrę.

Praca z aktorem

– On słyszał tekst całego spektaklu – wspomniała aktorka Maria Mincerówna. – On właściwie słyszał jak to ma brzmieć i chciał tego od aktora. Na tym tle powstawały nieporozumienia, bo aktor uważał, że jest to narzucanie mu czegoś.
Mimo swojej nieustępliwości Horzyca był bardzo cenionym reżyserem. W 1945 roku objął dyrekcję Teatru Ziemi Pomorskiej w Toruniu. To tam zrealizował swoje prawie wszystkie najwybitniejsze przedstawienia: "Sen nocy letniej" (1946) i "Romea i Julię" Szekspira (1947), "Za kulisami" Norwida (1946), a także współczesne: "Cezara i Kleopatrę" Shawa (1948), "Pugaczowa" Jesienina (1948) czy "Dwa teatry" Szaniawskiego (1946).

Lata 50. były dla Horzycy trudnym okresem. Wszechobecny stalinizm i narzucanie pewnego nurtu w sztuce nie odpowiadały mu. – Był to człowiek z innej epoki, on się absolutnie w tej epoce nie umiał znaleźć – mówiła o Horzycy Irena Bołtuć w 1999 roku. – To było sprzeczne z jego zainteresowaniami, z jego widzeniem teatru, kultury w ogóle.

Zawsze w teatrze

W 1957 roku Horzyca objął funkcję dyrektora Teatru Narodowego, którą pełnił do śmierci.

– On był od świtu do nocy w teatrze – zaznaczała Maria Mincerówna. – Nie było przedstawienia, żeby on go nie przypilnował, nie widział. Nie było tak, że nie ma reżysera przez ileś przedstawień. On był stale dla wszystkich wzorem tej odpowiedzialności, tego przejęcia i tego życia teatrem.

Po śmierci Wilama Horzycy toruński teatr nazwano jego imieniem. Za zasługi na polu pracy dziennikarsko-publicystycznej został w 1936 roku odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Posłuchaj wspomnień o artyście teatru – Wilamie Horzycy.

mb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Warszawskie środowisko teatralne pożegna Jarockiego

Ostatnia aktualizacja: 15.10.2012 06:49
Urna z prochami wybitnego reżysera Jerzego Jarockiego zostanie wystawiona w poniedziałek w Teatrze Narodowym w Warszawie, na scenie przy Wierzbowej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Teatr Polski w czasach stalinizmu

Ostatnia aktualizacja: 25.08.2013 19:00
W cyklicznej audycji poświęconej historii Teatru Polskiego profesor Barbara Osterloff opowiedziała tym razem o pierwszych latach po II wojny światowej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jan Białostocki – przybliżał sztukę zwykłym ludziom

Ostatnia aktualizacja: 25.12.2013 06:00
"Wierzę, może naiwnie, że sztuka może uczynić piękniejszym życie człowieka nawet w epoce triumfu techniki. Umożliwienie tego jest chyba najważniejszym zadaniem, jakie historycy sztuki mają dziś do spełnienia” – pisał prof. Jan Białostocki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Andy Warhol – mistrz pop-artu

Ostatnia aktualizacja: 06.08.2017 06:07
– Warhol w swoim najbardziej charakterystycznym okresie nie był kimś, kogo można określić grafikiem – mówiła Andrzejowi Erchardowi w 2002 roku krytyk sztuki Dorota Jarecka. – To był ktoś, kto poszukiwał zarówno w filmie, jak i w malarstwie.
rozwiń zwiń