X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Przeklęta krucjata – pierwszy upadek Konstantynopola

Ostatnia aktualizacja: 12.04.2019 06:33
12 kwietnia 1204 rycerze IV wyprawy krzyżowej zdobyli i splądrowali Konstantynopol. Zdobycie chrześcijańskiej stolicy przez chrześcijan zjednoczonych pod hasłem odbicia miasta Chrystusa było kataklizmem na skalę kosmiczną.
Audio
  • Wyprawy krzyżowe - audycja Hanny Marii Gizy z cyklu "Klub ludzi ciekawych wszystkiego". O genezie, przebiegu i skutkach średniowiecznych krucjat rozmawia z prof. Marią Starnowską i prof. Markiem Barańskim (20.11.2010).
Wejście krzyżowców do Konstantynopola mal. Eugene Delacroix fot. Wikimedia Commons.
Wejście krzyżowców do Konstantynopola mal. Eugene Delacroix fot. Wikimedia Commons.

Pod koniec XII wieku chrześcijańska Europa z przerażeniem patrzyła jak armia III krucjaty ulega potędze muzułmańskiego władcy Saladyna. Niedługo potem papież Innocenty III zwołał kolejną wyprawę krzyżową, która miała odbić Jerozolimę. Przyniosła ona jednak zupełnie nieoczekiwany rezultat.

Szczytna idea

W 1198 roku Innocenty III pisał w liście do władców europejskich: ”niech powstaną wierni Kościoła, niech wezmą broń i tarcze, niech pośpieszą na pomoc Jezusowi Chrystusowi”.

Zebranie krucjaty było jednak tym razem o wiele trudniejsze. Po dwóch spektakularnych klęskach poprzednich wypraw, społeczeństwo było zdezorganizowane i zniechęcone. Ponadto Anglia i Francja były pogrążone w wojnie, a Cesarstwo Niemieckie nie miało cesarza.

Innocenty

Na zdjęciu: Innocenty III fot. Wikimedia Commons.

Dzięki szeroko zakrojonym działaniom legatów papieskich, które dziś nazwalibyśmy kampanią wyborczą, udało się porwać tłumy. Zgłaszali się zarówno chłopi, mieszczanie jak i rycerze. IV krucjata stała się zjawiskiem masowym. W 1200 roku udało się pojednać zwaśnione mocarstwa i wyprawa na Jerozolimę była przesądzona. Krzyżowców mogło być nawet 20-30 tysięcy, w tym nawet 10 tysięcy rycerzy.

Intryga doży Dandolo

Liczna wyprawa musiała w jakiś sposób dotrzeć na wybrzeże Lewantyńskie. Zdecydowano się na podróż drogą morską i udano się w tym celu do posiadającej potężną flotę Wenecji. Doża wenecki Henryk Dandolo zgodził się na przewóz i eskortę krzyżowców, ale za ogromną cenę. Mimo to kontrakt podpisano i wyznaczono termin zbiórki na 29 czerwca 1202.
W czerwcu okazało się, że do Wenecji dotarła tylko 1/3 krzyżowców, a reszta rozproszyła się po innych portach Italii. Brak ludzi oznaczał brak pieniędzy na opłacenie floty.

W tym momencie inicjatywę przejął doża Dandolo, który zaproponował, by w zamian za odroczenie spłaty, krzyżowcy pomogli Wenecjanom zdobyć Zadar. Miasto w Dalmacji zbuntowało się przeciw Wenecji i podporządkowało królowi Węgier. Paradoks polegał na tym, że było to miasto chrześcijańskie.

Spotkało się to z kategorycznym sprzeciwem papieża Innocentego III. Sytuację jeszcze bardziej skomplikowało pojawienie się w Rzymie i Wenecji wysłanników Aleksego Angelosa – młodego księcia bizantyńskiego – który prosił o pomoc w walce o tron.

Krucjata przeciw chrześcijanom

Wodzowie wyprawy zgodzili się jednak na propozycję doży i 11 listopada 1202 rozpoczęło się oblężenie Zadaru. Doszło tam do rozłamu pomiędzy krzyżowcami, których część sprzeciwiła się atakom na chrześcijan i podporządkowała się woli papieża.

Oblężenie

Na zdjęciu: Oblężenie Zadaru fot. Wikimedia Commons.

Większość jednak przystąpiła do działań zbrojnych, co zakończyło się 24 listopada 1202 zdobyciem i złupieniem Zadaru, a także zhańbieniem idei krucjaty. Bezpośrednim skutkiem ataku była ekskomunika papieska. Spowodowało to załamanie nastrojów, masowe dezercje i rozkład krucjaty. Dopiero słane do Rzymu poselstwa przekonały papieża do częściowego zdjęcia klątwy i pozwolenia krucjacie na wypłynięcie do Ziemi Świętej.

Propozycja Aleksego

W zdobytym Zadarze ponownie pojawili się wysłańcy księcia bizantyńskiego, szafując zdeprawowanych krzyżowców obietnicami wielkich zysków i podporządkowanie kościoła bizantyńskiego papiestwu. Zdecydowano się na przyjęcie propozycji Aleksego, jednocześnie zobowiązując się do zdobycia i przekazania mu Konstantynopola. Zamiast do Ziemi Świętej obrano więc kurs na Cesarstwo Bizantyńskie.

Zdobycie Konstantynopola

Krzyżowcy zdobyli miasto po raz pierwszy 17 lipca 1203. Konstantynopol został zdobyty po raz pierwszy od czasów wzniesienia murów przez Teodozjusza Wielkiego 800 lat wcześniej.
Po koronacji Aleksego Angelosa na cesarza krucjata pozostała pod miastem domagając się obiecanych sum, wciąż nie zamierzając ruszyć, zgodnie z celem krucjaty, do Palestyny.

ża

Na zdjęciu: Doża Dandolo przemawia do krzyżowców fot. Wikimedia Commons.

Jednak nowy cesarz po objęciu władzy zastał pusty skarb. W listopadzie cierpliwość krzyżowców się wyczerpała. Szalę goryczy przeważył przewrót w Konstantynopolu i obalenie Aleksego Angelosa, co podrażniło ambicję europejskich rycerzy. Rozpoczęło się oblężenie.

Nieliczni, ale świetnie wyszkoleni krzyżowcy wdarli się do miasta 12 kwietnia 1204. Nastąpiła rzeź mieszkańców i 3-dniowe plądrowanie miasta. Ten moment jest uważany za koniec IV krucjaty i początek historii Cesarstwa Łacińskiego, co pozostaje już tematem na inną opowieść.

Pełna dramatyzmu IV wyprawa krzyżowa to nie tylko zdobycie chrześcijańskiej stolicy przez innych chrześcijan, rabunek i puszczenie z dymem miasta pełnego bezcennych bogactw, ale też gwałtowne zerwanie ciągłości Cesarstwa Bizantyńskiego.

Wszelkie późniejsze próby nawiązania współpracy między Zachodem, a Bizantyńczykami, a także próby zjednoczenia Kościołów prawosławnego i katolickiego były naznaczone tym doświadczeniem i z góry skazane na niepowodzenie, aż do upadku Konstantynopola w 1453 roku.

Posłuchaj audycji o genezie, przebiegu i skutkach średniowiecznych krucjat z udziałem wybitnych znawców epoki.

mjm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Hagia Sofia – pierwszy kościół chrześcijańskiego Wschodu

Ostatnia aktualizacja: 23.02.2013 07:00
Jeśli ktoś wejdzie do wnętrza Hagii Sofii to zrozumie, jak wspaniałe było to osiągnięcie i nie zdziwi się słowom cesarza Justyniana, który podczas konsekracji kościoła w 537 roku wykrzyknął: ”Salomonie przewyższyłem Ciebie!”.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Upadek Konstantynopola. Koniec Cesarstwa Wschodniego

Ostatnia aktualizacja: 29.05.2017 06:06
- Cała Europa musiałaby się ruszyć, żeby uratować Konstantynopol, ale tak się nie stało. Zabrakło przywódcy, który by tę Europę skrzyknął i poprowadził. Poza tym cesarstwo wschodnie było jednak traktowane jako kraj heretyków - mówiła Iwona Żółtowska z Instytutu Filologii Klasycznej UW.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Przekleństwo templariuszy

Ostatnia aktualizacja: 18.03.2019 06:44
18 marca 1314 w Paryżu spłonęli na stosie przełożeni zakonu templariuszy, w tym jego ostatni wielki mistrz Jakub de Molay. Przekleństwo rzucone przez objętego płomieniami rycerza spełniło się bardzo szybko.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tamerlan – władca bezlitosny, ale skuteczny

Ostatnia aktualizacja: 09.04.2014 06:00
Jeden z największych wodzów w historii świata. Bezwzględnie i okrutnie budował, wraz z 150-tysięczną armią, swoją potęgę. Jednocześnie był opiekunem artystów, a ze swojej stolicy - Samarkandy, uczynił jedno z najpiękniejszych miast Azji.
rozwiń zwiń