X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
x
x
Historia

"Niezwykły syn swojej ojczyzny". Adam Stefan Sapieha - Książę Niezłomny

Ostatnia aktualizacja: 23.07.2020 05:45
"Był wielkim synem swojej ojczyzny; stanowczym w trudnych momentach, odważnym ponad miarę jakiejkolwiek przeciętności, niezwykłym synem swojej ojczyzny, niezwykłym mężem dziejów i Polski" – mówił o kard. Adamie Sapiesze Jan Paweł II.
Kardynał Adam Stefan Sapieha (1867 - 1951)
Kardynał Adam Stefan Sapieha (1867 - 1951)Foto: Wikimedia Commons/domena publiczna

23 lipca 1951 roku zmarł kardynał Adam Sapieha.

- Sapieha nie tylko był wielkim hierarchą Kościoła, nie tylko arystokratą z pochodzenia, ale też arystokratą ducha – mówił na antenie Polskiego Radia filmowiec Tadeusz Szyma.

Droga do kapłaństwa

Adam Stefan Sapieha przyszedł na świat w Krasiczynie. Droga do kapłaństwa prowadziła przez długoletnie studia, z początku wcale nie teologiczne, a prawnicze. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim, potem przeniósł się do Wiednia, gdzie kontynuował naukę. Prawdopodobnie podczas pobytu w Lille we Francji poczuł powołanie i wstąpił na drogę duchowną. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1893 roku z rąk księcia biskupa Puzyny.

Najbliższy współpracownik papieża

Przez ponad 5 lat przebywał w Watykanie, gdzie bardzo cenił go ówczesny papież Pius X. Występował jako rzeczoznawca do spraw Kościoła polskiego pod zaborem rosyjskim.

- To była długa tradycja rodzinna. Misja ofiarnego patriotyzmu to była tradycja kilku pokoleń i Adam Stefan Sapieha był bardzo zaangażowany w sprawy związane z dążeniem do odzyskania niepodległości – mówił Tadeusz Szyma, autor filmu o kardynale.


Posłuchaj
29:42 książę niezłomny - kardynał adam stefan sapieha____4737_01_iv_tr_0-0_116739997e152d9b[00].mp3 Książę Niezłomny - audycja biograficzna przedstawiająca sylwetką kardynała Adama Stefana Sapiehy. (PR, 24.12.2001) 

Dużo jeździł, kontaktował się z wieloma ludźmi. Interesowały go sprawy emigrantów polskich, a także wygnańców syberyjskich. W roku 1906 po studiach w Rzymie, mając wszechstronne przygotowanie prawnicze, teologiczne i dyplomatyczne, został tajnym kamerdynerem papieża Piusa X. Był właściwie jego najbliższym współpracownikiem.

Pobyt w Krakowie

W 1911 roku cesarz Franciszek Józef mianował go biskupem diecezjalnym katedry w Krakowie, gdzie spędził następne 40 lat.

- Był to czas niesłychanie owocnych i ogromnie wielostronnych działań duszpasterskich, społecznych, obywatelskich, patriotycznych, charytatywnych, a także politycznych – wymieniał filmowiec. – Był krótko posłem na Sejm Galicyjski.

W trakcie I wojny światowej stał się wielkim jałmużnikiem, ściągając z całego świata pomoc dla głodnych i ubogich. Jego książęco-biskupi komitet pomocy dla dotkniętych klęską wojny wybudował szpitale w Zakopanem i Witkowicach.

- To były straszne, trudne czasu głodu, epidemii, wielkich migracji ludności – mówił Tadeusz Szyma - trzeba było nieść ludziom bardzo konkretną pomoc, którą Sapieha potrafił zorganizować i swoim autorytetem nadać jej wielką rangę.

Okres międzywojenny

Duże znaczenie dla organizacji Kościoła w Polsce miało nominowanie Sapiehy na arcybiskupa i metropolitę krakowskiego w 1926 roku. Podniosło to rangę ogromnie zasłużonej diecezji krakowskiej.

Po zamachu majowym kardynał otwarcie manifestował poglądy antysanacyjne, sprzeciwiając się m.in. więzieniu przeciwników politycznych w twierdzy brzeskiej. W czerwcu 1937 roku zasłynął z nieprzejednanej postawy wobec władz w czasie sporu o przeniesienie trumny z ciałem Józefa Piłsudskiego z krypty św. Leonarda pod Wieżę Srebrnych Dzwonów.

Głowa Kościoła w Polsce

W czasie II wojny światowej jego wielki autorytet, który miał nawet u okupantów, sprawił, że jego polityczne interwencje u gubernatora Hansa Franka były mocnym głosem przeciwko zbrodniom hitlerowców w Polsce. Sapieha pisał memoriały informujące papieża Piusa XII o sytuacji pod okupacją, ale podejmował też konkretne działania. Wspierał Radę Główną Opiekuńczą, siedziba arcybiskupia była azylem dla walczących z Niemcami. Bronił też Żydów i wstawiał się za aresztowanymi duchownymi.

- Organizował duszpasterstwo na terenie III Rzeszy, dla około 2 mln Polaków wywiezionych na roboty przymusowe. Wysyłał paczki do obozów koncentracyjnych – przypominał Szyma w audycji red. Sławomira Szofa.

W tym czasie zbiegły się też losy Sapiehy z Karolem Wojtyłą, który był uczestnikiem tajnego podziemnego seminarium w domu biskupów na ul. Franciszkańskiej. Po tym spotkaniu nawiązała się silna więź między oboma kapłanami. Kardynał Sapieha był w pewnym sensie wychowawcą i ojcem duchowym przyszłego papieża.

18 lutego 1946 papież Pius XII, po latach oczekiwań, powołał Adama Sapiehę w skład kolegium kardynalskiego. Do Rzymu pojechał człowiek, który de facto przez lata pełnił rolę przywódcy Kościoła w okupowanym kraju pod nieobecność prymasa Augusta Hlonda.

Stalinizm

W czasach stalinowskich cieszył się ogromnym autorytetem ze względu na postawę podczas wojny oraz po jej zakończeniu, gdy upominał się o aresztowanych i apelował o zaprzestanie represji. Znamienne jest, że póki Sapieha żył władze komunistyczne nie odważyły się najść kurię krakowską i aresztować księży, co zrobiono dopiero po jego śmierci.

Ze względu na nieugiętą postawę wobec nazistów i komunistów zyskał miano "Księcia Niezłomnego". Zmarł 23 lipca 1951 w Krakowie. Pogrzeb, któremu przewodniczył prymas Stefan Wyszyński, zgromadził niezliczone tłumy.

mjm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Zmarł kardynał Deskur, przyjaciel Jana Pawła II

Ostatnia aktualizacja: 03.09.2011 17:56
W wieku 87 lat zmarł w sobotę w Rzymie kardynał Andrzej Maria Deskur, przyjaciel Jana Pawła II - podano na stronie internetowej Archidiecezji Krakowskiej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Ja obozu nie przeżyję, ale wy będziecie uratowani"

Ostatnia aktualizacja: 08.01.2014 06:00
- Chcę dodać innym odwagi do życia – powiedział o. Maksymilian Kolbe zaskoczonemu hitlerowcowi w obozie zagłady Auschwitz-Birkenau. Zakonnik pokazał wielkość człowieka tym, którzy zatracili poczucie człowieczeństwa. Dobrowolnie oddał swoje życie, aby uratować inne.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Oskar Schindler - Niemiec, który ratował Żydów

Ostatnia aktualizacja: 28.04.2020 06:00
Niemiecki przemysłowiec uratował swoich żydowskich pracowników przed zagładą w obozie koncentracyjnym w czasie II wojny światowej. Po wojnie został odznaczony tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
rozwiń zwiń