X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Rewolucja kulturalna w Chinach

Ostatnia aktualizacja: 16.05.2019 05:00
16 maja 1966 Mao Zedong podjął próbę wyeliminowania swych politycznych rywali i wprowadzenia w życie ideologii maoizmu. Rewolucja przyniosła komunistycznym Chinom destrukcję gospodarki, kultury i społeczeństwa.
Audio
  • Mao Zedong - audycja red. Sławomira Szofa z cyklu "Postacie XX wieku" (03.10.1999)
  • Wielkie Doktryny Świata - o powstaniu i teorii maoizmu mówi prof. Jan Rowiński (17.05.1995).
Ilustracja propagandowa, przedstawiająca członków Czerwonej Gwardii
Ilustracja propagandowa, przedstawiająca członków Czerwonej Gwardii Foto: Wikipedia/domena publiczna
Chińska rewolucja kulturalna
16 maja 1966 Mao Zedong podjął próbę wyeliminowania jego politycznych rywali i wprowadzenia w życie ideologii maoizmu. Rewolucja przyniosła komunistycznym Chinom destrukcję w gospodarki, kultury i społeczeństwa.
Trzy czerwone sztandary
W połowie lat 50. Mao coraz ostrzej zaczął publicznie krytykować sowiecki model komunizmu i sam ZSRR. W zamian począł lansować chiński model komunizmu, odmienny od sowieckiego, a zwany maoizmem. W największym uproszczeniu polegało to na oparciu systemu nie na warstwie robotniczej, która w Chinach nie była wystarczająco wykształcona i liczna, a na dominujących w kraju chłopach.
W 1957 roku chiński przywódca zainicjował trzy masowe kampanie, zwane Trzema Sztandarami. Była to nowa generalna linia partii, wielki skok i komuny ludowe.
- Koncepcja wielkiego skoku była następująca: Chiny są wielkim krajem agrarnym, zacofanym, a już dawniej istniały tradycje rękodzieła wiejskiego – mówił na antenie PR dr hab. Krzysztof Gawlikowski – ten schemat Mao postanowił rozwinąć, by zindustrializować Chiny. Wyobrażał sobie, że mobilizując miliony rąk nisko wykwalifikowanych uda się przeobrazić Chiny.
Była to mrzonka, która doprowadziła do wielkiego kryzysu i klęski głodu.
Rewolucja kulturalna
Kampania wielkiego skoku doprowadziła do odsunięcia Mao na boczny tor. Władze przejęli politycy próbujący realizować komunizm bardziej liberalny, typu pragmatycznego w przeciwieństwie do promowanego przez Mao modelu dogmatycznego i utopijno-chłopskiego.
Obawiając się całkowitego odsunięcia od władzy Mao Zedong postanowił rozprawić się z przeciwnikami za pomocą lojalnej mu armii.
Za właściwy początek rewolucji kulturalnej uważane jest rozszerzone posiedzenie Biura Politycznego KC KPCh z 16 maja 1966. Została na nim utworzona Grupa do spraw Rewolucji Kulturalnej, w skład której weszli najradykalniejsi działacze partyjni. Miała ona zwalczać zakamuflowanych antysocjalistycznych działaczy ukrytych w strukturach partii.
Rozpoczęła się czystka, a rewolucja zyskała duży odzew na uczelniach. Młodzi studenci i robotnicy zaczęli organizować się w oddziały czerwonogwardzistów ślepo oddanych Mao. 18 sierpnia miliony młodych członków Czerwonej Gwardii zebrały się na placu Tian’anmen w Pekinie. Mao i jego zwolennicy zachęcali swoich zwolenników do buntu i zwalczania starych idei, kultury, zwyczajów i obyczajów.
Kraj pogrążył się w rewolucyjnym chaosie. Niszczono „burżuazyjny” sprzęt, muzea, zabytki. Prześladowano intelektualistów. Można powiedzieć, że na kilka lat zamarła chińska kultura. Nastąpiło też całkowite zamrożenie stosunków z zagranicą – odwołano wszystkich chińskich ambasadorów.
Gdy sytuacja wymknęła się z pod kontroli, a kraj stał na skraju wojny domowej, Mao nakazał przywrócenie porządku w kraju. Armia rozbiła kampusy Czerwonej Gwardii, a jej poszczególne oddziały rozwiązano.
Rozpoczął się proces konsolidacji władzy przez rewolucjonistów, a sam Mao zaczął być otaczany nieomal boską czcią.
mjm

Trzy czerwone sztandary

W połowie lat 50. Mao Zedong zaczął coraz ostrzej krytykować sowiecki model komunizmu i sam ZSRS. Propagował własną, odmienną od sowieckiego, koncepcję systemu komunistycznego, zwaną maoizmem (od nazwiska chińskiego przywódcy). W największym uproszczeniu polegał on na oparciu ustroju na chłopach, a nie na warstwie robotniczej, która w Chinach nie była wystarczająco wykształcona i liczna.

W 1957 roku chiński przywódca zainicjował trzy masowe kampanie, zwane Trzema Sztandarami. Była to nowa generalna linia partii, wielki skok i komuny ludowe.

Chiny były wielkim krajem agrarnym. Mao postanowił zindustrializować państwo. - Wyobrażał sobie, że mobilizując miliony rąk nisko wykwalifikowanych uda się przeobrazić Chiny - mówił na antenie PR prof. Krzysztof Gawlikowski

Była to mrzonka, która doprowadziła do wielkiego kryzysu i klęski głodu.

Rewolucja kulturalna

Kampania wielkiego skoku doprowadziła do odsunięcia Mao na boczny tor. Władze przejęli politycy próbujący realizować komunizm w wersji bardziej liberalnej, przeciwni promowanemu przez Mao modelowi dogmatycznemu i utopijno-chłopskiemu.

Obawiając się całkowitego odsunięcia od władzy Mao Zedong postanowił rozprawić się z przeciwnikami za pomocą lojalnej mu armii.

- Rewolucja kultualna miała stworzyć nowy model państwa, zupełnie nowej demokracji, nowej kultury - mówił historyk.

Za właściwy początek rewolucji kulturalnej uważane jest posiedzenie Biura Politycznego KC KPCh z 16 maja 1966, które odbyło się w rozszerzonym składzie. Została na nim utworzona Grupa do spraw Rewolucji Kulturalnej, w skład której weszli najbardziej radykalni działacze partyjni. Miała ona zwalczać zakamuflowanych antysocjalistycznych działaczy ukrytych w strukturach partii.

- To wszystko były mrzonki, ale także był tam bardzo wyraźny element buntu społecznego przeciwko aparatowi biurokracji partyjnej, który Mao wykorzystał - tłumaczył prof. Gawlikowski.

Czystka w partii, bunt w narodzie

Rozpoczęła się czystka, a rewolucja zyskała duży odzew na uczelniach. Młodzi studenci i robotnicy zaczęli organizować się w oddziały czerwonogwardzistów ślepo oddanych Mao. 18 sierpnia miliony młodych członków Czerwonej Gwardii zebrały się na placu Tian’anmen w Pekinie. Mao i jego zwolennicy zachęcali swoich zwolenników do buntu i zwalczania starych idei, kultury, zwyczajów i obyczajów.

Kraj pogrążył się w rewolucyjnym chaosie. Niszczono "burżuazyjny” sprzęt, muzea, zabytki. Prześladowano intelektualistów. Można powiedzieć, że na kilka lat zamarła chińska kultura. Nastąpiło też całkowite zamrożenie stosunków z zagranicą - odwołano wszystkich chińskich ambasadorów. Gdy sytuacja wymknęła się spod kontroli, a kraj stał na skraju wojny domowej, Mao nakazał przywrócenie porządku. Armia rozbiła kampusy Czerwonej Gwardii, a jej poszczególne oddziały rozwiązano.

Rozpoczął się proces konsolidacji władzy przez rewolucjonistów, a sam Mao zaczął być otaczany nieomal boską czcią. Zmarł 9 września 1976.

Posłuchaj biografii przywódcy komunistycznych Chin Mao Zedonga i założeń ideologii maoizmu.

mjm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Wciąż walczą z pamięcią o masakrze na Tiananmen

Ostatnia aktualizacja: 04.06.2012 17:45
Władze chińskie udaremniły demonstracje planowane na 23. rocznicę demokratycznego zrywu na placu Tiananmen.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mao Zedong chciał zwykłych ludzi przerobić w anioły

Ostatnia aktualizacja: 09.09.2013 07:00
Przez blisko 25 lat jego myśli zebrane w ”czerwonej książeczce” były katechizmem Chińczyków. Jego słowa wytyczały cele, wola kierowała poczynaniami 600-milionowego narodu. Mao Zedong zmarł 9 września 1976 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kim Ir Sen został wymyślony przez Stalina

Ostatnia aktualizacja: 08.07.2014 07:00
- Myślę, że realia Korei Północnej to coś więcej niż fikcja, którą stworzył Orwell w książce ”Rok 1984”. Kim Ir Sen znacznie wyprzedził Orwella, wprowadzając jego wizje w życie – stwierdził prof. Jan Rowiński, znawca tematyki Dalekiego Wschodu.
rozwiń zwiń