X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Heinz Guderian - geniusz wojny pancernej

Ostatnia aktualizacja: 14.05.2015 06:11
- Niemcy zawsze były ojczyzną poetów, naukowców i wojskowych. Obok takich nazwisk jak Clausewitz i Moltke niewątpliwie należy umieścić Guderiana – mówił na antenie PR prof. Paweł Wieczorkiewicz.
Audio
  • Heinz Guderian - audycja z cyklu "Piękny i Bestia". Komentują Marek Urbański i prof. Paweł Wieczorkiewicz (27.01.2004).
Guderian w drodze na front wschodni, 1943 rok fot. WikipediaccOberst Ludwig v. Eimannsberger.
Guderian w drodze na front wschodni, 1943 rok fot. Wikipedia/cc/Oberst Ludwig v. Eimannsberger.

14 maja 1954 zmarł Heinz Guderian, niemiecki generał, twórca i dowódca sił pancernych Wehrmachtu. Teoretyk i doskonały strateg blitzkriegu.

Przyszłość sztuki wojennej

Służbę wojskową rozpoczął jeszcze w siłach zbrojnych cesarskich Niemiec, by następnie służyć w Reichswehrze Republiki Weimarskiej. W latach 20. XX wieku niemiecka armia dotkliwie odczuwała ograniczenia narzucone na mocy postanowień traktatu wersalskiego. Młody oficer w pełni poświęcił się idei stworzenia jednostek pancernych, które uważał za przyszłość sztuki wojennej.

W 1933 roku władzę w Niemczech przejął Adolf Hitler. Gdy poznał koncepcje wojny pancernej Guderiana miał wykrzyczeć: ”Właśnie tego mi potrzeba! Właśnie to chciałem mieć”. III Rzesza, łamiąc wszelkie zakazy o zbrojeniach, zaczęła masowo produkować oddziały zmechanizowane. Wkrótce stały się one główną siłą Wermachtu.

Koncepcja wojny pancernej

Heinz Guderian zrobił błyskotliwą karierę. Jeszcze w 1933 roku został mianowany pułkownikiem, a trzy lata później generałem. Zwolennik wojny błyskawicznej (blitzkrieg), prowadzonej za pomocą niespodziewanych ataków zagonów pancernych, skierowanych w głąb terytorium przeciwnika, stał się jednym z głównych teoretyków i organizatorów wojsk pancernych III Rzeszy.

Guderian
Guderian wydaje rozkazy w czasie kampanii francuskiej, 1940 rok fot. Wikipedia/cc/Bundesarchiv.

W 1935 roku Guderian został dowódcą 2. Dywizji Pancernej. Przestał być planistą, a stał się dowódcą polowym. Brał udział w Anschlussie Austrii, okupacji Sudetów i ataku na Polskę we wrześniu 1939 roku. Podczas ataku na Francję jednostki Guderiana zmiażdżyły zaskoczonych Francuzów. Aliantów przed ostateczną klęską uratował rozkaz Hitlera. Guderian musiał zatrzymać się tuż przed Dunkierką, dzięki czemu możliwa stała się ewakuacja 330 tysięcy brytyjskich i francuskich żołnierzy. - Guderian wielokrotnie przeciwstawiał się koncepcjom militarnym Hitlera – mówił Marek Urbański w audycji ”Piękny i bestia”.

Zawrócony spod Moskwy

Podczas ataku na Związek Sowiecki dowodził dywizją pancerną, wchodzącą w skład Grupy Armii ”Środek”. Czołgi Guderiana parły na wschód, niszcząc gorzej zorganizowane zgrupowania wojsk sowieckich. Jednak ponownie pochód porywczego generała został wstrzymany na rozkaz Führera.

Zamiast ataku na Moskwę włączył się do walk w okolicy Homla. Oznaczało to odsunięcie się od stolicy Związku Sowieckiego. Andrew Nagorski w książce Największa Bitwa. Moskwa 1941-1942 tak skomentował tę decyzję: ”Pod wieloma względami wydaje się to znacznie poważniejszym błędem niż zatrzymanie jego sił we Francji przed uderzeniem na Dunkierkę. Podobnie jak wielu jego zwierzchników, Guderian był przekonany, że te manewry dały Rosjanom czas na utworzenia nowych formacji i skorzystanie z niewyczerpanych zasobów ludzkich dla zorganizowania nowych linii obronnych na tyłach, co zapobiegło błyskawicznemu zwycięstwu Niemców”.

Guderian
Guderian w czasie operacji "Barbarossa" fot. Wikipedia/cc/Bundesarchiv.

Operacja ”Tajfun”

Wściekły Guderian udał się na spotkanie z Hitlerem do Wilczego Szańca w Prusach Wschodnich. Wymienił wszystkie powody, dla których Moskwa powinna zostać jak najszybciej zdobyta. Jej rolę głównego węzła komunikacyjnego i transportowego, najważniejszego ośrodka przemysłowego i politycznego splotu słonecznego państwa.

Burzliwa narada zakończyła się decyzją Hitlera o ataku na Kijów. Po taktycznym i kosztownym zwycięstwie rozpoczęto wreszcie operację ”Tajfun”. Oddziały Guderiana podeszły pod Moskwę od północy. ”Kiedy 3 października czołgi wjechały do Orła, miejscowe władze były kompletnie zaskoczone – do tego stopnia, że tramwaje kursowały po mieście jak w zwykły dzień”.

- Dlaczego nie napisał pan nic o heroicznej obronie Orła?

- Ponieważ nie było żadnej obrony.

Zanotował w swoich wspomnieniach sowiecki korespondent wojenny Wasilij Grossman.

Klęska

Było jednak zbyt późno. Załamanie pogody, rozciągnięte linie zaopatrzeniowe i niedobory sprzętu wyhamowały impet z pierwszych tygodni operacji. Wraz z zimą odezwały się skutki ciągłych zmian kierunków i celów długiej kampanii.

Hitler, podobnie jak Stalin, sprawił, że jego żołnierze zapłacili wyższą cenę zarówno za swoje zwycięstwa, jak i klęski, niż wynikałoby z działań wroga. – Guderian w tym konkretnym momencie nie mógł zdobyć Moskwy i stąd jego uzasadniona decyzja o odwrocie – komentował prof. Wieczorkiewicz.

Za klęskę zapłacił dymisją. Do czynnej służby powrócił w 1943 roku. Do końca II wojny światowej zajmował wysokie stanowiska w sztabie wojsk lądowych, kierując działaniami na froncie wschodnim.

Wspomnienia żołnierza

Po wojnie, uniewinniony, chwycił za pióro. We wspomnieniach starał się oczyścić Wehrmacht z zarzucanych mu zbrodni wojennych. Z początku zapatrzony w osobę Hitlera, wraz z rozwojem działań wojennych zmienił swój stosunek do wodza III Rzeszy. Ostatecznie obciążył go odpowiedzialnością za niepowodzenie i klęskę w wojnie ze Związkiem Sowieckim.

mjm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Wannsee - tu "rozwiązano kwestię żydowską"

Ostatnia aktualizacja: 20.01.2019 06:00
Według protokołu konferencji, zagładzie miało ulec 11 milionów europejskich Żydów, w tym 5 milionów na terenach ZSRR i ponad 3 miliony w Generalnym Gubernatorstwie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Trybunał w Norymberdze - rozliczenie z nazizmem

Ostatnia aktualizacja: 01.10.2019 07:55
8 sierpnia 1945 cztery mocarstwa okupujące Niemcy powołały Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze w celu ukarania zbrodniarzy wojennych. Oskarżonym postawiono cztery główne zarzuty: udział w spisku w celu popełnienia zbrodni międzynarodowej, zbrodnie przeciwko pokojowi, zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości. Wyroki zapadły 1 października 1946.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Złamali szyfr "Enigmy", ocalili 30 milionów ludzi

Ostatnia aktualizacja: 31.12.2018 06:30
- Gdyby Polacy nie złamali szyfru "Enigmy", aliantom może by i się to z czasem udało, ale zanim by to nastąpiło ponosiliby prawdopodobnie katastrofalne straty – mówi Łukasz Kubacki z Muzeum Historii Polski.
rozwiń zwiń