X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Dezydery Chłapowski - generał i pionier pracy organicznej

Ostatnia aktualizacja: 27.03.2021 05:45
- Cechowała go umiejętność dokonania właściwego wyboru, zarówno w sprawach gospodarczych, jak i działalności politycznej oraz militarnej - mówił Jerzy Jasiuk na antenie Polskiego Radia.
Dezydery Chłapowski w mundurze generalskim z okresu Powstania Listopadowego
Dezydery Chłapowski w mundurze generalskim z okresu Powstania ListopadowegoFoto: Wikipedia/domena publiczna

27 marca 1879 roku zmarł Dezydery Chłapowski, generał, działacz społeczny, pionier nowoczesnego rolnictwa na ziemiach polskich, uczestnik wojen napoleońskich i Powstania Listopadowego.

Ulubiony adiutant Napoleona

Z wojennym rzemiosłem zaznajomiony był od 14 roku życia, kiedy ojciec umieścił go w niemieckim pułku grenadierów. Wkrótce zmienił mundur na francuski i dołączył do armii napoleońskiej. Był adiutantem Jana Henryka DąbrowskiegoNapoleona (był ponoć jego ulubionym ordynansem). W trakcie służby ukończył studia wojskowe w paryskiej szkole politechnicznej.

Po upadku Napoleona wyjechał do Wielkiej Brytanii. Tam uczył się nowoczesnych metod uprawy roli, które miał zamiar wprowadzić w swoich wielkopolskich włościach.

Pionier nowoczesnego rolnictwa

- Jego gospodarz, który sam był jednym z pionierów nowoczesnego rolnictwa, zdumiewał się, że Chłapowski potrafił prowadzić życie fornala (robotnika folwarcznego - przyp. red.), mało tego: chciał poznać wszystkie prace podejmowane przez fornali. Anglik nie zdawał sobie sprawy, że chciał to później pokazać swoim współpracownikom - mówił Stefan Bratkowski, popularyzator historii i badacz biografii Dezyderego Chłapowskiego, w audycji Krystyny Mar z cyklu "Widnokrąg".

Posłuchaj
18:40 widnokrąg_ galeria polskich inżynierów____1085_97_iv_tr_0-0_129552521933ea8d[00].mp3 Audycja Katarzyny Mar z cyklu "Widnokrąg" poświęcona postaci gen. Dezyderego Chłapowskiego. (PR, 7.03.1997) 

Nowe metody uprawy roli - stosowanie płodozmianu, hodowla rasowego bydła i orka żelaznym pługiem - nie były jedynymi zmianami, jakie Chłapowski wprowadził w swoich dobrach. Napoleoński generał był współtwórcą planu uwłaszczenia chłopów w Wielkopolsce, przekazał im nawet część swojego majątku.

Powstaniec i społecznik

Po wybuchu Powstania Listopadowego generał przywdział mundur i przekroczył granicę Królestwa Polskiego. Dowodził oddziałami na Litwie. Gdy przeważające siły przeciwnika zmusiły go do odwrotu, przedostał się do Prus. Tu został aresztowany. Po odsiedzeniu wyroku powrócił na swoje wielkopolskie włości, gdzie kontynuował rozpoczętą po powrocie z Wielkiej Brytanii pracę. Wspierał polskie inicjatywy społeczne m.in. działalność Bazaru Poznańskiego i Towarzystwa Pomocy Naukowej. Był też posłem do niemieckiego parlamentu.

- Posiadał niesłychanej wszechstronności umysł fachowca - mówił Stefan Bratkowski. - Pod tym względem ciągle jest jeszcze niedoceniany.

Zmarł 27 marca 1879 roku. Odszedł otoczony szacunkiem, jaki zdobył, walcząc u boku Napoleona i pracując na rzecz rozwoju rolnictwa w Wielkopolsce.

bm

Czytaj także

"Ludzie wolni są braćmi" - tak brzmiało motto Legionów Polskich

Ostatnia aktualizacja: 09.01.2021 05:47
9 stycznia 1797 roku starania generała Jana Henryka Dąbrowskiego doprowadziły do powstania na terenie Włoch Legionów Polskich, formacji wojskowej, która miała walczyć o niepodległość Polski przy boku wojsk włoskich i francuskich, dowodzonych przez Napoleona Bonaparte.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jan Henryk Dąbrowski – bohater nie tylko hymnu

Ostatnia aktualizacja: 06.06.2020 05:50
6 czerwca 1818 roku w Wielkopolsce zmarł generał Jan Henryk Dąbrowski. Jest jedną z dwóch - obok Stefana Czarnieckiego - postaci uwiecznionych w hymnie państwowym. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Józef Zajączek - zmieniał poglądy jak rękawiczki

Ostatnia aktualizacja: 10.03.2021 05:30
Mało jest postaci, które w swoim życiu sympatyzowały z konfederacją barską, reformatorami Sejmu Wielkiego i Kościuszką, jak i z targowiczanami, z Napoleonem, jak i caratem. Generał, jak nikt inny, potrafił wyczuć dziejową koniunkturę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jan Kozietulski – gwardzista Napoleona

Ostatnia aktualizacja: 03.02.2021 05:45
- Komendę nad szwadronem mającym tego dnia służbę przy cesarzu sprawował właśnie Kozietulski. To właśnie jemu przypadł w udziale zaszczyt poprowadzenie jednej z najgłośniejszych szarż w całej historii wojen w Europie – mówił na antenie Polskiego Radia prof. Andrzej Notkowski.
rozwiń zwiń