X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Jurek Bitschan. Najmłodszy obrońca Lwowa

Ostatnia aktualizacja: 21.11.2021 06:00
Bez wiedzy rodziców dołączył do polskich oddziałów walczących z Ukraińcami o miasto. Zginął w czasie walk na Cmentarzu Łyczakowskim 21 listopada 1918 roku.
Jurek Bitschan
Jurek BitschanFoto: Wikipedia/ domena publiczna

Urodził się w 1904 roku w Piaskach koło Sosnowca. Wychowywał się w patriotycznej atmosferze. Jego matką była Aleksandra Zagórska, żona lwowskiego lekarza, która związała się z ruchem niepodległościowym jeszcze przed I wojną światową.

- To była bardzo ciekawa postać, wielka patriotka. Jurek brał z niej przykład - mówił prof. Janusz Odziemkowski. – W momencie, gdy syn uciekł do wojska, była dowódcą Legii Kobiet Lwowskich.


Posłuchaj
18:50 O Jurku Bitschanie mówił prof. Janusz Odziemkowski w audycji Doroty Truszczak "Ludzie Niepodległości. Jurek Bitschan". (PR, 29.01.2017) O Jurku Bitschanie mówił prof. Janusz Odziemkowski w audycji Doroty Truszczak "Ludzie Niepodległości. Jurek Bitschan". (PR, 29.01.2017)

 

Walki o Lwów

Kiedy 1 listopada 1918 roku wybuchły walki o Lwów, Jurek Bitschan był czternastoletnim uczniem jednego z miejscowych gimnazjów. W szkole dostawał wysokie oceny, szczególnie z przedmiotów przyrodniczych. Był także harcerzem IX Drużyny Lwowskiej. Przynależność do tej organizacji rozbudziła jego uczucia patriotyczne.

- Organizacje harcerskie pod zaborami pracowały nad zaszczepieniem idei niepodległościowych wśród dzieci i młodzieży. Do harcerstwa przystąpiło wielu młodych lwowian. Po odbytym przeszkoleniu młodzież była świetnym materiałem na przyszłego żołnierza - dodał prof. Janusz Odziemkowski w audycji "Ludzie Niepodległości. Jurek Bitschan" z 2017 roku.

Jaki był wkład harcerzy w obronę Lwowa? Posłuchaj audycji "Ludzie Niepodległości. Jurek Bitschan".

Odważny żołnierz

W trzecim tygodniu walk o Lwów Jurek postanowił dołączyć do żołnierzy. W nocy z 20 na 21 listopada 1918 roku zostawił na stole list informujący rodziców o tym, że otrzymał już staranne wykształcenie i nadszedł czas, by wstąpił do wojska. Po ucieczce z domu dołączył do oddziału porucznika Stanisława Petry'ego.

Według relacji świadków Jurek odważnie nacierał na wroga w pierwszym szeregu wraz z dorosłymi żołnierzami. Uczestniczył w walkach na Cmentarzu Łyczakowskim. Pomimo ukrycia się za jednym z pomników na terenie nekropolii, został postrzelony w nogi i głowę. W wyniku doznanych obrażeń zmarł 21 listopada 1918 roku. Dzień później ciało chłopca odnalazł jego ojciec.

Kobiety i dzieci w obronie miasta

Powołanie 1 listopada 1918 roku Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej było dla zamieszkujących Lwów Polaków dużym zaskoczeniem. Nikt nie spodziewał się takiego ruchu ze strony Ukraińców, a tym bardziej tego, że pod miasto ściągną regularne oddziały wojska. Jeszcze tego samego dnia młodzież szkolna i studenci jako pierwsi w mieście zaczęli zrywać ukraińskie flagi z ulic.

Dlaczego doszło do walk o Lwów? Posłuchaj audycji "Ludzie Niepodległości. Jurek Bitschan".

- Na wszystkich Obrońców Lwowa 1/4 z nich nie miała ukończonych 17 lat. Na 400 poległych jesienią 1918 roku było 120 uczniów szkół lwowskich i 76 studentów. To są ogromne liczby, zważywszy na to, że wtedy studenci byli elitą – wyjaśnił prof. Janusz Odziemkowski.

Pomimo tego, że w mieście byli obecni polscy żołnierze i działały organizacje niepodległościowe, do walk przystąpiły także kobiety.

- Kobiety stanowią piękny przykład w dziejach walk o niepodległość. W obronie Lwowa poległo ich dwanaście. To niesłychane, ale potrafiły walczyć wręcz. W tego typu walkach wsławiła się np. Helena Bujwidówna. Straciła nawet dwa zęby, ale nie poddała się do końca walki – dodał prof. Janusz Odziemkowski.

Co spowodowało, że kobiety i dzieci postanowiły walczyć? Dowiedz się tego z audycji.

Orlęta Lwowskie

Dzieci i młodzież, która ochotniczo postanowiła bronić miasta, została nazwana Orlętami Lwowskimi. Z bronią w ręku lub w służbach pomocniczych walczyło około 2600 osób, które nie miały ukończonego 25. roku życia. Najmłodszy z Orląt miał zaledwie 9 lat. W obronie Lwowa poległo blisko 200 Orląt. 13-letni Antoś Petrykiewicz został najmłodszym w historii Polski Kawalerem Orderu Virtuti Militari. Zmarł w wyniku odniesionych ran w styczniu 1919 roku.

W okresie międzywojennym Jurek Bitschan stał się postacią legendarną. Rozsławiła go "Ballada o Jurku Bitschanie" skomponowana do słów poetki Anny Fisher. Jego postawę dawano za wzór do naśladowania dzieciom i młodzieży dorastającej w realiach II Rzeczypospolitej.

seb

Czytaj także

Obrona Lwowa. "Poszli do walki jak w taniec"

Ostatnia aktualizacja: 31.10.2021 05:55
Walki polsko-ukraińskie o Lwów rozpoczęły się 31 października 1918 roku. Bohaterską kartą zapisała się ochotnicza młodzież gimnazjalna, tzw. "Orlęta lwowskie".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Lwow 1918. Konflikt, który wyprzedził niepodległość

Ostatnia aktualizacja: 01.11.2018 22:00
Jak wyglądał ten konflikt z punktu widzenia Polaków, a jak z punktu widzenia Ukraińców? Jakie miejsce w pamięci zbiorowej obu narodów zajmują walki o Lwow sto lat temu?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Antoś Petrykiewicz - najmłodszy z Orląt Lwowskich, najmłodszy kawaler Virtuti Militari

Ostatnia aktualizacja: 16.01.2021 05:50
102 lata temu, 16 stycznia 1919 roku, zginął w obronie Lwowa Antoni Petrykiewicz. Chłopiec miał 13 lat. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Do dziś jest najmłodszym kawalerem tego odznaczenia.
rozwiń zwiń