X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

50 lat temu wręczono pierwszy Order Uśmiechu. Kim był Wiktor Dega, pierwszy kawaler tego wyróżnienia

Ostatnia aktualizacja: 06.02.2019 08:50
Dziś Orderem Uśmiechu odznaczonych jest ponad tysiąc zasłużonych dla dzieci osób z całego świata. Pierwszy medal trafił 6 lutego 1969 do poznańskiego ortopedy Wiktora Degi, który całe życie poświęcił na to, by uchronić dzieci przed kalectwem.
Audio
  • Audycja Magdy Maciejewskiej z cyklu "Świat, w którym żyjemy" poświęcony postaci prof. Wiktora Degi. (PR, 24.02.1995)
  • Rozmowa Grażyny Wrońskiej z prof. Wiktorem Degą. (PR, 13.09.1988)
Profesor Wiktor Dega zajmuje się małym pacjentem
Profesor Wiktor Dega zajmuje się małym pacjentemFoto: dzięki uprzejmości Kapituły Orderu Uśmiechu

Order Uśmiechu ustanowiony został rok wcześniej. Jego historia wiąże się z popularną w latach 60. wieczorynką "Jacek i Agatka". Na pomysł wręczania odznaczenia od dzieci dla dorosłych wpadła redakcja "Kuriera Polskiego". Inspiracją był wywiad z Wandą Chotomską przeprowadzony z okazji pięciolecia dobranocki "Jacek i Agatka", w którym pisarka, poetka i autorka serii wspominała chłopca - pacjenta szpitala. Młody człowiek mówił, że chciałby dać medal Jackowi. Redakcja podchwyciła pomysł i zorganizowała konkurs na wzór odznaczenia. Komisja pod kierownictwem Szymona Kobylińskiego wybrała spośród 44 tys. prac nadesłanych przez dzieci projekt autorstwa Ewy Chrobak, która dziś zasiada w kapitule Orderu Uśmiechu.

Wręczenie nagrody łączy się z nietypowym ceremoniałem. Odznaczony Orderem Uśmiechu musi wypić puchar soku z cytryny i uśmiechnąć się. Pierwszą osobą, która musiała przejść ten rytuał, był poznański ortopeda Wiktor Dega.

Pionier polskiej ortopedii

Dega przyszedł na świat 7 grudnia 1896 w Poznaniu. Walczył w szeregach armii niemieckiej podczas I wojny światowej, a następnie jako powstaniec w czasie Powstania Wielkopolskiego i jako żołnierz polski w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1922 roku zakończył studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego.

Po studiach wyspecjalizował się w ortopedii, którą praktykował pod okiem prof. Ireneusza Wierzejewskiego w Klinice Ortopedii Uniwersytetu Poznańskiego. Kompetencje rozwijał dzięki kontaktom z europejskimi lekarzami, od których czerpał wiedzę.

- Już w 1925 roku prof. Dega zorganizował kursy gimnastyki leczniczej dla dzieci z poznańskich szkół - wspominał prof. Władysław Barcikowski, uczeń prof. Degi w audycji Magdy Maciejewskiej z cyklu "Świat, w którym żyjemy".

Zwieńczeniem jego przedwojennej działalności była budowa i organizacja oddziału ortopedycznego w bydgoskim Szpitalu Miejskim.  

Plany rozwijania polskiej ortopedii pokrzyżował mu wybuch wojny. Dega służył w niej w stopniu kapitana. Po bitwie pod Kutnem dostał się do niemieckiej niewoli. Po wyjściu z Oflagu, został ordynatorem Oddziału Chirurgii Dziecięcej w warszawskim Szpitalu Karola i Marii. Służył jako chirurg podczas Powstania Warszawskiego.  

Uratował setki tysięcy dzieci przed kalectwem

Po wojnie powrócił do Poznania, gdzie zajął się nauczaniem w ramach Akademii Medycznej. Podczas swojej praktyki odkrył jako jeden z pierwszych, jak istotna w procesie przywracania pacjentom zdrowia jest rehabilitacja.

Wiktor Dega Wiktor Deg/ Z. Staszyszyn - Kronika Miasta Poznania 2/1975/Wikimedia Commons/dp

- Pacjenci chcieli, żeby ich ciała po operacjach były funkcjonalne. Chcieli wracać do pracy i odbudować zniszczone podczas wojny domy. Bardzo szybko zorientowaliśmy się, że oprócz leczenia ortopedycznego, trzeba było ludzkie ciało usprawniać. Zauważyliśmy też, że wielu pacjentów, poza urazami fizycznymi, cierpi też z powodu kompleksów psychicznych na punkcie swojej niesprawności. Zaczęliśmy współpracę z psychologami i magistrami wychowania fizycznego, by wprowadzić do życia kinezyterapię, czyli leczenie ruchem – wyjaśniał prof. Dega na antenie Polskiego Radia, tuż przed śmiercią w 1995 roku.

W 1960 jako jednemu ze światowych pionierów rehabilitacji udało mu się w Poznaniu utworzyć pierwszą na świecie Katedrę Medycyny Rehabilitacyjnej i przyczynił się walnie do uznania przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) rehabilitacji jako praktyki istotnej dla zdrowia pacjenta. WHO stwierdziła, że program rehabilitacji przygotowany przez prof. Degę jest "modelowy".

- Był dobrym człowiekiem i dobrym lekarzem. Kochał pacjentów i kochał swój zawód. Jego wielkim osiągnięciem było zorganizowanie wielkiej akcji wczesnego wykrywania zmian biodra u dzieci – dysplazji stawu biodrowego. Ile setek tysięcy dzieci uniknęło dzięki temu kalectwa? – pytał retorycznie prof. Jan Hoftek, lekarz ortopeda, wieloletni kierownik Stołecznego Centrum Rehabilitacji w Konstancinie.

Wychowawca pokoleń polskich ortopedów

- Siedem na dziesięć katedr ortopedii było obsadzonych przez uczniów prof. Degi - podkreślał prof. Jan Hoftek.

Choć przeszedł w 1969 roku na emeryturę, ale pozostał w bliskim kontakcie z Akademią Medyczną. Redagował kolejne wydania podręczników medycznych. Do końca życia przychodził na wykłady w rodzinnej uczelni jako słuchacz, często zadawał pytania. Zmarł w wieku 99 lat, 16 lutego 1995 roku.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Ludwik Gąsiorowski – wzór lekarza

Ostatnia aktualizacja: 09.12.2018 06:30
Nie jest przesadą zdanie doktora Koehlera o Ludwiku Gąsiorowskim, iż był on jedną z najwybitniejszych postaci swoich czasów w Wielkopolsce. Nie jest również przesadnym stwierdzenie profesora Skobla, że Gąsiorowski może służyć za wzór lekarza.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Józef Struś – medyk sławy światowej

Ostatnia aktualizacja: 06.03.2019 06:00
Nadworny lekarz Zygmunta Augusta, burmistrz Poznania i autor słynnej pracy na temat tętna zmarł 6 marca 1568.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Julian Aleksandrowicz – ostatni taki lekarz

Ostatnia aktualizacja: 20.08.2019 06:00
Mawiał: "Człowiek jest wart tyle, ile uczyni dla drugiego". Trauma getta spowodowała, że do każdego zagadnienia podchodził zawsze w sposób głęboko humanistyczny, filozoficzny.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Angielski lekarz, który odmienił los ludzkości

Ostatnia aktualizacja: 04.06.2018 19:51
W 1798 roku prowincjonalny angielski lekarz Edward Jenner opublikował broszurę opisującą przeprowadzone przez siebie eksperymenty. Wynikało z nich, że osoby zaszczepione zarazkami ospy krowiej nie zapadają na ospę prawdziwą.
rozwiń zwiń

Czytaj także

50. rocznica pierwszej próby przeszczepu serca w Polsce. Posłuchaj wspomnień lekarza, który przeprowadził operację

Ostatnia aktualizacja: 04.01.2019 06:00
Pionier polskiej kardiochirurgii prof. Jan Moll rok po pierwszym na świecie przeszczepie serca sam podjął próbę transplantacji tego narządu w Polsce. Próbę niestety nieudaną.
rozwiń zwiń