X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Maria Konopnicka - nie tylko pisarka

Ostatnia aktualizacja: 23.05.2019 06:00
Oddana patriotka, aktywnie działała na rzecz polepszenia losu osób biednych i wykluczonych. Twierdziła, że literatura powinna podejmować aktualne problemy. Swoim trybem życia wzbudzała wiele kontrowersji. 
Audio
  • O twórczości Marii Konopnickiej i jej związkach z Elizą Orzeszkową mówił prof. historii Andrzej Nowak w audycji Doroty Truszczak pt. "Historia żywa". (PR, 4.03.2017)
Pisarka i działaczka społeczna Maria Konopnicka około roku 1870.
Pisarka i działaczka społeczna Maria Konopnicka około roku 1870.Foto: Wikipedia/domena publiczna

23 maja 1842 roku w Suwałkach urodziła się Maria Konopnicka.

Przyszła na świat w rodzinie prawnika i miłośnika literatury Józefa Wasiłowskiego. Jako nastolatka podjęła naukę na pensji sióstr sakramentek w Warszawie, gdzie poznała Elizę Pawłowską, znaną później jako Elizę Orzeszkową. Wraz z koleżanką lubiła deklamować poezję, szczególnie zakazanych poetów, m.in. Adama Mickiewicza. Znajomość ze szkolnej ławki przerodziła się w przyjaźń na całe życie.

Krótko po ukończeniu szkoły wyszła za mąż za ziemianina Jarosława Konopnickiego. Małżeństwo jednak nie było udane. Dziesięć lat po ślubie, Konopnicka postanowiła odejść od męża i wyjechać do Warszawy. Od tego czasu sama wychowywała szóstkę dzieci. W stolicy związała się z konspiracyjnym ruchem niepodległościowym.

- Życiorys Marii Konopnickiej przeczy stereotypowemu wizerunku, że kobiety w II połowie XIX wieku były stłamszone i żyły w cieniu swoich mężów. Zaangażowanie patriotyczne czyniło z kobiet niezwykle ważne postacie życia społecznego. Ta rola służyła politycznej emancypacji kobiet w Polsce - mówił prof. historii Andrzej Nowak w audycji "Historia żywa".

Jaka była pozycja polskich kobiet pod koniec XIX wieku? Posłuchaj audycji "Historia żywa".

Konopnickiej bliski był nurt pozytywistyczny w literaturze. Pochylała się nad losem ludzi biednych i wykluczonych. Interesowała się sytuacją osób pozbawionych środków do godnego życia. Postulowała, że literatura powinna podejmować aktualne tematy społeczne, a bohaterowie powinni być postaciami wziętymi z życia codziennego. Sama często brała udział w różnych akcjach dobroczynnych.

Choć większość jej utworów stanowiły liryki, została zapamiętana jako znakomita nowelistka. W swoich utworach podejmowała tematykę społeczną i patriotyczną. Współcześni zarzucali jej pisanie utworów patriotycznych za pieniądze. Sama poetka podkreślała, że co prawda pisze je z potrzeby serca, jednak musi też myśleć o utrzymaniu rodziny. Jej talentem zachwycał się sam Henryk Sienkiewicz.

Za co dokładnie Sienkiewicz podziwiał Konopnicką? Dowiedz się tego z audycji "Historia żywa".

- Jej twórczość była nie tylko pochwałą narodowej martyrologii. Ona rozliczała się też z duchem powstania. Krytykowała rozmaite patologie. Bliski był jej realizm, zejście do opisu rzeczywistego życia różnych grup społecznych – dodał prof. Andrzej Nowak.

Jej najsłynniejszym utworem została "Rota", która urosła do roli hymnu narodowego. Wiersz został opublikowany po raz pierwszy w czasopiśmie "Przodownica".

- Choć to nie było pierwsze nawiązanie do prześladowania polskości w zaborze pruskim, to właśnie ten tekst stał się tak szanowanym i uznawanym za głos całego społeczeństwa utworem. Przed nim szła sława jej innych wierszy patriotycznych i skierowanych do dzieci – powiedział prof. Andrzej Nowak.

Zobacz jeden z pierwszych przedruków "Roty" na łamach gazety "Gwiazdka Cieszyńska" z 1908 roku.

Sama Konopnicka była postacią wzbudzającą kontrowersje. Popularne były plotki o licznych związkach łączących ją ze sporo młodszymi mężczyznami. Pod koniec życia zamieszkała we dworku wraz z malarką Marią Dulębianką. Niektórzy podejrzewali, że panie mógł łączyć romans. Angażowała się w walkę o przyznanie kobietom praw wyborczych. Była atakowana przez kler i środowiska konserwatywne. Zastanawiano się, czy jest praktykującą katoliczką.

Dowiedz się więcej o prywatnym życiu pisarki w audycji "Historia żywa".

Zmarła 8 października 1910 roku we Lwowie, kilka miesięcy po śmierci Orzeszkowej. Została pochowana na Cmentarzu Łyczakowskim. Jej pogrzeb stał się wielką manifestacją patriotyczną.

- Osiągnęła ten sam poziom autorytetu co Eliza Orzeszkowa. Obie cieszyły się tym samym poziomem uznania społecznego w ostatniej dekadzie swojego życia - podsumował prof. Andrzej Nowak.

Więcej o związkach pisarek posłuchasz w audycji "Historia żywa".

seb


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Naukowy Wieczór z Jedynką: Rota

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2008 14:36
Zaprasza Dorota Truszczak.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Eliza Orzeszkowa - z myślą o dobru wspólnym

Ostatnia aktualizacja: 18.05.2019 05:35
Choć kojarzona głównie z literaturą, większość swojego życia przeznaczyła na działalność społeczną. Dramatyczne doświadczenie powstania styczniowego sprawiło, że stała się gorącą orędowiczką programu pozytywistycznego.
rozwiń zwiń