X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

41 lat kopalni soli w Wieliczce na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO

Ostatnia aktualizacja: 09.09.2019 06:00
To jedyna kopalnia na świecie nieprzerwanie czynna od średniowiecza aż do dzisiaj. Na tablicy w szybie widnieją słowa poety Wincentego Pola – "Cudze chwalicie, swego nie znacie. Sami nie wiecie, co posiadacie".
Audio
  • Audycja Anny Burzyńskiej "Wieliczka czyli wielka sól". (PR, 23.11.1983)
Kaplica św. Kingi, Wieliczka,
Kaplica św. Kingi, Wieliczka, Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe/ Władysław Gargul

9 września 1978 roku kopalnia soli w Wieliczce została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. 

Pierwsze wzmianki o Wieliczce

Pierwsza wzmianka o bałwanie soli, czyli bloku solnym w kształcie beczki znajduje się w dokumencie lokacyjnym Wieliczki z 1290 roku. Jednakże wiadomość o pokładach soli kamiennej w Bochni jest młodsza o przeszło 40 lat. Dzisiaj trudno zrozumieć, dlaczego sól była tak cenna. Wyjaśnienia należy szukać jeszcze we wczesnym średniowieczu, przed powstaniem państwa polskiego. Wtedy sól służyła zarówno do jedzenia i płacenia. 

Później przez wiele wieków kopalnia "magnum sal” Wieliczka była największym źródłem dochodów kolejnych królów. Zyski płynące z żup krakowskich sprawiły, że Kraków, Bochnia i inne miasta polskie przeszły metamorfozę z drewnianych w murowane. Działo się to zwłaszcza za panowania Kazimierza Wielkiego.

Wartość soli okazała się ponadczasowa: "nic soli nie cechuje wyborniejszym smakiem, stąd jest tak pożądana, u wszystkich wzięta, że ją lubią zarówno ludzie i zwierzęta. Pierwsza stołów okrasa, czy posty, czy gody. Wszystko mija, ta nigdy nie wychodzi z mody".

Wnętrze kopalni

Takie warunki panują wewnątrz kopalni: "Tu zawsze głębokie ciemności, światłem tylko lamp i kaganków rozjaśnione, tu ciągle powietrze czyste, chłodne, jednakowe. […] Tu wszystko co widzisz, czego się dotykasz, po czym stąpasz, to sól".

W trakcie podziemnej wędrówki można zobaczyć podziemne jeziora, pochylnie, przejścia schodowe łączące różne poziomy. W dziewiętnastu komorach dostępnych do zwiedzania znajdują się przedmioty obrazujące rozwój warzelnictwa soli. Istotnym punktem trasy jest również największa i najpiękniej ozdobiona kaplica świętej Kingi.

Od średniowiecza do dziś

Dotychczas wydobyto w kopalni 20 mln ton soli, a eksploatacja doprowadziła do powstania podziemnych korytarzy o długości 300 km. Powołanie Towarzystwa Miłośników i Ochrony Światowego Zabytku Kopalni Soli w Wieliczce i utworzenie specjalnego funduszu mają być gwarancją uratowania jej od zagłady. Jest to niezmiernie ważne ze względu na znaczenie przyrodnicze i historyczne tego wyjątkowego obiektu.

Słowa jednego z XVII-wiecznych francuskich podróżników mogą służyć za myśl przewodnią działań podejmowanych na rzecz ochrony tego unikalnego miejsca:

"Żupy solne Wieliczki nie mniej są znakomite jak piramidy egipskie, lecz użyteczniejsze, są one chwalebną pamiątką pracowitości Polaków".

Więcej o historii kopalni soli w Wieliczce posłuchaj w audycji 'Wieliczka, czyli wielka sól".

Skarb światowego dziedzictwa kultury

W 1978 roku UNESCO umieściło zespól architektoniczny Krakowa i kopalnię soli w Wieliczce na pierwszej liście skarbów światowego dziedzictwa kulturalnego wraz z innymi najcenniejszymi pomnikami godnymi ocalenia dla następnych pokoleń takimi jak np. wyspy Galapagos, katedra w Akwizgranie, Parki Narodowe Kanady i Stanów Zjednoczonych.

mp

Zobacz więcej na temat: Wieliczka UNESCO
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Arrasy wracają na swoje miejsce

Ostatnia aktualizacja: 16.01.2016 06:03
- Po długich zabiegach i pertraktacjach rządu polskiego wracają nareszcie z wieloletniej tułaczki do kraju bezcenne zabytki naszej kultury narodowej. Wiezie je na swym pokładzie statek "Krynica" - relacjonował reporter Polskiego Radia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Katedra na Wawelu – historia Polski zapisana w kamieniu

Ostatnia aktualizacja: 28.03.2019 08:59
- Mam zawsze świadomość, że wchodzę do sanktuarium narodu, że wchodzę do pierwszego kościoła Rzeczypospolitej, że to jest świętość najwyższej rangi – mówił wieloletni kustosz i proboszcz wawelskiej katedry, ks. prałat Janusz Bielański.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Szczerbiec na Wawelu

Ostatnia aktualizacja: 03.02.2019 06:00
3 lutego 1959 z Kanady wróciły do kraju skarby narodowe wywiezione z Polski we wrześniu 1939 roku. Od 60 lat możemy ponownie podziwiać bezcenne pamiątki historii polskiej, które po 20 latach powróciły na Wawel.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kinga - święta, księżna, dziewica

Ostatnia aktualizacja: 15.03.2019 08:00
Dwie córki węgierskiego króla zostały polskimi księżnymi. Jedna zamieszkała w Wielkopolsce, druga w Małopolsce. Tą drugą była Kinga, którą papież Jan Paweł II kanonizował księżną w 1999 roku.
rozwiń zwiń