X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Aleksandra Piłsudska – rewolucjonistka u boku Marszałka

Ostatnia aktualizacja: 31.03.2021 05:55
Jest znana przede wszystkim jako żona Józefa Piłsudskiego, ale jej życiorys skrywa o wiele więcej. Aleksandra Piłsudska była żywym przykładem poświęcenia kobiet sprzed ponad stu lat w odzyskanie niepodległości.
Warszawa po roku 1926 - minister spraw wojskowych marszałek Józef Piłsudski z żoną Aleksandrą Szczerbińską w Belwederze
Warszawa po roku 1926 - minister spraw wojskowych marszałek Józef Piłsudski z żoną Aleksandrą Szczerbińską w BelwederzeFoto: PAP/ARCH Reprodukcja

58 lat temu, 31 marca 1963 roku zmarła Aleksandra Piłsudska z domu Szczerbińska, działaczka niepodległościowa Polskiej Partii Socjalistycznej i Polskiej Organizacji Wojskowej oraz druga żona Józefa Piłsudskiego.

Rewolucjonistka w spódnicy

Pochodziła z Suwałk, z których wyjechała do Warszawy na studia. Zetknęła się wtedy z ideologią socjalizmu. Pod jej wpływem podjęła nawet pracę w fabryce, a także zaczęła angażować się w działalność Polskiej Partii Socjalistycznej.

Aleksandra – jeszcze Szczerbińska – w PPS zajmowała się zaopatrzeniem bojowców w broń. Odbierała i magazynowała zagraniczne transporty karabinów, rewolwerów, amunicji i materiałów wybuchowych oraz koordynowała ich przekazanie do lokalnych oddziałów Organizacji Bojowej PPS. Co ciekawe, w takiej pracy mogła pomóc ówczesna moda kobieca.

– Moda sprzyjała konspiracyjnej robocie. Kobiety przenosiły broń i amunicję w pudełkach od kapeluszy i koszach z bielizną, pomagały także długie, dość szerokie suknie do kostek – powiedziała Katarzyna Droga, autorka książki "Kobieta, którą pokochał Marszałek", w rozmowie z Janem Niebudkiem w audycji Polskiego Radia z cyklu "Po południu".

Posłuchaj
16:22 Aleksandra Piłsudska PR 3 2018.mp3 – Piłsudski bardzo chciał ją oczarować, chyba umiał zawrócić w głowie dziewczynie i to się udało – mówiła Katarzyna Droga, autorka książki "Kobieta, którą pokochał Marszałek", w rozmowie z Janem Niebudkiem w audycji z cyklu "Po południu". (PR, 3.05.2018)

 

W 1906 roku poznała Józefa Piłsudskiego, który był wtedy znanym wrogiem caratu i przywódcą Organizacji Bojowej PPS.

– Poznała Piłsudskiego kiedy przyjechał do Warszawy w 1906 roku na inspekcję składów broni.  Moim zdaniem Piłsudski bardzo chciał ją oczarować, chyba umiał zawrócić w głowie dziewczynie i to się udało – mówiła Katarzyna Droga w audycji Polskiego Radia z 2018 roku.

W 1907 roku połączył ją romans z Piłsudskim, który był wówczas żonaty z pierwszą żoną Marią. Sam Piłsudski opisywał sytuację, w jakiej się wówczas znalazł jako "tragiczny trójkąt".

Jako partnerka przyszłego marszałka kontynuowała pracę konspiracyjną. Zbierała informacje, które pomogły w przygotowaniu słynnej akcji pod Bezdanami.

W czasie I wojny światowej służyła w Legionach Polskich jako komendantka kurierek. Działała także w Polskiej Organizacji Wojskowej, za co w 1915 roku trafiła do obozu dla internowanych w Szczypiornie. Opuściła go w 1916 roku po uchwaleniu aktu 5 listopada. Po wyjściu na wolność nie nacieszyła się długo życiem z Józefem, ponieważ niedługo później został uwięziony w twierdzy w Magdeburgu.

Żona Marszałka

W 1918 i 1920 roku urodziły się ich córki – Wanda i Jadwiga. Poślubiła Józefa Piłsudskiego dopiero w 1921 roku, po śmierci Marii Piłsudskiej, która do końca swojego życia nie zgadzała się na rozwód z mężem.

W dwudziestoleciu międzywojennym była oparciem w trudnych chwilach dla marszałka Józefa Piłsudskiego. Zasiadała w kapitule Orderu Virtuti Militari oraz w stowarzyszeniach społecznych opiekujących się rodzinami wojskowych, młodzieżą i ludźmi wymagającymi pomocy.

W 1930 roku ciężkim przeżyciem stała się dla niej afera związana z wyjazdem męża na urlop na portugalską wyspę Maderę. Piłsudskiemu towarzyszyło niewiele osób, wśród nich była jednak lekarka Eugenia Lewicka. W Polsce krążyły plotki o romansie tej pary.

Po niemieckim najeździe we wrześniu 1939 roku Aleksandra Piłsudska ewakuowała się najpierw do Wilna, z którego wyruszyła do Litwy i następnie na Łotwę. Ostatecznie poprzez Szwecję zdołała dostać się do Wielkiej Brytanii, w której zatrzymała się w Londynie.

– Ludzie, którzy ją znali w Londynie pamiętali przede wszystkim tęsknotę, którą żywiła za Polską. Mieszkała tam w bardzo skromnym domu i była sercem emigracji. Często spotykali się u niej Polacy i pielęgnowali pamięć o kraju – powiedziała Katarzyna Droga, autorka książki "Kobieta, którą pokochał Marszałek" w audycji z cyklu "Po południu".

sa

Czytaj także

"Marszałek z ludzką twarzą". Wspomnienie o Józefie Piłsudskim

Ostatnia aktualizacja: 05.12.2020 05:55
W wysłużonej maciejówce i ze smutno zwisającymi wąsami nazywany był przez wielu obywateli II Rzeczypospolitej po prostu Dziadkiem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jadwiga Piłsudska-Jaraczewska - córka Marszałka latała w RAF

Ostatnia aktualizacja: 16.11.2020 05:50
Córka Komendanta przypominała go z charakteru - mogła być księżniczką Polski, ciągnęło ją jednak bardziej do podniebnych wojaży. Poskramiała latające maszyny nad polskim i brytyjskim niebem. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Organizacja Bojowa PPS – zbrojne ramię Piłsudskiego

Ostatnia aktualizacja: 05.02.2021 05:45
Organizacja Bojowa Józefa Piłsudskiego siała postrach wśród przedstawicieli carskiej władzy w trakcie rewolucji 1905 roku. – Przez pewien czas rosyjscy policjanci obawiali się wyjść na ulicę – opowiadał prof. Andrzej Nowak w audycji Polskiego Radia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

100 lat temu Józef Piłsudski otrzymał buławę Marszałka Polski

Ostatnia aktualizacja: 14.11.2020 05:55
Piłsudski marszałkiem był od 19 marca 1920 roku, ale na buławę musiał czekać do 14 listopada. Wobec sprzeciwu polityków, sprawę awansu Komendanta wzięło na siebie wojsko.
rozwiń zwiń