X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
x
x
Historia

Początek Bitwy o Anglię. Bohaterska karta polskich pilotów

Ostatnia aktualizacja: 10.07.2020 05:57
10 lipca 1940 roku, rozpoczęła się bitwa o Anglię ("Battle of Britain"). Była to zmasowana niemiecka ofensywa lotnicza skierowana przeciwko Wielkiej Brytanii, mająca na celu zdominowanie przestrzeni powietrznej Anglii oraz przecięcie brytyjskich szlaków komunikacyjnych.
Bombowce Heinkel He 111 nad Londynem w czasie Bitwy o Anglię,
Bombowce Heinkel He 111 nad Londynem w czasie Bitwy o Anglię, Foto: Aaa3-other/Wikimedia Commons

Działania te miały przygotować grunt pod operację desantową na wyspy brytyjskie pod kryptonimem "Lew Morski" (Seelöwe).

Bitwa toczyła się w kilku fazach, różniących się rodzajem i natężeniem działań. Kulminacyjnym momentem był dzień 15 września, kiedy doszło do masowego nalotu 500 samolotów Luftwaffe. Dzień ten przypomina pułkownik Marian Duryasz, pilot i późniejszy dowódca słynnego dywizjonu polskiego 302:

"Tuż przed nami pojawiła się duża grupa samolotów, dowódca nie miał czasu na manewr. Skierował samoloty łeb w łeb. Wszystkie te nosy były czerwone, to znaczy, że był otwarty ogień. Szyk został rozbity."

Posłuchaj
38:56 Tadeusz Nowierski_szkolenie i pierwsze loty_bitwa o anglię (1).mp3 - Musieliśmy się nauczyć angielskich nazw. Brytyjscy szkoleniowcy bardzo szybko zorientowali się, że umiemy latać, że nie potrzeba nas uczyć – wspominał płk Tadeusz Nowierski. (PR, 28.08.1980)

 

Polscy piloci

Początkowo Niemcy mieli znaczącą przewagę. Luftwaffe dysponowała 990 myśliwcami i 1640 bombowcami. Królewskie Siły Lotnicze RAF mogły tej potędze przeciwstawić 960 samolotów myśliwskich oraz 400 bombowców. Obronę wyspy wspierało ponadto 80 stacji radiolokacyjnych i 1500 balonów zaporowych. W bitwie o Anglię najpierw w składzie, a potem u boku RAF, walczyły 4 polskie dywizjony - 2 bombowe: 300 i 301, 2 myśliwskie: 302 i 303 oraz 81 polskich pilotów w dywizjonach brytyjskich. W sumie 144 polskich pilotów.

src="http://static.prsa.pl/2c9cd5d3-53ff-4dee-a5cd-62a56f784a73.file"

Znany aktor Mieczysław Pawlikowski był lotnikiem w dywizjonach 300 i 301. W jednej z audycji Polskiego Radia przyznał, że najbardziej dramatyczny był jego pierwszy lot bojowy: "Wielkie morze ognia, odłamki walą po kadłubie - otwieram drzwi bombowe w kadłubie, zakotłowało się od prochu. Dociągnęliśmy do bazy. W wieżyczce tylnego strzelca dziura wielkości głowy ludzkiej".

Posłuchaj
02:21 Stanisław Skalski o początkach w Anglii.mp3 Szkolenie było krótkie. Trafiliśmy szybko do jednostek brytyjskich. Ja byłem w 302, a niedługo później w angielskim dywizjonie 501, z którym brałem udział w bitwie o Anglię. (PR, 28.08.1980)

 

Inny polski lotnik Tadeusz Nowierski był pilotem w brytyjskim dywizjonie 609. Wspomina, że czasem trzeba było za wszelką cenę uniknąć bezpośredniego starcia z wrogiem. Sztuka ta nie zawsze udawała się nawet największym asom lotnictwa. Wspomina słynny muszkieter i późniejszy dowódca najsłynniejszego polskiego dywizjonu 303 Witold Łokuciewski wspominał: "Płomienie ogarnęły mnie całego. Pęd powietrza wyrwał mnie z kabiny, kiedy się obudziłem, to wisiałem nad kabiną, byłem cały poparzony. Dobrnąłem do brzegu".

Posłuchaj
06:44 Jan Zumbach od Francji do końca wojny.mp3 - W Anglii to szło szalenie szybko, brakowało im pilotów myśliwskich. Pierwszą eskadrę 303 złożyliśmy ze 110 Warszawskiej. Mieliśmy niesamowitą nienawiść do Niemców. Byłem na wojnie od początku do końca – mówił Jan Zumbach. (PR, 29.09.1963)

 

Witold Łokuciewski trafił wtedy do Stalagu Luft III w Żaganiu i uczestniczył w przygotowaniach do słynnej Wielkiej Ucieczki. W sumie Polacy zestrzelili około 170 samolotów niemieckich, uszkodzili 36, co stanowiło około 12 procent strat Luftwaffe. Asem wśród polskich lotników walczących o Anglię był Stanisław Skalski. O jednym ze swoich lotów we wrześniu 1940 roku opowiadał po latach w Polskim Radiu: "Widziałem, jak samolot wpadł w chmury, przelecieliśmy pierwszą warstwę chmur i zobaczyłem, jak szedł pionowo do ziemi i w rejonie Canterbury uderzył w ziemię".

W sumie w bitwie o Anglię wzięło udział 144 polskich pilotów. Niemcy stracili 1733 samoloty, a około 650 zostało uszkodzonych - było to 52 procent stanu Luftwaffe. Straty ludzkie to 2500 poległych i wziętych do niewoli oraz 1000 rannych lotników. Brytyjczycy stracili 915 samolotów, a około 450 zostało uszkodzonych. Śmierć poniosło 544 pilotów, a 500 zostało rannych. Bitwa zakończyła się 31 października 1940 roku porażką Niemiec.

Do historii przeszły słowa ówczesnego premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla, który wspominając udział Polaków w bitwie o Anglię, powiedział: "nigdy w historii ludzkich konfliktów tak wielu nie zawdzięczało tak dużo tak nielicznym".

Posłuchaj wspomnień polskich pilotów, uczestników bitwy o Anglię oraz fragmentu przemówienia radiowego Winstona Churchilla wspominającego to wydarzenie.

im


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Zdzisław Krasnodębski – pierwszy dowódca Dywizjonu 303

Ostatnia aktualizacja: 03.08.2020 05:50
40 lat temu, 3 sierpnia 1980 roku zmarł w Toronto Zdzisław Krasnodębski, pierwszy dowódca słynnego Dywizjonu 303, bohater bitwy o Anglię.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Życiowe zakręty Jana Zumbacha

Ostatnia aktualizacja: 14.04.2020 05:50
As myśliwski Dywizjonu 303, jeden z bohaterów bitwy o Anglię. Po wojnie wiódł niespokojny żywot. Zajmował się przemytem, był najemnikiem w Afryce, prowadził dyskotekę i restaurację.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mirosław Ferić. As myśliwski z Dywizjonu 303

Ostatnia aktualizacja: 17.06.2020 05:52
Należał do elitarnego grona pilotów - asów myśliwskich w legendarnym Dywizjonie 303. Był jednym z bohaterów Bitwy o Anglię. Dzisiaj mija 105. rocznica jego urodzin.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Witold Łokuciewski - ostatni dowódca Dywizjonu 303

Ostatnia aktualizacja: 17.04.2020 06:10
29 lat temu, 17 kwietnia 1990 roku zmarł w Warszawie Witold Łokuciewski ps. Tolo, pilot i ostatni dowódca legendarnego polskiego Dywizjonu 303. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 roku i w bitwie o Anglię w 1940, zyskując miano asa myśliwskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bohdan Arct - od pilota Dywizjonu 303 do pisarza

Ostatnia aktualizacja: 14.05.2020 05:55
W czasie II wojny światowej w szeregach Polskiego Zespołu Myśliwskiego walczył w Afryce. Po wojnie zajął się pisarstwem. Został aresztowany przez władze PRL za rzekome ujawnienie tajemnic dotyczących konstrukcji radzieckich samolotów. W Archiwum Polskiego Radia zachował się wywiad z Bohdanem Arctem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Polacy udowodnili, że są wspaniałymi lotnikami". Dowódca RAF oddał hołd pilotom Dywizjonu 303

Ostatnia aktualizacja: 03.05.2020 16:33
Dowódca brytyjskich Royal Air Force, marszałek lotnictwa Mike Wigston w niedzielę, w dniu Święta Konstytucji 3 Maja, oddał hołd polskim lotnikom uczestniczącym w bitwie o Wielką Brytanię.
rozwiń zwiń

Czytaj także

75. rocznica zakończenia II wojny światowej. Polskie Asy na brytyjskim niebie

Ostatnia aktualizacja: 08.05.2020 05:45
Dywizjon 303 był najskuteczniejszą jednostką w Bitwie o Anglię. Wielkiej Brytanii broniły dwa myśliwskie i dwa bombowe polskie dywizjony oraz kilkudziesięciu Polaków w dywizjonach RAF.  
rozwiń zwiń