more_horiz
Historia

Józef Tischner. Człowiek, filozof, ksiądz

Ostatnia aktualizacja: 12.03.2022 06:00
91 lat temu, 12 marca 1931 roku urodził się Józef Tischner, ksiądz, filozof i teolog, eseista, autor książek: "Świat ludzkiej nadziei", "Nieszczęsny dar wolności" i "Historii filozofii po góralsku". Był jednym z najbardziej twórczych współczesnych myślicieli polskich.
Ks. prof. Józef Tischner podczas spływu Dunajcem
Ks. prof. Józef Tischner podczas spływu DunajcemFoto: PAP/Piotr Rayski - Pawlik

Po śmierci ks. Józefa Tischnera, papież Jan Paweł II napisał: "był człowiekiem Kościoła, zawsze zatroskanym o to, by w obronie prawdy nie stracić z oczu człowieka".

Tischner.jpg
Wojciech Bonowicz: możemy przyjrzeć się Józefowi Tischnerowi jego własnymi oczami

Czytaj także: 

Sam Józef Tischner mówił o sobie: "czasami się śmieję, że najpierw jestem człowiekiem, potem filozofem, potem długo, długo nic, a dopiero potem księdzem". Powtarzał, że nasze człowieczeństwo jest podstawą wszystkich innych funkcji, jakie pełnimy. Jedną z kluczowych kategorii w filozofii człowieka, której nauczał, było "spotkanie" z drugim człowiekiem: relacja z nim, otwartość na niego i odpowiedzialność za niego. W nauczaniu księdza Tischnera etyka nie była systemem abstrakcyjnych norm, ale właśnie sposobem doświadczania człowieka przez człowieka.

Kliknij w zdjęcie i wejdź na stronę poświęconą ks. Tischnerowi:

Od lat 70. ksiądz Tischner był znaną postacią życia intelektualnego naszego kraju. Miał wyjątkowy dar przystępnego tłumaczenia różnych pojęć, zachowując przy tym głębokość myśli. W audycji Polskiego Radia mówił, skąd bierze się melancholia. - Jest czymś w rodzaju choroby woli - mówił. 


Posłuchaj
00:21 tischner-melancholia.mp3 Ks. prof. Józef Tischner o tym, czym jest melancholia (IAR)

 

Oprócz podejmowania zagadnień filozoficznych, Józef Tischner starał się - jako ksiądz - budzić nadzieję. - Jest siłą, która utrzymuje w człowieku poczucie własnej wartości - twierdził. 


Posłuchaj
00:14 tischner-nadzieja.mp3 Ks. prof. Józef Tischner o nadziei (IAR)

 

W jednej z radiowych audycji ksiądz Tischner podkreślił, że zmieniając sposób podejścia do niektórych problemów życia, miał na uwadze szukanie prawdy. - Opisanie świata daje prawdę, bo pozwala wydobyć prawdę o świecie - oceniał. 


Posłuchaj
00:23 tischner-zmiana swiata.mp3 Ks. prof. Józef Tischner: opisywanie świata daje frajdę, bo pozwala wydobyć prawdę o świecie (IAR)

 

ipn archiwa 1200.jpg
"Kulisy spraw". Ks. Józef Tischner zarejestrowany przez Departament IV MSW

Adaptacje teatralne i filmowe

Książki księdza Józefa Tischnera spotykały się z entuzjastycznym przyjęciem. Kilka z nich zostało bestsellerami, między innymi: "Świat ludzkiej nadziei", "Polski kształt dialogu", "Etyka Solidarności", "Myślenie według wartości". Duży sukces odniosła publikacja "Tischner czyta Katechizm" z 1996 roku, a "Historia filozofii po góralsku" kilka lat po śmierci autora została przeniesiona na scenę teatralną i sfilmowana.

Ksiądz Tischner był laureatem wielu wyróżnień, między innymi Nagrody Fundacji Alfreda Jurzykowskiego, Fundacji im. Stefana Kisielewskiego, a także Złotego Mikrofonu Polskiego Radia. W 1999 roku otrzymał najwyższe polskie odznaczenie - Order Orła Białego.