X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Billy Wilder - oscarowy rekordzista

Ostatnia aktualizacja: 27.03.2021 05:50
27 marca 2002 roku zmarł w Los Angeles Billy Wilder, amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy. Słynął z doskonałych scenariuszy, pracowitości i licznych nagród filmowych w tym najbardziej prestiżowych w Stanach Zjednoczonych, Oscarów.
Charles Brackett (scenarzysta), Billy Wilder (reżyser) i Doane Harrison (montażysta) - 1942 r.
Charles Brackett (scenarzysta), Billy Wilder (reżyser) i Doane Harrison (montażysta) - 1942 r.Foto: Wikimedia Commons/Public domain

Pochodził z rodziny polskich Żydów. W Suchej w Cesarstwie Austro-Węgierskim (obecnie Sucha Beskidzka w Polsce) mieszkał do 5 roku życia a następnie rodzina wyprowadziła się do Wiednia. W wielu jego filmach pojawiają się zazwyczaj drobne polskie wątki.

Pollywood

Tworzył potęgę Hollywood razem z innymi emigrantami z terenów dzisiejszej Polski, opisanymi w interesującej książce Andrzeja Krakowskiego "Pollywood", takimi jak Jack Warner, Samuel Goldwyn, Louis Mayer, Siegmund Lubin (twórca projektora filmowego).

- Zastanawiałem się, co spowodowało, że z 23 milionów emigrantów, którzy przybyli do Stanów Zjednoczonych, tylko ludzie z bardzo wąskiego regionu w Europie stworzyli ten przemysł i dlaczego to byli właśnie Żydzi, choć nie tylko z Polski, także z Węgier czy z Niemiec - mówił Andrzej Krakowski w audycji Jerzego Sosnowskiego w Polskim Radiu. - Jedną przyczyną rzucającą się w oczy było to, że byli lepiej wykształceni. Druga rzecz: im bardziej restrykcyjne były prawa pod zaborem rosyjskim, tym oni bardziej uczyli się obchodzić te prawa, bardziej kombinowali - tłumaczył.

Posłuchaj
26:43 Pollywood_OK_[B]TRÓJKA 15 listopad 2011 21_10_33.mp3 "Jak Polacy stworzyli Hollywood". Audycja Jerzego Sosnowskiego z cyklu "Klub Trójki". (PR, 21.10.2011)

 

Choć Wilder nie pochodził z zaboru rosyjskiego, to doskonale sobie dawał radę w przemyśle filmowym. Zaczynał jeszcze w Europie - pierwsze swoje scenariusze pisał w Berlinie a pierwszy film, "Mouvaise Graine" wyreżyserował w Paryżu w 1934 roku.

Fabryka snów

W Hollywood, do którego wyjechał po dojściu Hitlera do władzy, początkowo pisał scenariusze, które realizowali inni twórcy. Jego pierwszym sukcesem był nominacja do Oscara (1940) za scenariusz do "Ninoczki" napisany wspólnie z Ernstem Lubitschem.

Billy Wilder najlepiej znany jest z komedii takich jak "Stracony weekend" (1945) (Oscary za reżyserię i scenariusz), "Bulwar zachodzącego słońca" (1959) (Oscar za scenariusz) czy "Pół żartem, pół serio" (1959), "Garsoniera" (1960) (Oscary za najlepszy film, reżyserię i scenariusz). Tworzył jednak w wielu innych gatunkach, jak kino noir czy dramat psychologiczny a nawet dokument. W swoich filmach nie bał się poruszać tematów zakazanych przez cenzurę i przekraczać barier obyczajowych. W kryminale "Stracony weekend" pojawia się kwestia alkoholizmu, w "Garsonierze" pokazuje jak powszechne są zdrady małżeńskie.

Po sławę

Jest istnym rekordzistą oscarowym - w swojej karierze zdobył 15 nominacji i 6 Oscarów. Swoje największe sukcesy osiągał w latach 40. i 50.

Billy Wilder wypromował Marilyn Monroe, którą uważał za niezbyt zdolną i bardzo kapryśną gwiazdę. Uwielbiał za to Polkę robiącą karierę w Hollywood, Polę Negri, i chciał ją obsadzić w "Bulwarze zachodzącego słońca", niestety zbyt słabo mówiła po angielsku i jej miejsce zajęła Marilyn.

az

Czytaj także

Jak Polacy stworzyli Hollywood

Ostatnia aktualizacja: 15.11.2011 08:39
Andrzej Krakowski (autor książki "Pollywood. Jak stworzyliśmy Hollywood"): Zastanawiałem się, co spowodowało, że spośród 23 mln emigrantów, którzy przybyli do Stanów Zjednoczonych, tylko ludzie z bardzo wąskiego regionu Europy, stworzyli Hollywood.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Pola Negri - polska królowa Hollywood

Ostatnia aktualizacja: 03.01.2021 05:40
Apolonia Chałupiec dała się poznać szerszej publiczności jako Pola Negri, aktorka, która podbiła Hollywood i wiele męskich serc. Urodziła się 3 stycznia 1897 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Orson Welles – wzbudzał kontrowersje

Ostatnia aktualizacja: 06.05.2020 05:30
– Mit i aura wyklętego artysty też była grą, samokreacją Wellesa – mówiła krytyk filmowa Maria Oleksiewicz. – Był to człowiek, który zawsze tworzył wokół siebie taką aurę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Samuel Goldwyn – z Warszawy do Hollywood

Ostatnia aktualizacja: 31.01.2021 05:50
– Samuel Goldwyn był nieznośnym człowiekiem. Miał szalony, wybuchowy temperament – opowiadał na antenie Polskiego Radia scenarzysta Andrzej Krakowski, autor książki "Pollywood. Jak stworzyliśmy Hollywood".
rozwiń zwiń