X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Madame de Staël - pisarka, która stała się osobistym wrogiem Napoleona

Ostatnia aktualizacja: 22.04.2021 05:25
22 kwietnia 1766 roku w Paryżu przyszła na świat Anne-Louise-Germaine Necker, zwana również jako Madame de Staël. Była nie tylko córką słynnego Jacquesa Neckera, ale także pisarką i osobą żywo angażującą się w ówczesną francuską politykę. Jej działania sprawiły, że została wygnana z Paryża przez samego Napoleona Bonaparte.
Portret Madame de Stal
Portret Madame de Staël Foto: François Gérard/Coppet Castle/Wikimedia commons/dp

Córka genialnych rodziców

Jacques Necker, ojciec Madame de Staël, był genewskim bankierem i ministrem finansów w rządzie króla Ludwika XVI. Jako polityk odegrał znaczącą rolę w przedrewolucyjnej Francji – próbował odbudować znajdujące się w katastrofalnym stanie finanse państwowe. Jego dymisja w 1789 roku spowodowała ogromne niezadowolenie ówczesnej opinii publicznej i wzrost – i tak już utrzymującej się na bardzo wysokim poziomie – nieufności do monarchii.

Matką Anne-Louise-Germaine była Suzanne Curchod - świetnie wykształcona córka skromnego francusko-szwajcarskiego pastora. Kobieta prowadziła w Paryżu znany salon literacko-polityczny, który był jednym z najpopularniejszych miejsc spotkań ówczesnej francuskiej elity intelektualnej. Ponadto zajęła się odbudową i modernizacją szpitala Hospice de Charité (placówka istnieje do dziś pod nazwą Hôpital Necker Enfants Malades).

Kobieta kochliwa

Przyszła pisarka zdobyła gruntowne wykształcenie, o co zadbała jej rodzicielka. Już od najmłodszych lat Anne-Louise-Germaine brała udział w spotkaniach salonu pani Necker, co wykształciło w niej ciekawość świata.

Zgodnie z panującym wówczas zwyczajem, gdy Madame de Staël skończyła szesnaście lat, rodzice zaczęli myśleć o jej zamążpójściu. Co ciekawe, jednym z potencjalnych pretendentów do jej ręki był William Pitt Młodszy, premier Królestwa Wielkiej Brytanii. Przyszła pisarka odrzuciła jednak jego kandydaturę, ponieważ nie chciała wyjeżdżać z kraju.

Ostatecznie w 1786 roku Anne-Louise-Germaine poślubiła barona Erika de Staël-Holsteina, ambasadora Szwecji w Paryżu. Para doczekała się trójki dzieci – synów Alberta i Augusta, a także córki Albertyny. Małżeństwo nie było szczęśliwe i w 1797 roku zakończyło się formalną separacją.

Sama pisarka miała bujne życie uczuciowe. Od 1789 roku była kochanką hrabiego Louisa de Narbonne, jednego z ministrów w rządzie Ludwika XVI, a w 1794 roku związała się z literatem Benjaminem Constantem. Ich relacja trwała blisko czternaście lat. W 1811 roku (lub w 1816 roku) Madame de Staël ponownie stanęła na ślubnym kobiercu - jej wybrankiem okazał się młody szwajcarski oficer Albert de Rocca. 

Traktaty i powieści

Anne-Louise-Germaine zostawiła po sobie bardzo obszerny dorobek literacki. Pierwsze kroki jako pisarka stawiała już pod koniec lat 80. XVIII wieku - napisała wówczas między innymi dramat romantyczny "Sophie, ou les sentiments secrets", a także tragedię "Jane Gray". Przelała na papier nie tylko historie miłosne, ale również swoje przemyślenia dotyczące spraw społecznych - na przykład samobójstwa. 

Do jej najbardziej znanych utworów należy "Delphine" z 1802 roku, który opowiada o tragicznej miłości tytułowej bohaterki do Léonce’a de Mondoville. Książka zawiera również refleksje autorki na temat rozwodu, małżeństwa, a także pozycji kobiety w ówczesnym świecie. "Delphine" przypomina "Cierpienia młodego Wertera" Johanna Wolfganga von Goethego: jest to powieść epistolarna, która kończy się samobójstwem Delphine. 

W 1807 roku ukazało się następne dzieło Anne-Louide-Germaine – "Korynna, czyli Włochy". Jest to kolejny przykład powieści romantycznej w dorobku pisarki: poetka Korynna zakochuje się w powściągliwym Angliku, lordzie Oswaldzie Neville'u. Tym razem akcja nie dzieje się we Francji, a nad Morzem Śródziemnym.

Wydaje się, że najważniejszą pozycją w dorobku pisarki są "Niemcy" wydane w 1810 roku. To obszerne studium niemieckiej moralności, obyczajów, literatury, sztuki, filozofii oraz religii zostało uznane przez Napoleona za "antyfrancuskie".

Działalność polityczna i ostatnie lata życia

Idąc śladami rodziców, Madame de Staël była bardzo aktywna politycznie. Od roku 1793 prowadziła salonik dla ówczesnych europejskich intelektualistów. Jej działalność zaczęła w pewnym momencie niepokoić samego Napoleona Bonaparte, który w 1803 roku kazał ją wygnać z Paryża. Nie da się ukryć, że kobieta utrzymywała kontakty z wieloma zagranicznymi dyplomatami, ale również z politycznymi przeciwnikami Napoleona. Stąd istniało ryzyko, że w jej kręgu zawiąże się spisek przeciwko przywódcy. Wydaje się, że czarę goryczy przelał konflikt cesarza i Benjamina Constanta, kochanka pisarki. 

Posłuchaj
01:45 ciekawostka madame.mp3 Ciekawostkę związaną z salonikiem Madame de Stael przybliża Andrzej Wiktor Piotrowski. Audycja "Ciekawostki z I połowy XIX wieku" z cyklu "Nowości z lamusa". (PR, 24.01.1993)

Od wyjazdu z Paryża Madame de Staël większość czasu spędzała w swojej rodzinnej posiadłości w szwajcarskim Coppet. Tam zresztą powstawało jej dzieło "Dziesięcioletnie wygnanie". Do francuskiej stolicy pisarka wróciła dopiero w 1814 roku już po upadku Napoleona. Nie była jednak zadowolona z sytuacji panującej w kraju, więc szybko wróciła do Szwajcarii. W tym czasie schronienie w jej posiadłości znalazł znany angielski dramaturg lord Byron. Między literatami zawiązała się przyjaźń.

Madame de Staël zmarła w lipcu 1817 roku po długiej chorobie.

jb

Źródła:

Robert Escarpit, Germaine de Staël, Encyklopedia Britannica, https://www.britannica.com/biography/Germaine-de-Stael/Banishment-from-Paris, data dostępu: 20.04.2021.

Czytaj także

Wolność, równość, braterstwo. Dla wszystkich!

Ostatnia aktualizacja: 26.08.2020 05:40
Ludzie rodzą się i pozostają wolni i równi wobec prawa - głosił pierwszy artykuł "Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela". To jeden z najważniejszych aktów prawny, w którym zapisano zasady niezmienne i nienaruszalne do dzisiaj.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Sto dni Napoleona

Ostatnia aktualizacja: 01.03.2021 05:35
"Będąc na wygnaniu, usłyszałem wasz głos i oto przybyłem pomimo przeszkód i niebezpieczeństw. Wasz generał, wyniesiony na tron z woli ludu i przez was ogłoszony cesarzem, znowu jest z wami. Przybywajcie pod jego rozkazy" – brzmiała proklamacja Napoleona po ucieczce z Elby.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Adam Mickiewicz – nie tylko poeta

Ostatnia aktualizacja: 26.11.2020 05:45
Narodowy wieszcz doby romantyzmu miał znacznie więcej zainteresowań niż literatura. Oprócz poezji oddawał się także działalności patriotycznej, wykładał na uniwersytecie we Francji, zgłębiał tajniki przyrody oraz... był prekursorem fantastyki naukowej.
rozwiń zwiń