more_horiz
Historia

W Tarnowie odnaleziono model sarkofagu królowej Jadwigi Andegaweńskiej

Ostatnia aktualizacja: 26.05.2022 05:40
W kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa w Tarnowie przypadkiem dokonano niezwykłego odkrycia. W jednym z tamtejszych schowków odnaleziono model sarkofagu św. Jadwigi - królowej Polski i żony Władysława Jagiełły. Jest to pierwowzór grobowca, który możemy podziwiać w katedrze na Wawelu. Rzeźba została wykonana na początku XX wieku przez sławnego artystę Antoniego Madeyskiego. 
Pierwowzór wawelskiego sarkofagu św. Jadwigi odnaleziony w 2022 roku w Tarnowie
Pierwowzór wawelskiego sarkofagu św. Jadwigi odnaleziony w 2022 roku w TarnowieFoto: Tomasz Głowacz

Cenny eksponat

Odnaleziony w Tarnowie model to bozzetto, czyli trójwymiarowy szkic rzeźbiarski. Został wykonany z drewna oraz gipsu i przedstawia naturalnej wielkości postać św. Jadwigi. Władczyni leży, a jej ręce są złożone, jak do modlitwy. Ubrana jest w długą, wiązaną na piersi suknię i płaszcz. Głowa monarchini leży na poduszce zdobionej motywem lilii (jest to nawiązanie do herbu Andegawenów, czyli rodu, z którego wywodziła się Jadwiga), a u jej stóp znajduje się pies - symbol wierności.  

Model sarkofagu św. Jadwigi. Źródło: Tomasz Głowacz
  Model sarkofagu św. Jadwigi. Źródło: Tomasz Głowacz

Badacze odkryli na rzeźbie sygnaturę, która potwierdziła, że model został wykonany w Rzymie w 1901 roku przez słynnego polskiego rzeźbiarza i medaliera Antoniego Madeyskiego. Jest to dokładna kopia sarkofagu królowej Jadwigi, który stanął w katedrze wawelskiej w 1902 roku.

Jak powiedział w rozmowie z portalem Tarnów Nasze Miasto Tadeusz Mędzelowski, pasjonat historii, który dokonał tego spektakularnego odkrycia, bozzetto znalazło się w Małopolsce na początku XX wieku, gdy artysta podarował swoje dzieło księżnej Konstancji Sanguszko z domu Zamoyskiej, ówczesnej pani pałacu w Tarnowie-Gumniskach. 

Rzeźba królowej Jadwigi Andegaweńskiej znajdująca się na bozzetcie autorstwa Antoniego Madeyskiego. Źródło: Tomasz Głowacz Rzeźba królowej Jadwigi Andegaweńskiej znajdująca się na bozzetcie autorstwa Antoniego Madeyskiego. Źródło: Tomasz Głowacz

Model umieszczono w przypałacowej kaplicy, gdzie znajdował się do 1944 roku. Gdy budowla została uszkodzona podczas niemieckiego bombardowania, bozzetto przeniesiono do wnętrza pałacu. W tym miejscu można je było podziwiać do przełomu lat 60. i 70. XX wieku. 

– Wtedy w pałacu znajdowała się już szkoła, a sarkofag traktowany był jak zawalidroga. Zapadła decyzja, aby umieścić go w bocznej nawie nowo wybudowanego, a nieurządzonego jeszcze kościoła na Rzędzinie – mówił Tadeusz Mędzelowski w rozmowie z portalem Tarnów Nasze Miasto.  

Cenny obiekt został schowany w jednym z kościelnych magazynów, gdzie przeleżał kolejne pięćdziesiąt lat. Dopiero w 2022 roku Tadeusz Mędzelowski przypadkiem dowiedział się o jego istnieniu. Tę informację przekazała mu jedna ze szkolnych woźnych, która w latach 70. XX wieku pracowała w pałacu Sanguszków. Po kilku miesiącach poszukiwań obiekt udało się odnaleźć. Po konserwacji ma on trafić do przypałacowej kaplicy Sanguszków. 

Św. Jadwiga

Jadwiga Andegaweńska przyszła na świat w 1373 lub 1374 roku w mieście Buda (obecnie jest to część węgierskiego Budapesztu), jako najmłodsza córka Elżbiety Bośniaczki i Ludwika I Wielkiego, króla Węgier, a w latach 1370-1382 również władcy Polski. Początkowo miała zostać żoną austriackiego księcia Wilhelma Habsburga, któremu została przyrzeczona zaledwie kilka miesięcy po narodzinach. Wszystko zmieniło się jednak gdy w 1382 roku zmarł ojciec księżniczki.

Na zjeździe w Radomsku, który odbył się pod koniec listopada 1382 roku, polska szlachta zadecydowała, że na króla swojego państwa koronuje jedną z córek Ludwika I Wielkiego. Wpierw wybrano najstarszą Katarzynę, lecz dziewczyna zmarła krótko po ogłoszeniu decyzji. Druga w kolejności była Maria, jednak jej kandydaturę szybko odrzucono - była bowiem żoną Zygmunta Luksemburczyka, elektora brandenburskiego, a polska szlachta niechętnie patrzyła na "króla Niemca". Ostatecznie zdecydowano więc, że tron odziedziczy Jadwiga - jej koronacja odbyła się w październiku 1384 roku. 

Kilka miesięcy później zawarto unię w Krewie. Książę litewski Władysław Jagiełło obiecał wówczas, że przyjmie chrześcijaństwo w obrządku katolickim, schrystianizuje swoje państwo, a także przyłączy do Królestwa Polskiego należące do niego ziemie litewskie i ruskie. Porozumienie zostało przypieczętowane związkiem małżeńskim, który został zawarty pomiędzy Władysławem Jagiełłą a Jadwigą Andegaweńską w 1386 roku. Para nie doczekała się potomstwa - ich jedyna córka Elżbieta Bonifacja zmarła krótko po narodzinach. 

Jadwiga pozostawała królową Polski przez kilkanaście lat. W polityce cechowała ją łagodność - dążyła do stabilizacji sytuacji panującej w kraju i redukcji wszystkich napięć pojawiających się w kontaktach państwa z sąsiadami. Słynęła również ze swojej działalności dobroczynnej i kulturalnej - ufundowała wiele nowych kościołów, a także uposażyła te już istniejące. Jako pierwsza zleciła również tłumaczenie biblijnej Księgi Psalmów na język polski. 

Władczyni zmarła w 1399 roku z powodu komplikacji poporodowych. W 1997 roku została kanonizowana przez papieża Jana Pawła II. 


Źródło: portal Tarnów Nasze Miasto/jb

X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem