more_horiz
Historia

Gdzie jest czarny neseser? Zagadka ostatniego przemówienia Stefana Starzyńskiego

Ostatnia aktualizacja: 01.07.2022 05:40
Treść ostatniego radiowego prezydenta Warszawy znamy dzięki jednej z zaginionych płyt z czarnego nesesera. Ponad 40 lat temu, przez krótki moment, płyta zawierająca to przemówienie trafiła do rąk historyczki z Uniwersytetu Warszawskiego. 
Stefan Starzyński na antenie Polskiego Radia
Stefan Starzyński na antenie Polskiego RadiaFoto: Polskie Radio/mat. promocyjne

W 1979 roku na apel prof. Macieja Józefa Kwiatkowskiego odpowiedziała m.in. prof. Bożena Krzywobłocka. Historyk i wykładowczyni Uniwersytetu Warszawskiego wspominała, że kilka lub kilkanaście lat wcześniej student Aleksander Komitan przyniósł jej płytę z przemówieniem prezydenta Stefana Starzyńskiego. Profesor spisała z niej tekst przemówienia i oddała nośnik uczniowi.

"Chciałem, by Warszawa była wielka. Wierzyłem, że wielką będzie. Ja i moi współpracownicy kreśliliśmy plany, robiliśmy szkice wielkiej Warszawy przyszłości. I Warszawa jest wielka. Prędzej to nastąpiło niż przypuszczaliśmy. Nie za lat pięćdziesiąt, nie za lat sto, lecz dziś widzę wielką Warszawę. Gdy teraz do Was mówię, widzę ją przez okna w całej wielkości i chwale, otoczoną kłębami dymu, rozczerwienioną płomieniami ognia, wspaniałą, niezniszczalną, wielką, walczącą Warszawę. I choć tam, gdzie miały być wspaniałe sierocińce - gruzy leżą, choć tam, gdzie miały być parki - dziś są barykady gęsto trupami pokryte, choć płoną nasze biblioteki, choć palą się szpitale - nie za lat pięćdziesiąt, nie za lat sto, lecz dziś Warszawa broniąca honoru Polski jest u szczytu swej wielkości i chwały" mówił w ostatnim przemówieniu, wygłoszonym 23 września, prezydent Stefan Starzyński.

Relacja prof. Krzywobłockiej to dowód na to, że płyty ukryte w czarnym neseserze wciąż istnieją. Warto więc ich poszukiwać.

***

Polskie Radio zainicjowało w piątek, 6 maja, narodowe poszukiwania zaginionego zbioru płyt z września 1939 roku. Akcję "Gdzie jest czarny neseser?” wspierają: Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Instytut Pamięci Narodowej.

Część odnalezionej kolekcji – w postaci 93. metalowych płyt gramofonowych – została wpisana w ubiegłym roku na Listę Krajową programu UNESCO "Pamięć świata". Nagrania te zostały wydane właśnie przez Agencję Muzyczną Polskiego Radia w postaci pięciopłytowego, ekskluzywnego boxu.

Premiera albumu "Kolekcja płyt gramofonowych Polskiego Radia z września 1939 roku" jest dla Polskiego Radia jednocześnie impulsem do rozpoczęcia poszukiwań brakującej części kolekcji płyt – akcja opatrzona została hasłem: "Gdzie jest czarny neseser? Polskie Radio inicjuje narodowe poszukiwania zaginionego zbioru płyt z września 1939 roku".

Więcej informacji po adresem czarnyneseser.pl

mat. prasowe/bm