X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Historia

Alkohol, papierosy, karty? Andrzej Małkowski miał inny pomysł na życie

Ostatnia aktualizacja: 31.10.2019 06:06
- Zawsze podziwiałam, jak wielki wpływ miał Andrzej na chłopców. Poszedł na przedmieścia Lwowa, do młodocianych uliczników, pozbawionych opieki rodziców i szkoły - wspominała żona Andrzeja Małkowskiego.
Audio
  • "Teatr wyobraźni" - aud. dokumentalna Rozgł. Polskiej RWE o Andrzeju Małkowskim, twórcy polskiego skautingu (15.10.1955)
Zdjęcie ślubne Olgi i Andrzeja Małkowskich (1913). Wikimedia Commonsdp
Zdjęcie ślubne Olgi i Andrzeja Małkowskich (1913). Wikimedia Commons/dp

Andrzej Małkowski był jednym z twórców polskiego skautingu. Urodził się 31 października 1888 roku.

Cztery pierwsze drużyny skautowe powołał do życia we Lwowie 22 maja 1911 r. Dzień ten uznaje się za początek polskiego harcerstwa. W archiwach Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa zachowała się dokumentalna audycja z 1955 roku poświęcona postaci druha Andrzeja Małkowskiego. Gośćmi programu, poza żoną – Olgą, byli jego bliscy współpracownicy: Władysław Łysakowski, Kazimierz Nałęcz i Józef Stokrotny.

Opowieść Olgi Małkowskiej

Wdowa po Andrzeju mówiła w audycji o początkach pracy organizacyjnej i wychowawczej swego męża, podjętej we Lwowie, jeszcze przed rozpoczęciem I wojny światowej. Podkreślała, jak ważne były dla niego umiłowanie Polski i chęć walki o niepodległość.

Jaką drogą młody student szedł do skautingu, opowiadał w audycji Józef Stokrotny, przyjaciel i współpracownik twórcy polskiego harcerstwa.

- Andrzeja Małkowskiego poznałem w roku 1910 w stowarzyszeniu o greckiej nazwie "Eleusis" na sejmiku filareckim w Kosowie - wspominał. - Członkowie tej organizacji przeciwstawiali się panującej wśród młodych ludzi modzie na picie, palenie, gry karciane. Dbali o czystość obyczajów, wyznawali otwarcie swój katolicyzm i wprowadzali go w czyn.

- Idee, sięgające tradycjami do Mickiewicza i filaretów, Małkowski przeniósł do skautingu - mówił Stokrotny. - Tworzył jakby zakon rycerski i stawiał za wzory postacie takie jak: Zawisza, Żółkiewski, Traugutt.

Zafascynowany Baden-Powellem

W listopadzie 1909 r. Andrzej Małkowski otrzymał do przetłumaczenia, ponoć za karę, klasyczny podręcznik twórcy skautingu Roberta Baden-Powella "Skauting dla chłopców". Po zapoznaniu się z jego treścią Małkowski stał się entuzjastą i propagatorem idei Brytyjczyka na ziemiach polskich.

Wszedł w skład pierwszej Komendy Skautowej, następnie Naczelnej Komendy Skautowej we Lwowie. W październiku 1911 r. rozpoczął wydawanie "Skauta". Uważał, że harcerstwo może pomóc w wychowaniu młodzieży.

Bóg, honor, Ojczyzna

Miłość do Boga, służba bliźniemu i patriotyzm to były najwyższe wartości, które młody, bo mający wówczas 23 lata, Andrzej Małkowski stawiał przed oczyma szukających przygód chłopców. Pierwsze drużyny założył na przedmieściach Lwowa.

- Andrzej nie gorszył się, wiedział z kim ma do czynienia – wspominała Olga Małkowska. - Zdawał sobie sprawę, że w grupie są też i tacy, którzy mają za sobą przeszłość kryminalną, że ktoś siedział za nożownictwo, inny mały 12-latek to kieszonkowiec, a dwóch wyrostków ograbiło sklep na Łyczakowie. Ale w tych duszach zgłodniałych zaczęła się budzić nowa solidarność i głębokie przywiązanie do komendanta – powiedziała Małkowska.

Etap zakopiański

W styczniu 1913 r. Andrzej Małkowski przeniósł się ze Lwowa do Zakopanego. W drużynie założonej w stolicy polskich Tatr znalazł się m.in. Tadeusz Łysakowski.

- Byłem sierotą, drużyna harcerska w Zakopanem zastępowała mi najbliższą rodzinę – mówił w audycji. - Małkowski kładł wielki nacisk na koleżeństwo. Nie przypominam sobie, żeby skaut skautowi, albo innej osobie zrobił jakąś przykrość, a wyrządzenie komuś krzywdy było wprost nie do pomyślenia.

- Druh Andrzej tępił niepunktualność, egoizm, gadulstwo – dodał Łysakowski. – Zawsze nam powtarzał: "Czyny wasze powiedzą o Was. Gadulstwo to woda, a czyny wasze zostaną".

Jakie były dalsze losy Andrzeja Małkowskiego, który na wieczną wartę odszedł, mając zaledwie 31 lat?

Posłuchaj dokumentalnej audycji z archiwum Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa.

bs

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Polskie Państwo Podziemne - fenomen w skali Europy

Ostatnia aktualizacja: 27.09.2019 06:30
– Oświadczyłem gotowość podjęcia się odpowiedzialności za zorganizowanie zbrojnego oporu przeciw okupantom i gotowość wszczęcia otwartej walki, gdy na to pozwoli położenie wojenne – wspominał gen. Michał Karaszewicz-Tokarzewski, twórca Służby Zwycięstwu Polski.
rozwiń zwiń