more_horiz
Historia

Henryk Sienkiewicz. "My wszyscy z niego"

Ostatnia aktualizacja: 05.05.2022 05:50
5 maja 1846 roku przyszedł na świat Henryk Sienkiewicz. Polski noblista, jeden z najpopularniejszych pisarzy przełomu XIX i XX wieku. Do dziś jego książki obecne są w kanonie lektur szkolnych.
Kazimierz Pochwalski, Portret Henryka Sienkiewicza, 1890, Muzeum Narodowe w Kielcach
Kazimierz Pochwalski, Portret Henryka Sienkiewicza, 1890, Muzeum Narodowe w KielcachFoto: Domena publiczna/CC0

"My wszyscy z niego" - pisał o Henryku Sienkiewiczu w 1924 roku Stanisław Cat-Mackiewicz.

Henryk Sienkiewicz - zobacz serwis specjalny

Posłuchaj
12:44 Henryk Sienkiewicz_Pan Wołodyjowski.mp3 O "Panie Wołodyjowskim" Henryka Sienkiewicza mówią: historyk literatury polskiej prof. Stefan Treugutt i Aleksander Wiktor Piotrowski "Sto książek - sto rozmów". (PR, 10.04.1988)

 

Nie chciał być lekarzem

Jako 17-latek chciał wziąć udział w powstaniu styczniowym, ale był zbyt młody i nie pozwolono mu przystąpić do walk. W 1865 roku zdał egzamin maturalny. - Uczył się niespecjalnie - mówił dr Piotr Dmitrowicz w audycji "Mieć 19 lat". - Uczył się właściwie tylko pod koniec roku, po to tylko żeby przejść z klasy do klasy. Bardzo dużo czytał, a inne przedmioty, poza historią, którą znał świetnie, mówiąc delikatnie, odpuszczał sobie.

Jego rodzice chcieli, żeby został lekarzem i Sienkiewicz zgodnie z ich wolą dostał się na wydział lekarski. Kilka miesięcy później jednak przeniósł się na filologię. Był zafascynowany Józefem Ignacym Kraszewskim. Co ciekawe, to Kraszewski jako pierwszy napisał "Krzyżaków 1410", później ten pomysł kontynuował Sienkiewicz.


Posłuchaj
03:37 Henryk_Sienkiewicz_Mieć 19 lat.mp3 O pierwszych próbach pisarskich w czasach studiów i staraniach młodego Sienkiewicza o udział w powstaniu, aud. dr Piotra Dmitrowicza i Andrzeja Sowy z cyklu "Mieć 19 lat". (PR, 16.09.2005)

 

Pisał pod pseudonimem "Litwos" do "Gazety Polskiej" oraz "Niwy". W lutym 1876 roku wraz z Heleną Modrzejewską i grupą znajomych wybrał się w podróż do USA. Podczas tej wyprawy powstały m.in.: "Listy z podróży do Ameryki", "Latarnik" czy "Sachem". Do Europy pisarz powrócił w 1878 roku. Zatrzymał się w Londynie, następnie przez rok przebywał w Paryżu. W 1881 roku wziął ślub z Marią Szetkiewiczówną, cztery lata później Maria zmarła na gruźlicę.

Doceniony przez naród

Od maja 1883 do marca 1884 roku w warszawskim "Słowie" i krakowskim "Czasie" drukowana była powieść "Ogniem i mieczem". Ta i kolejne części "Trylogii" przyniosły pisarzowi wielką popularność. W 1884 roku pojawiły się pierwsze odcinki "Quo vadis". Sześć lat później Henryk Sienkiewicz wydał "Krzyżaków". W 25-lecie pracy twórczej otrzymał od narodu majątek ziemski w Oblęgorku.

Posłuchaj audycji o powieściach Henryka Sienkiewicza: "Panu Wołodyjowskim", "Potopie" i "Wirach".


Posłuchaj
12:59 Henryk Sienkiewicz_Wiry.mp3 O "Wirach" i politycznych poglądach Henryka Sienkiewicza, aud. Grażyny Gronczewskiej. (PR, 6.08.1996)

 

Posłuchaj
12:44 Henryk Sienkiewicz_Pan Wołodyjowski.mp3 O "Panie Wołodyjowskim" Henryka Sienkiewicza mówią: historyk literatury polskiej prof. Stefan Treugutt i Aleksander Wiktor Piotrowski "Sto książek - sto rozmów". (PR, 10.04.1988)

 

Posłuchaj
14:49 Henryk Sienkiewicz_Potop.mp3 O "Potopie" Henryka Sienkiewicza mówią: historyk literatury polskiej prof. Stefan Treugutt i Aleksander Wiktor Piotrowski "Sto książek - sto rozmów". (PR, 27.03.1988)

 

Nagroda Nobla

Odbierając nagrodę Nobla, powiedział: Ci, którzy mają prawo ubiegać się o nagrodę ustanowioną przez szlachetnego filantropa nie należą do ludzi jednego szczepu i nie są mieszkańcami jednego kraju. Wszystkie narody tego świata idą w zawody o tę nagrodę w osobach swoich poetów i pisarzy. Dlatego też wysoki areopag, który tę nagrodę przyznaje i dostojny monarcha, który ją wręcza wieńczą nie tylko poetę, ale zarazem i naród, którego synem jest poeta.

Sienkiewicz podkreślał, że nagroda to wyróżnienie nie tylko dla niego, ale też dla Polaków, pozbawionych w tym czasie własnego państwa. – Jego laur literacki był prawdziwym balsamem dla poddanych trójzaborowej niewoli rodaków – mówił dr Janusz Osica w "Kronice Polskiej" z 2001 roku.


Posłuchaj
06:15 Henryk Sienkiewicz_Kronika Polska.mp3 – Jego laur literacki był prawdziwym balsamem dla poddanych trójzaborowej niewoli rodaków – mówił dr Janusz Osica w aud. Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika Polska". (PR, 10.09.2001)

 

Po wybuchu wojny pisarz wyjechał do Szwajcarii. Z Ignacym Paderewskim założył Szwajcarski Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. Zmarł 15 listopada 1916 w Vevey i został tam pochowany. Osiem lat później prochy Henryka Sienkiewicza sprowadzono do kraju i pochowano w podziemiach katedry św. Jana w Warszawie.

mb

X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem