more_horiz
Historia

Henryk Rzewuski. Talent na miarę Sienkiewicza

Ostatnia aktualizacja: 03.05.2022 05:40
Henryk Rzewuski był klasycznym przykładem konserwatyzmu szlacheckiego, opartego na zasadach prowokacyjnej niemal apologii tego, co było dawniej. Nieprzeciętny talent gawędziarza łączył z iście fotograficzną pamięcią.
Henryk Rzewuski
Henryk RzewuskiFoto: Wikimedia Commons/domena publiczna

231 lat temu, w 1791 roku urodził się Henryk Rzewuski, pisarz i publicysta, krytyk Rzeczpospolitej i szlacheckich obyczajów.

Już w kołysce otrzymał patent na chorążego regimentu Potockich. Po ojcu odziedziczył dobra Cudnowskie na Wołyniu, pychę rodową oraz poglądy ugruntowane wychowaniem przez emigrantów z rewolucyjnej Francji i wpływami współczesnej myśli konserwatywno-klerykalnej.

Nieprzeciętny talent gawędziarza łączył z iście fotograficzną pamięcią, która wedle świadectwa Mickiewicza mieściła, obok dat i najdrobniejszych szczegółów, nawet herby, przydomki i koligacje wszystkich domów szlacheckich Rzeczpospolitej.

Henryk Rzewuski był klasycznym przykładem konserwatyzmu szlacheckiego, opartego na zasadach prowokacyjnej niemal apologii tego, co było dawniej. Urodził się w 1791 roku, w dniu uchwalenia Konstytucji 3 Maja, której był otwartym krytykiem.

Życiorys miał barwny. W 1809 roku brał udział w wojnie z Austrią, później wyjechał do Rzymu, gdzie spotkał się z Mickiewiczem. Opowiadał mu różne zdarzenia z życia szlachty. W ten sposób powstały "Pamiątki Pana Seweryna Soplicy". Dzieło, którego autorstwa przez wiele lat się wypierał.

Po powrocie z zagranicy Rzewuski przeszedł wyraźną ewolucję poglądów. Zaczął propagować serwilizm. Był urzędnikiem do specjalnych poruczeń przy gubernatorze warszawskim, co ściągnęło na niego kolejną infamię ze strony społeczeństwa.

Wcześniej oburzył tekstami publikowanymi pod pseudonimem Jarosza Bejły, w których potępiał oświeceniowe ideały, dążenia niepodległościowe Polaków. Zbulwersował opinię publiczną także "Pamiętnikami Bartłomieja Michałowskiego". Naczelną zasadą tego utworu, który wielu później przyjmowało za autentyczny, była całkowita lojalność wobec kolejnych rządców zasiadających w Warszawie. W tym utworze znajdujemy nawet pochwałę konfederacji targowickiej.

W 1825 roku podróżował z Adamem Mickiewiczem po Krymie, a jego opowieści miały wpłynąć na decyzję poety o pracy nad "Panem Tadeuszem".

- Rzewuski reprezentował talent literacki na miarę Sienkiewicza, który został później zmarnowany na skutek dziwnego regresu , jego fanaberii, lekceważącego stosunku do społeczeństwa, przeszłości narodowej i własnego talentu – mówił na antenie Polskiego Radia gość audycji z cyklu "Anegdoty i fakty".


Posłuchaj
29:21 henryk rzewuski - autor _pamiątek soplicy____f 37099_tr_0-0_117164281cf4c928[00].mp3 Henryk Rzewuski - audycja Elizy Bojarskiej z cyklu "Anegdoty i fakty". (PR, 07.08.1986)

 

mjm

X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem