more_horiz
Historia

Święto Niepodległości dla Izraela, dzień klęski dla Arabów

Ostatnia aktualizacja: 14.05.2022 05:38
14 maja 1948 roku w Tel Awiwie proklamowano państwo Izrael. Nie dla wszystkich był to dzień szczęścia i chwały.
Tel Awiw, 14.05.1948. Dawid Ben Gurion ogłasza niepodległość państwa Izrael pod portretem Theodora Herzla.
Tel Awiw, 14.05.1948. Dawid Ben Gurion ogłasza niepodległość państwa Izrael pod portretem Theodora Herzla. Foto: Wikimedia Commons/dp. Źr.: Israel Ministry of Foreign Affairs

W 1947 roku brytyjski rząd wycofał się z przyjętych w 1922 roku zobowiązań w Mandacie Palestyny i oświadczył, że nie jest w stanie rozwiązać konfliktu społeczności żydowskiej i arabskiej. W kwietniu tego samego roku "kwestia palestyńska" została oddana do rozpatrzenia Zgromadzeniu Ogólnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Rezolucja ONZ

29 listopada 1947 Zgromadzenie przyjęło Rezolucję numer 181, w sprawie podziału brytyjskiego Mandatu Palestyny na dwa państwa - żydowskie i arabskie. Jerozolima miała zostać międzynarodowym miastem pod nadzorem ONZ. Za przyjęciem głosowały 33 państwa, w tym Polska, Stany Zjednoczone, Francja, Czechosłowacja, ZSRR i Holandia, 13 krajów było przeciwnych, a reprezentanci 10 wstrzymali się od głosu.

Społeczność żydowska przyjęła plan, arabska go odrzuciła. Wkrótce po głosowaniu w ONZ arabskie oddziały paramilitarne rozpoczęły kampanię ataków na społeczność żydowską. Celem tych działań było zniweczenie postanowień Rezolucji i zapobieżenie powstaniu państwa żydowskiego.

Konflikt, który nie wygasa

Już następnego dnia po proklamacji państwa Izrael doszło w tym rejonie do pierwszego konfliktu z krajami arabskimi. 15 maja 1948 rozpoczęła się inwazja regularnych armii Egiptu, Jordanii, Syrii, Libanu i Iraku. Po roku walk ogłoszono zawieszenie broni i ustalono przebieg tymczasowych granic, tak zwanej zielonej linii. Zachodni Brzeg Jordanu i Wschodnią Jerozolimę zajęła Jordania, natomiast Strefę Gazy zajął Egipt.

11 maja 1949 Izrael został przyjęty do ONZ. W następnych latach dochodziło do kolejnych wojen i starć między Izraelem a światem arabskim: kryzysu sueskiego, wojny sześciodniowej, Wojny Jom Kippur. Do dziś sprawy Bliskiego Wschodu to jedna z najtrudniejszych do rozwiązania kwestii na arenie międzynarodowej, zarówno pod względem etnicznym, religijnym jak i terytorialnym.

Trudne współistnienie

Izrael ogłosił niepodległość 14 maja 1948. Palestyńczycy z tą decyzją nie pogodzili się praktycznie do dziś. W 60. rocznicę tego wydarzenia dziennikarze Polskiego Radia: Grzegorz Ślubowski i Tomasz Majka odwiedzili Izrael.

- Izrael od Palestyny, od terytoriów arabskich odgrodził się potężnym murem, bojąc się zamachów - relacjonował Grzegorz Ślubowski na antenie "Sygnałów dnia" w maju 2008 roku. - To z kolei sprawiło, że Palestyńczycy czują się w Izraelu jak mieszkańcy drugiej kategorii.


Posłuchaj
14:50 60.rocznica powstania państwa Izrael - fragm. Sygnałów dnia.mp3 Relacja Grzegorza Ślubowskiego i Tomasza Majki z Izraela w 60. rocznicę proklamacji niepodległości Izraela. (PR, 14.04.2008)

 

Reporterzy rozmawiali z młodymi Palestynkami, które codziennie rano, by wydostać się z Jerozolimy, w której mieszkają i dotrzeć do szkoły w Betlejem, muszą przechodzić drobiazgowe kontrole.

Kibuce – idea Ben Guriona

Dziennikarze dotarli też do jednego z kibuców, w którym spotkali Benjamina Anolika, z pochodzenia wilnianina.

- Pierwszy rok żyliśmy w namiotach - wspominał. - Było nas 120 osób. Wyznawaliśmy zasadę, że aby być normalnym narodem trzeba żyć na ziemi i zajmować się rolnictwem. Druga zasada, jaka obowiązywała wtedy w kibucu mówiła o tym, że każdy dostaje według potrzeby, a daje kibucowi według możliwości.

- Wychowanie dzieci było wspólne - mówił Anolik. - Na początku jeszcze nie było szkoły tylko takie ogródki. Trafiały tam dzieci w różnym wieku, nowo narodzone i starsze. Każdy rocznik miał swój domek. Tam jadły, tam spały. Jeszcze 25 lat temu rodzicie byli oddzieleni od dzieci – opowiadał.

Żydzi z Polski

Istnieje przekonanie, że ogromny udział w powstaniu państwa Izrael mieli Żydzi z Polski. Czy to prawda?

- Częściowo tak – stwierdził Tomasz Majka. - Ci pierwsi przywódcy Izraela, którzy należeli do różnych nurtów syjonizmu mieli silne związki z Polską.

Pierwszy premier Izraela, uważany za twórcę narodu Dawid Ben Gurion urodził się w Płońsku, jako Dawid Grün, a z kolei przywódca prawicy Menachem Begin to były żołnierz armii gen. Andersa, Mieczysław Biegun.

"Widziałem wielu ludzi religii mojżeszowej, którzy chcieli z powrotem wrócić do Polski, ale komuniści ich nie wpuszczali. Ci ludzie przyjechali do Izraela tylko po to, by przekonać się, że z tym państwem i jego obyczajami nie mają zbyt wiele wspólnego, chcieli wrócić, ale nie mogli" - pisał Marek Hłasko pod koniec lat 50., po swojej wizycie w Izraelu.

- W dzisiejszym Izraelu są ślady polskości, ale zwartego środowiska polskich Żydów de facto w tym kraju nie ma - stwierdził Grzegorz Ślubowski.

Posłuchaj relacji z Izraela nagranych z okazji 60. rocznicy proklamowania tego państwa.

bs

X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem