Rewolucja w polskich szkołach. Zmiany w ubiorze uczniów i katalog kar

Koniec narzucania stroju w szkołach? MEN chce zmian

W środę 8 kwietnia rząd zajmie się nowelą ustawy o prawach i obowiązkach ucznia. Nowe przepisy, jak wskazało Ministerstwo Edukacji Narodowej, mają "porządkować zagadnienia, które dotąd pozostawały rozproszone w różnych aktach prawnych". "Szczególnie zależało nam na tym, aby uporządkować chaos informacyjny i ułatwić każdemu z członków społeczności szkolnej dostęp do katalogów praw i obowiązków uczniowskich. Poza tym tworzymy strukturę rzeczników praw uczniowskich, normujemy kwestie konsekwencji niewłaściwych zachowań uczniów" - wyjaśnił resort.

Co ma się zmienić? Projekt między innymi gwarantuje wychowankom ustawowe prawo do kształtowania własnego stroju i wyglądu. Uczniom szkół podstawowych, ponadpodstawowych, artystycznych oraz innych określonych w przepisach placówek ma przysługiwać wolność "od dyskryminacji z jakiegokolwiek powodu". Co to oznacza w praktyce? Wychowankowie sami będą mogli decydować o tym, jak się ubierają i jak wyglądają, ale ich strój musi być zgodny z "ogólnie przyjętymi normami społecznymi".

Proponowane przepisy mówią jasno - niedopuszczalna ma być odzież nawołująca do nienawiści, dyskryminująca, sprzeczna z przepisami prawa oraz taka, która stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa samego ucznia lub też innych osób przebywających w danej placówce. Zgodnie z nowymi regulacjami wychowankowie jednocześnie mają być zobowiązani do przestrzegania zasad określonych w statucie szkoły, co do stroju i wyglądu podczas zająć wychowania fizycznego oraz zająć edukacyjnych w warsztatach, laboratoriach i pracowniach szkolnych.

• Tak ma wyglądać matura 2026. "To największa nowość w tym roku"

Katalog kar i obowiązków ucznia

Projekt przewiduje również katalog obowiązków ucznia, a ponadto katalog kar dla uczniów wraz z procedurami ich wymierzania. Głównym celem wprowadzenia nowych przepisów, jak wyjaśniło Ministerstwo Edukacji Narodowej, jest ujednolicenie zasad karania we wszystkich szkołach oraz uczynienie ich nienaruszającymi istoty ludzkich praw i wolności. "Swoboda wśród szkół i placówek w zakresie katalogu kar dla uczniów powodowała, że w części szkół niektóre kary naruszały istotę na przykład prawa do nauki, poprzez na przykład nakazanie opuszczenia sali lekcyjnej" - podkreślił resort.

Nowy katalog kar przewiduje między innymi upomnienia pisemne, nagany oraz nagany z ostrzeżeniem. Uczniowie będą mogli je otrzymać w dwóch przypadkach - gdy "niewystarczające do osiągnięcia celu wychowawczego" będą "zwykłe" działania wychowawcze lub gdy cele nie zostaną wypełnione mimo ich zarządzenia. W projekcie zawarto także szczegółowy opis procedury odwoływania się od kar.

Obowiązkowe rady szkół i powołanie Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich

To nie wszystko. Jeżeli nowela zostanie przyjęta, wprowadzony zostanie obowiązek powoływania rad szkół i placówek. Obecnie ich tworzenie jest dobrowolne i są organizowane sporadyczne. MEN podkreśla, że nowe zasady mają "wzmocnić wpływ rodziców i uczniów na działalność szkół i placówek oświatowych". "Projektodawca dostrzega dużą wartość w tym, by w szkole lub placówce działało gremium, w którym w równej liczbie zasiadają: uczniowie, rodzice i nauczyciele” - poinformował resort. Zmiany te miałyby wejść w życie 1 września 2028 roku.

Dodatkowo nowela zakłada powołanie systemu organów ochrony praw uczniowskich. W jego skład miałby wejść Krajowy Rzecznik Praw Uczniowskich. Byłby on wybierany na czteroletnią kadencję (z możliwością sprawowania tej funkcji maksymalnie przez dwie kadencje, czyli osiem lat) i odwoływany przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru. Ponadto system przewiduje działalność:

• 16 wojewódzkich rzeczników praw uczniowskich, którzy będą działać przy kuratorach oświaty,
• gminnych (miejskich) i powiatowych rzeczników praw uczniowskich, których funkcjonowanie ma być fakultatywne,
• szkolnych rzeczników praw uczniowskich, którymi będą, "co do zasady, opiekunowie samorządów uczniowskich (z możliwością wyboru jednego szkolnego rzecznika dla wszystkich szkół wchodzących w skład jednego zespołu szkół)".

Kiedy nowe przepisy mają wejść w życie?

Jeżeli projekt zostanie przyjęty, nowe przepisy wejdą w życie wraz z nowym rokiem szkolnym, czyli 1 września 2026 roku (z małymi wyjątkami). Jak zaznaczyło Ministerstwo Edukacji Narodowej, wykonanie przez szkoły i placówki oświatowe poszczególnych nowych obowiązków zostanie dzięki przepisom przejściowym "nieco odsunięte w czasie". Szkoły lub placówki będą musiały dostosować statuty do zmian wynikających z ustawy do 31 października 2026 roku, z wyjątkiem zmian dotyczących obowiązkowości rad szkół i placówek, które mają wejść w życie do 31 października 2028 roku.

• Są kandydaci na sędziów KRS. Na liście m.in. Piebiak i Schab
• Nawrocki proponuje rewolucyjną zmianę na wsi. Chce wprowadzić nowy obowiązek
• Alert dla alergików. Szczególnie zagrożonych 5 regionów

Źródło: PolskieRadio24.pl/PAP/JW