more_horiz

Prof. Haliżak: Hongkong jest dla Chin łącznikiem z gospodarką światową

Ostatnia aktualizacja: 01.07.2022 19:30
Prezydent Chińskiej Republiki Ludowej Xi Jinping przyjechał do Hongkongu, by wziąć udział w uroczystościach 25. rocznicy przekazania przez Wielką Brytanię Chinom władzy nad miastem. To pierwsza od pięciu lat wizyta Xi w Hongkongu, w którym w 2019 r. doszło do masowych protestów przeciwko ingerencji Pekinu w jego autonomię.
Nowy dyrektor generalny Hongkongu John Lee (L) oraz chiński prezydent Xi Jinping
Nowy dyrektor generalny Hongkongu John Lee (L) oraz chiński prezydent Xi Jinping Foto: PAP/EPA/FELIX WONG

Chiny sprawują kompleksową jurysdykcję nad Hongkongiem i powinien on uszanować chińskie przywództwo - powiedział przywódca ChRL Xi Jinping w piątek w przemówieniu z okazji 25. rocznicy przekazania Pekinowi przez Wielką Brytanię władzy nad regionem. Była to pierwsza wizyta Xi w Hongkongu od pięciu lat. Według doktryny "jeden kraj, dwa systemy" Chiny zgodziły się w 1997 roku, aby Hongkong po przyłączeniu do Chin przez 50 lat zachował pewien stopień autonomii i system kapitalistyczny.

- To jest jeden kraj, dwa systemy, zmodyfikowane na modłę chińską, więc wynegocjowany w 1997 roku układ dawał poczucie autonomii w sferze ekonomicznej, politycznej i w zakresie podstawowych wolności na poziomie jednostek. Były to czasy, kiedy Chiny były słabe i zgodziły się na takie przepisy - mówi na antenie Programu 1 Polskiego Radia prof. Marian Edward Haliżak, politolog z Uniwersytetu Warszawskiego. - Od mniej więcej 10 lat obywatele Hongkongu zaczęli organizować niezależne związki i stowarzyszenia, domagać się redefinicji tego układu i Chiny uznały, że jest to zagrożenie dla integralności terytorialnej i wprowadziły drastyczne ustawodawstwo, kierując się kryteriami bezpieczeństwa narodowego - podkreśla ekspert. 

"Nie ma powodu, by system się zmieniał"

Xi, cytowany przez AP, w piątek oświadczył, że "nie ma powodu, aby tak dobry system się zmieniał, i musi on zostać zachowany na długo". Jak komentuje agencja, może to oznaczać, że system Hongkongu może w wizji chińskiego przywódcy obowiązywać dłużej, niż pierwotnie określono. Xi ostrzegł jednocześnie, że "ingerowanie zdrajców" w sprawy Hongkongu nie będzie tolerowane, a stabilizacja regionu zależy od tego, by posiadał "patriotyczne" - tj. lojalne wobec Pekinu - władze.

Jak zaznacza prof. Marian Edward Haliżak, w przemówieniu Xi Jinpinga pojawiło się sformułowanie o unikalności Hongkongu oraz o tym, że Chiny będą szanować wolny i otwarty Hongkong jako strefę wolnego i otwartego biznesu. - To jest wskazanie, że pozycja ekonomiczna Hongkongu i jego kapitalistyczny model nie będzie zakwestionowany, dlatego że służy to interesom samych Chin - wyjaśnia gość Jedynki. - Hongkong to złota kura, która znosi Chinom złote jaja, jest oknem dla chińskiej gospodarki, łącznikiem z gospodarką światową. Pomimo zmian politycznych i wprowadzenia kontroli ten kraj zachował własną walutę - dodaje. 

W piątek Xi Jinping przewodniczył również ceremonii zaprzysiężenia nowego przywódcy Hongkongu Johna Lee, byłego przedstawiciela służb bezpieczeństwa, który nadzorował tłumienie wielkich prodemokratycznych protestów opozycji w regionie w 2019 roku. Lee zobowiązał się do wierności Hongkongowi i przestrzegania "małej konstytucji" regionu, a także do lojalności wobec rządu w Pekinie.

Czytaj również: 

Poza tym w audycji:

- Premier Litwy Ingrida Šimonite zapowiedziała, że kraj będzie kontynuował realizację warunków czwartego pakietu unijnych sankcji wobec Rosji i wstrzyma tranzyt wyszczególnionych towarów do obwodu kaliningradzkiego od 10 lipca, kiedy wejdą w życie kolejne ograniczenia. Od 17 czerwca br. obowiązują już unijne sankcje na transport stali i metali żelaznych z Litwy do obwodu kaliningradzkiego. Rozmowa z Włodzimierzem Marciniakiem, byłym ambasadorem Polski w Rosji. 

- Na Wyspie Węży nie ma już Rosjan. Siły Zbrojne Ukrainy przeprowadziły udaną operację. Głos w sprawie zabrał także rosyjski resort obrony, który decyzję o opuszczeniu przez swoich żołnierzy wyspy o strategicznym znaczeniu określił jako "gest dobrej woli". O znaczeniu wyspy i aktualnej sytuacji na froncie - raport Macieja Jastrzębskiego.

- Uroczysta inauguracja czeskiej prezydencji na zamku w Litomyślu we wschodnich Czechach. Wezmą w niej udział członkowie rządu Czech oraz większość komisarzy UE z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen. Uroczystości będzie towarzyszyć program kulturalny. Korespondencja Wojciecha Stobby. 

***

Tytuł audycji: Więcej świata

Prowadził: Michał Strzałkowski 

Goście: prof. Marian Edward Haliżak (UW), Włodzimierz Marciniak (były ambasador Polski w Rosji)

Data emisji: 1.07.2022

Godzina emisji: 17.33

IAR/ans

Zobacz także

Zobacz także