more_horiz

Dwa mity legalnej rewolucji: Konstytucja 3 maja i Tadeusz Kościuszko

Ostatnia aktualizacja: 03.05.2014 04:09
- Mity te rodzą się w zasadzie jeszcze tego samego dnia, co wydarzenie, jednak np. treść konstytucji zostaje zapomniana bardzo szybko. Równie szybko stała się ona symbolem niepodległości, takim symbolem było też powstanie kościuszkowskie - mówi prof. Anna Grześkowiak-Krwawicz, znawczyni zagadnień XVIII wieku w Polsce.
Audio
  • Dwa mity legalnej rewolucji (Rozdroża kultury/ Jedynka)

Jak dodaje, z powstania uczyniono symbol obrotowy, bo do XIX wieku w różny sposób odwoływali się do niego przedstawiciele wszystkich opcji politycznych, zaś do konstytucji 3 maja z upływem czasu coraz mniej. Jednak przez współczesnych Konstytucja 3 maja oraz insurekcja kościuszkowska były postrzegane jako etapy rewolucji, w dodatku legalnej.

Kultura w Polskim Radiu w serwisie You Tube >>>

Zadaniem nadrzędnym było - oczywiście - odzyskanie niepodległości. Jak pisał poseł pruski obserwujący wydarzenia: "Kościuszko stara się w Krakowie naśladować Waszyngtona, a towarzyszą temu rozmaite szaleństwa i okrucieństwa wzorowane na Francji. Stworzył nowe ministerstwo i stara się w całej pełni kontynuować dzieło Sejmu Czteroletniego i Konstytucji 3. Maja." Jakie wzory cywilizacyjne brali pod uwagę nasi reformatorzy-rewolucjoniści?
- Ten poseł pruski nie zrozumiał nic, bo nie było okrucieństw na wzór rewolucji francuskiej, ani Kościuszko nie deklarował przywrócenia do życia konstytucji 3 maja. Nic się w tej relacji nie zgadza, bo powstanie kościuszkowskie nie wprowadzało nowych rozwiązań ustrojowych, nie był to dobry czas na takie zmiany - komentuje prof. Anna Grześkowiak-Krwawicz.

Konstytucja była wówczas niezwykle istotna dla Polaków, ale nie w kwestii jej zawartości, tylko pewnego aktu symbolicznego. - Jako taka była bardzo pamiętana. Wystąpienie kościuszkowskie w tym sensie odbierano jako jej przywrócenie, ale nigdy nie było żadnej oficjalnej decyzji, bo w Warszawie nie było nawet cienia wątpliwości, co do przywrócenia konstytucji, zresztą pod pewnymi względami już się wówczas zdezaktualizowała - wyjaśnia profesor. Znawczyni zagadnień XVIII wieku w Polsce przyznaje, że przywrócenie jej oznaczałoby dla Polski same kłopoty. - Istniała pamięć tego wydarzenia, ale instytucjonalnie i urzędowo nie było to możliwe - mówi profesor.

Historia w portalu PolskieRadio.pl >>>

Jaka była Polska 220 lat temu, gdy rodził się mit Konstytucji 3 maja oraz mit Kościuszkowski? Kto chętnie sięgał po te symbole? Jaki stosunek do Konstytucji 3 maja mieli uczestnicy powstania kościuszkowskiego? Dlaczego wprowadzenie konstytucji w dobie insurekcji nie było możliwe? Posłuchaj całej rozmowy.

Kultura w radiowej Jedynce >>>

"Rozdroża kultury" poprowadził Michał Montowski.

sm/ag

Zobacz także

Zobacz także

X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem