more_horiz

"Stał dwór szlachecki". Wyjątkowa podróż do świata, którego już nie ma

Ostatnia aktualizacja: 29.06.2022 08:48
"Stał dwór szlachecki" - to tytuł najnowszej wystawy, którą do lutego przyszłego roku możemy oglądać w Muzeum Podgórza w Krakowie. Dzięki ekspozycji przenosimy się do miejsc, w których skupiało się życie polskiej szlachty, do miejsca, bez którego nie wyobrażamy sobie narodowego pejzażu.
Wystawa Stał dwór szlachecki w Muzeum Podgórza w Krakowie
Wystawa "Stał dwór szlachecki" w Muzeum Podgórza w Krakowie Foto: mat. promocyjne

Odwoływali się do niego wybitni polscy twórcy kultury, począwszy od Jana Kochanowskiego aż po autorów dzieł, w których był on symbolem polskości i języka polskiego w czasach zaborów. Do współtworzenia wystawy "Stał dwór szlachecki", zaproszono organizacje społeczne oraz aktywistów, działających na rzecz lokalnego dziedzictwa.

Odkryć tradycję na nowo

Polskie dwory szlacheckie to miejsca obrosłe mitami, legendami i anegdotami. To symbol tradycji i wielkości, a także kultury I Rzeczpospolitej. To również ostoja polskości w ciemnych czasach zaborów: języka, obyczajów, architektury czy literatury. Wystawa "Stał dwór szlachecki" w Muzeum Podgórza w Krakowie pozwala raz jeszcze przywołać ten świat i pielęgnować pamięć o nim. To porywająca opowieść o majątkach znajdujących się na terenie prawobrzeżnego Krakowa.

Takich dworów było w okolicy wiele, ale na potrzeby wystawy wybrano cztery: Wolę Duchacką, Piaski Wielkie, Prokocim i Bieżanów. Wybór nie był przypadkowy. Każdy z dworów to osobna historia. - Pełnią cztery różne funkcje w dzisiejszych czasach. Wydawało nam się, że będą reprezentacją całej historii ziemiaństwa. Nie tylko w Krakowie, ale i pewnie w całej Polsce - mówi Melania Tutak, kierownik Muzeum Podgórza, kurator wystawy "Stał dwór szlachecki". 

Powidoki historii

Wystawa to nie tylko opowieść poświęcona życiu i architekturze. To również, a może przede wszystkim, niezwykłe przedmioty, które stanowią o sile oddziaływania całości. Potomkowie właścicieli majątków użyczyli na potrzeby wystawy cenne rodzinne pamiątki. - Nie było łatwo dotrzeć do ziemian. Okazało się, że ten świat jest rozbity na kawałki. Właściwie mamy do czynienia z fragmentami dawnego życia - nie kryje gość "Kulturalnej Jedynki".

Zgromadzone artefakty umieszczono w gablotach ustawionych na całym terenie wystawy. Sprawiają wrażenie porzuconych w pośpiechu, podczas ucieczki, przez tych, którzy już odeszli. Zwiedzając i zbierając te okruchy pamięci, możemy ułożyć namiastkę tego, co dziś pozostało jedynie w wyobraźni i kulturze. Temat sielankowego życia szlacheckiego podejmował przecież cały szereg twórców: od Jana Kochanowskiego, przez Mikołaja Reja i Elizę Orzeszkową, aż po Marię Rodziewiczównę.

Zobacz też:

Wystawa nabiera aktualności

Dziś na prawym brzegu Wisły wciąż znajduje się kilkanaście majątków. Wiele z nich, na skutek ciągłych historycznych burz, jest w ruinie. Przechodziły z rąk do rąk, a w roku 1944 w wyniku reformy rolnej stały się własnością państwa. Ich przeznaczenie było bardzo różne. W dawnych dworkach zakładano sierocińce, przedszkola, a nawet siedziby milicji. Dziś, w obliczu wojny na Ukrainiewystawa "Stał dwór szlachecki" nabrała dodatkowego znaczenia. - Tam ludzie też musieli spakować do walizek i plecaków rzeczy, które wydawały im się najważniejsze i które być może kiedyś będą opowiadały historię ich rodzin - zaznacza gość Programu 1 Polskiego Radia.

Posłuchaj
10:03 _PR1_AAC 2022_06_28-23-40-16.mp3 "Stał dwór szlachecki" - to tytuł najnowszej wystawy w Muzeum Podgórza w Krakowie (Kulturalna Jedynka/Jedynka)

Czytaj również: 

***

Tytuł audycji: Kulturalna Jedynka

Prowadził: Jakub Domoradzki

Gość: Melania Tutak (kierownik Muzeum Podgórza, kurator wystawy "Stał dwór szlachecki") 

Data emisji: 28.06.2022

Godzina emisji: 23.09

mg 

Zobacz także

Zobacz także