X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz

Staropolskie - kulinarne - tradycje witania nowego roku

Ostatnia aktualizacja: 31.12.2020 19:59
W audycji "Eureka" zajrzeliśmy na dwór - a w zasadzie na stół - króla Jana III Sobieskiego (1629-1696). Jakie potrawy podawano w Wilanowie? Kto je przygotowywał? Jakie preferowano smaki?
Audio
  • Staropolskie - kulinarne - tradycje witania Nowego Roku (Eureka/Jedynka)
zdj. ilustracyjne
zdj. ilustracyjneFoto: Alexander Sorokopud/shutterstock

Posłuchaj
21:18 [ PR1]PR1 (mp3) 2020_12_31 PR1_19_07_01_Eureka.mp3 Staropolskie - kulinarne - tradycje witania nowego roku (Eureka/Jedynka)

 

Kuchnia staropolska to - jak wyjaśnił w Programie 1 Polskiego Radia prof. Jarosław Dumanowski z Centrum Dziedzictwa Kulinarnego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu - termin, którego historycy jedzenia, historycy kuchni używają do określenia kuchni z czasów I Rzeczypospolitej.

NAC sylwester 1935 Bodo f 1200.jpg
Historia sylwestra. Jak wyglądały obchody lata temu?

- To kuchnia z czasów Rzeczpospolitej szlacheckiej, do końca XVIII wieku. Pewne produkty, potrawy, smak, cały kontekst żywieniowy, kulinarny, także religijny. To, co wydawało się ludziom smaczne i dobre. To jest coś zupełnie innego niż "kuchnia staropolska", która sprowadza się do kuchni z czasów PRL, najdalej z pierwszej połowy XX wieku, opartej na schabowym, bigosie. Na pewnej standaryzacji jedzenia z lat 70., 80. XX wieku - wskazał.

Król schabowego nie jadał

Gość radiowej Jedynki podkreślił, że schabowy w panierce na pewno się na stole króla Jana III Sobieskiego nie pojawił. - Stanisław Czerniecki, autor pierwszej drukowanej książki kucharskiej, we wstępie pisze wyraźnie, że nie wolno używać bułki tartej do potraw, zwłaszcza do mięs - wytłumaczył. Bigos jadano, ale słowem tym określano siekankę z mięsa lub ryb, z warzyw, na kwaśno, z octem, cytryną, limonkami. 

Rozmówca Katarzyny Jankowskiej zaznaczył, że kiedyś kuchnia była bardzo zróżnicowana. - Dzisiaj żyjemy w czasach produkcji przemysłowej, masowej dystrybucji jedzenia. Uznajemy, że to normalne, że jakieś dwa, trzy mięsa dominują, że kilka produktów żywnościowych - cukier, mąka z pszenicy - jest wszędzie. Dawniej tak nie było. To, jakie danie trafiało na stół, zależało na przykład od tego, czy było to święto, czy post - zauważył.

Czytaj także:

Staropolskie menu na sylwestra

Co moglibyśmy zaserwować w sylwestra, sięgając do staropolskich przepisów? - Nawet mamy takie menu. To spis produktów wydanych przez szefa spiżarni, tak zwanego szafarza - powiedział prof. Dumanowski. 31 grudnia 1695 roku na królewskim stole pojawiły się: szczupaki, karpie, liny, leszcze, suszone dorsze, śledzie, ryż, jajca.

Gość radiowej Jedynki przypomniał, że w czasach króla Jana III Sobieskiego sylwester, jako dzień przed świętem, to była wigilia (wigilia Nowego Roku), a więc obowiązywał post (do naszych czasów zachowała się jedynie wigilia Bożego Narodzenia). Jednocześnie dodał, że w tym czasie król był chory i otrzymał dyspensę, został zwolniony z obowiązku wstrzemięźliwości od jedzenia mięs.

Zapraszamy do wysłuchania całej audycji, w której gość "Eureki" opowiedział o ulubionych potrawach Jana III Sobieskiego i o wpływach kuchni francuskiej, która w Polsce pojawiła się wraz z dworem i kucharzami królowej Marii Kazimiery i nieco zrewolucjonizowała nasze tradycyjne przyzwyczajenia.

    ***

    Tytuł audycji: Eureka

    Prowadzi: Katarzyna Jankowska

    Gość: prof. Jarosław Dumanowski (Centrum Dziedzictwa Kulinarnego, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)

    Data emisji: 31.12.2020 r. 

    Godzina emisji: 19.07

    kk 

    Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
    aby dodać komentarz
    brak

    Czytaj także

    "Rodzina z niepamięci". Jak archiwizować historie rodzinne?

    Ostatnia aktualizacja: 26.02.2020 21:40
    W audycji pochyliliśmy się nad książką "Rodzina z niepamięci". To próba odtworzenia dziejów jednej rodziny - potomków Franciszki i Zygmunta ze wsi Borki koło Skarżyska-Kamiennej. Rekonstrukcji przeszłości z nielicznych zachowanych fragmentów dokonał ich wnuk, Zbigniew Gluza, szef Ośrodka KARTA.
    rozwiń zwiń

    Czytaj także

    Kazimiera Bujwidowa, niezłomna działaczka na rzecz praw kobiet

    Ostatnia aktualizacja: 25.03.2020 19:10
    Kazimiera Bujwidowa była żoną wybitnego polskiego bakteriologa prof. Odo Bujwida. Wspólnie pracowali na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie Kazimiera Bujwidowa kierowała założonym przez męża Zakładem Produkcji Surowic i Szczepionek. W czasie I wojny światowej prowadziła z córkami szpital dla żołnierzy Legionów Polskich.
    rozwiń zwiń