more_horiz

Rok 1917 - przełom na drodze do niepodległości?

Ostatnia aktualizacja: 07.05.2016 20:00
Ignacy Daszyński - socjalista, miał powiedzieć: "nie popieram rewolucji bolszewickiej, ale jedna rzecz jest najważniejsza. Rosji nie ma w tej wojnie". Rok 1917 to rok dwóch rewolucji: lutowej i październikowej.
Audio
  • Prof. Andrzej Nowak o roku 1917 i polskiej drodze do niepodległości (Historia żywa/Jedynka)
Demonstracja robotników z Zakładów Putiłowskich w Piotrogrodzie, marzec 1917
Demonstracja robotników z Zakładów Putiłowskich w Piotrogrodzie, marzec 1917Foto: Domena publiczna

- W 1916 roku Rosja była bardzo mocno obecna w I wojnie światowej. Wtedy trudno było sobie wyobrazić, że już za rok, latem 1917 roku kraj ten ulegnie wewnętrznej zapaści - tragicznej dla siebie, a szczęśliwej dla tych narodów, które jęczały pod jarzmem imperium Romanowów - mówi prof. Andrzej Nowak.

W tamtym okresie organizowało się samodzielne, ale nie niepodległe, Królestwo Polskie, dziedziczna  monarchia konstytucyjna  sprzymierzona z państwami centralnymi. Akt  5 listopada  1916 roku, zwany aktem dwóch cesarzy - Wilhelma II i Franciszka Józefa, powołał organizm państwowy bez Galicji i zaboru pruskiego. Pomysłodawcy oczekiwali, że  zyskają tym ruchem nawet do miliona rekrutów do swoich zdziesiątkowanych armii.

Okupanci powołali Tymczasową Radę Stanu jako reprezentację polskiego narodu - organ doradczy i opiniotwórczy niemieckiego gubernatora Hansa Hartwiga von Beselera. W jej składzie był Józef Piłsudski jako kierownik referatu wojskowego. 16 stycznia 1917 podporządkował on Radzie Polską Organizację Wojskową.

Jakie jeszcze państwo - poza Polską - odniosło korzyść z rewolucji październikowej? Jaką rolę w europejskim konflikcie odegrały Stany Zjednoczone i dlaczego na początku XX wieku nie miały silnej armi? Czy rewolucje w Rosji wywołały szok na zachodzie Europy? O tym w audycji.

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadziła: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk i publicysta związanym z Uniwersytetem Jagiellońskim i Instytutem Historii Polskiej Akademii Nauk, członek Narodowej Rady Rozwoju powołanej przez prezydenta Andrzeja Dudę, znawca historii Europy Wschodniej XIX-XX wieku i stosunków polsko-rosyjskich, autor dzieła "Dzieje Polski" - ukazały już dwa jego tomy)

Data emisji: 8.05.2016

Godzina emisji: 15.15

mg

Zobacz także

Zobacz także

X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem