more_horiz

Teleskop Webba: do czego jest nam potrzebny?

Ostatnia aktualizacja: 04.01.2022 14:28
NASA ogłosiło, że niezwykle skomplikowana operacja rozłożenia osłon termicznych Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (ang. James Webb Space Telescope, JWST) zakończyła się sukcesem. To jeden z wielu punków końcowego etapu tego blisko 15-letniego niezwykłego projektu naukowego, który pozwoli zajrzeć w najgłębsze zakątki kosmosu i dokładniej poznać historię wszechświata.
Teleskop Webba będzie nawet 100-krotnie potężniejszy od teleskopu Hubblea
Teleskop Webba będzie nawet 100-krotnie potężniejszy od teleskopu Hubble'aFoto: NASA Goddard/ NASA.gov
  • Projekt stworzenia i wysłania w kosmos Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba trwał 14 lat i kosztował blisko 10 mld dolarów. Jednak instrument zacznie działać i przesyłać informacje najwcześniej za rok
  • Teleskop ma być umieszczony na orbicie wokół punktu libracyjnego układu Słońce-Ziemia (punktu równowagi grawitacyjnej: miejsca, gdzie równoważy się wpływ grawitacji Ziemi i Słońca), który znajduje się ok. 1,5 mln kilometrów od naszej planety
  • Najważniejszymi celami misji są: obserwacje pierwszych gwiazd powstałych po Wielkim Wybuchu, badanie formowania się i ewolucji galaktyk, badanie powstawania gwiazd i systemów planetarnych
  • Pierwotnie zakładano, że teleskop będzie działał ok. pięciu lat, jednak już wiadomo, że jego misja potrwa dłużej

Najpierw osłona, potem zwierciadła

– Osłona termiczna była tym pierwszym istotnym krokiem w konstruowaniu tego teleskopu w przestrzeni kosmicznej, a raczej w nadawaniu mu jego finalnej formy. Jeśli to by nie zadziałało, to w zasadzie nie mielibyśmy czego już dalej szukać. Teraz będziemy czekać na rozłożenie zwierciadła, a później na dotarcie już całej konstrukcji do docelowego miejsca obserwacji – mówi Karol Wójcicki z portalu "Z głową w gwiazdach". – A proszę pamiętać, że o ile w przypadku osłony termicznej być może były mniejsze lub większe marginesy błędu, o tyle w przypadku rozkładania zwierciadeł składających się z 18 sześciokątnych luster, odchylenie od właściwego ustawienia nie może przekraczać 38 nanometrów, czyli mniej niż grubość ludzkiego włosa! I to wszystko musi się złożyć samodzielnie w kosmosie – dodaje.

Jak się okazuje, NASA zatrudniła m.in. specjalistę od... origami, który musiał wymyślić, jak to sprytnie wszystko złożyć, żeby później rozłożyło się bez problemu. – Jak widać, czasami do najdroższych misji kosmicznych są zatrudniani nieoczekiwani specjaliści – komentuje.

Trzmiel na Księżycu

Dlaczego osłona termiczna jest tak ważna? Teleskop, operując w ekstremalnie niskiej temperaturze, będzie pracował w podczerwieni, więc każde dodatkowe ciepło, które by do niego docierało, czy to ze Słońca, czy nawet z powodu grzania się samej elektroniki, wpływałoby na jego pracę.

– Czułość tego teleskopu jest naprawdę duża, jego pracę można bardzo łatwo zakłócić. Proszę sobie wyobrazić, że gdyby umieścić go na Ziemi, to byłby w stanie wychwycić ciepło trzmiela, który znajduje się na Księżycu, w odległości 380 tys. km! – tłumaczy Trójkowy ekspert. – Oczywiście Teleskop Webba nie będzie szukał owadów na Księżycu, ale będzie wyczuwał ciepło, czyli ślad obecności dawnych gwiazd, które istniały na samym początku istnienia wszechświata. Będzie nam pozwalał zajrzeć we wszechświat, tak w przestrzeń, jak w jego historię, najgłębiej jak to do tej pory było możliwe – wskazuje.

James Webb Space Telescope Launch – Official NAS Broadcast/YouTube NASA


Zawisnąć w punkcie Lagrange'a

– Docelowo teleskop znajdzie się w tzw. punkcie libracyjnym, punkcie Lagrange'a nr 2, który znajduje się w odległości 1,5 mln km od Ziemi. To punkt równowagi grawitacyjnej, gdzie teleskop będzie mógł funkcjonować niewzruszony czy to grawitacją naszej planety, czy grawitacją Słońca: te siły tam będą się po prostu równoważyły – wyjaśnia Karol Wójcicki – Dla porównania Kosmiczny Teleskop Hubble'a, który do tej pory był naszym najlepszym okiem na wszechświat, znajdował się na wysokości zaledwie 500 km. Tę odległości od ziemi Teleskop Jamesa Webba pokonał po zaledwie kilkunastu minutach lotu i kontynuuje podróż na swoją orbitę. Tam nie będzie już poddawany żadnym zewnętrznym wpływom termicznym – zapewnia.


Posłuchaj
06:55 TROJKA Trojka do trzeciej 2022_01_04 14-28-36.mp3 Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba rozwinął osłonę termiczną (Trójka do trzeciej)

Przeczytaj także


***

Tytuł audycji: Trójka do trzeciej
Prowadzi: Witold Lazar
Gość: Karol Wójcicki (portal "Z głową w gwiazdach")
Data emisji: 4.01.2022
Godzina emisji: 14.28

pr

Zobacz także

Zobacz także

X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem