X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz

Kultura na emigracji. Wspomnienie o Jerzym Giedroyciu

Ostatnia aktualizacja: 27.07.2021 11:10
115 lat temu w Mińsku Litewskim urodził się Jerzy Giedroyc, polityk, publicysta, twórca i redaktor emigracyjnego "Instytutu Literackiego" oraz paryskiej "Kultury". Były żołnierz Brygady Karpackiej, był również inicjatorem i propagatorem koncepcji o szczególnym znaczeniu suwerenności Białousi, Litwy i Ukrainy dla bezpieczeństwa i niepodległości Polski.
Jerzy Giedroyć (z lewej) i Marek Łatyński podczas rozmowy
Jerzy Giedroyć (z lewej) i Marek Łatyński podczas rozmowyFoto: NAC

Jerzy Giedroyc przyszedł na świat w 1906 roku w jednym ze starych, spolonizowanych rodów litewskich. W 1919 roku jego rodzina przeniosła się do Warszawy, gdzie Jerzy ukończył szkołę i rozpoczął studia – prawo oraz historię. To właśnie na uniwersytecie rozpoczął działalność polityczną. Był prezesem "Korporacji Patria" i "Koła Międzykorporacyjnego" w Warszawie oraz pracownikiem działu zagranicznego Naczelnego Komitetu Akademickiego Polskiego Związku Młodzieży Akademickiej.

Po II wojnie światowej, w 1946 roku, Jerzy Giedroyc założył w Rzymie "Instytut Literacki", wydawnictwo dla demobilizowanych żołnierzy. Rok później przeniósł działalność do Francji, gdzie wkrótce zaczął funkcjonować jako instytucja niezależna, o czym w jednej z rozmów opowiadał na antenie sekcji Polskiego Radia, France Internationale.


Posłuchaj
03:03 PR3_MPLS 2021_07_27-10-21-38_Giedroyc.mp3 Jerzy Giedroyc o emigracji i paryskiej "Kulturze".

 


Emigracja

– Zaczęło się w 2 Korpusie pod koniec wojny. Byłem przekonany, że czaka nas długa emigracja, a do tego trzeba było się dostosować. Zdrowe słowo pisane było dla mnie jedyną formą. Nie wierzyłem w inne działania emigracyjne, które po pewnym czasie zawsze się degenerowały. Dzięki pomocy dowództwa 2 Korpusu generała Andersa założyliśmy w Rzymie "Instytut Literacki". Nie mieliśmy jednak zamówień i nie wytrzymaliśmy. Z tego powodu zdecydowaliśmy się na przeniesienie działalności do Paryża. Komunikacja Francji z Polską była stosunkowo najłatwiejsza. Zaczynaliśmy w niewielkim zespole. Była Zofia Hertz ze swoim mężem, Gustaw Herling-Grudziński, mój brat i ja – wspominał Jerzy Giedroyc. 

"Kim był Jerzy Giedroyć" - Część pierwsza / MuzHPtv

Intelektualiści

– Środowisko intelektualistów skupione wokół Jerzego Giedroycia miało znaczący wpływ na kształtowanie się polskiej inteligencji w kraju i na emigracji. – Tym, co było dla nas najważniejsze, była kwestia odzyskania niepodległości i zastanowienie się, jak powinna wyglądać przyszła Polska. Uważaliśmy, że musi być krajem demokratycznym z naciskiem na sprawiedliwość społeczną i zagadnienia międzynarodowe. Do tego dochodziła normalizacja stosunków z sąsiadami. To były dla nas zagadnienia najważniejsze i najtrudniejsze zarazem – mówił.

Jerzy Giedroyc. Inspirował kolejne roczniki Polaków (Dwójka) / Polskie Radio

"Kultura"

– Nasza działalność opierała się na pomocy i wyłapywaniu talentów, takich jak, chociażby Gombrowicz. Nawiązywaliśmy kontakt z pisarzami w Polsce. Pomagaliśmy im w publikacji i drukowaniu utworów. Pierwszym przykładem była sprawa Miłosza, który wybrał wolność i zatrzymał się u nas – dodał.  – Wydaje mi się, że pozycja "Kultury", jako pisma zajmującego się zagadnieniami kulturalnymi, to przede wszystkim niezależność i popieranie talentów. Rzecz, której nie jesteśmy w stanie zrozumieć, to robienie porachunków, które kwitły w świecie literackim. Do tej pory wypomina się, że ktoś piał odę do Stalina. Mówiąc cynicznie, liczy się książka i dorobek danego człowieka. Gdybyśmy stosowali kryteria moralne co do literatury, to w ogóle byśmy jej nie posiadali – podsumował.

Jerzy Giedroyc zmarł 14 września 2000 roku w Maisons-Laffitte pod Paryżem. 

Radia Wolności 510
"Radia Wolności". Serwis specjalny Polskiego Radia

Więcej nagrań i rozmów dostępnych jest w serwisie "Radia Wolności" Polskiego Radia.

  

***

Tytuł audycji: Trójka przed południem
Prowadzi: Katarzyna Cygler
Data emisji: 27.07.2021
Godziny emisji: 10.21

zch

Czytaj także

"Plan Tysiącletni". Historia elektryfikacji polskiej wsi w Muzeum Sztuki Nowoczesnej

Ostatnia aktualizacja: 06.07.2021 10:00
Wystawę zatytułowaną "Plan Tysiącletni", autorstwa Agnieszki Polskiej, możemy już oglądać w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Praca artystki to z jednej strony historia modernizacji i emancypacji czasów powojennych, a z drugiej – wyraz niepokojów związanych z przełomem technologicznym.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zajrzeć na praskie podwórka sprzed pół wieku. Wystawa fotografii w warszawskim muzeum

Ostatnia aktualizacja: 14.07.2021 13:13
Zatrzymane w kadrze wizerunki ulic, podwórek, architektonicznych detali oraz codzienne życie mieszkańców dzielnicy – to wszystko można od dziś zobaczyć na wystawie "Praga lat 70. Fotografie Alberta Krystyniaka", zorganizowanej przez Muzeum Warszawskiej Pragi.
rozwiń zwiń