Opóźniony lot? Przewoźnik może się wymigać od odszkodowania
Zasadniczo, za opóźniony lot należy się odszkodowanie. Jednak przewoźników od odpowiedzialności zwolnić może tzw. siła wyższa czy działanie strony trzeciej. Zdaniem Trybunału Sprawiedliwości UE takim czymś może być także decyzja kontrolera lotów.
2026-01-21, 16:33
Najważniejsze informacje w skrócie:
- TSUE podjął decyzję w sprawie wykładni, jak traktować decyzję kierownictwa lotów w przypadku powołania się na nią przez przewoźnika w sprawie o odszkodowanie za opóźniony lot
- Sprawa dotyczy pasażerów lotu z Izmiru do Warszawy, który miał opóźnienie, między innymi, z powodu decyzji kontrolera (kierownictwa) lotów
- Sąd UE orzekł wykładnię na wniosek sądu rejonowego w Warszawie
Odszkodowanie za opóźniony lot? Nie zawsze
Polscy pasażerowie domagali się odszkodowania od przewoźnika lotniczego, ponieważ w lipcu 2023 r. ich lot z Izmiru do Warszawy miał ponad trzygodzinne opóźnienie z dwóch przyczyn. Po pierwsze, samolot, który miał zabrać pasażerów z Turcji przyleciał z opóźnieniem. Było ono spowodowane decyzją kierownictwa lotów (wydaną przez kontrolera lotu), które ze względu na złą pogodę na trasie przelotu opóźniło wylot maszyny. Po drugie, już po wylądowaniu w Izmirze, stwierdzono usterkę techniczną samolotu, która wymagała naprawy na miejscu.
| Dystans lotu | Opóźnienie przylotu | Kwota odszkodowania |
|---|---|---|
| Do 1500 km (np. Warszawa – Londyn) | min. 3 godziny | 250 EUR |
| 1500 – 3500 km (np. Kraków – Lizbona) | min. 3 godziny | 400 EUR |
| Wewnątrz UE powyżej 1500 km (np. Gdańsk – Teneryfa) | min. 3 godziny | 400 EUR |
| Powyżej 3500 km (loty poza UE, np. Warszawa – Nowy Jork) | 3 – 4 godziny | 300 EUR* |
| Powyżej 3500 km (loty poza UE, np. Warszawa – Tokio) | powyżej 4 godzin | 600 EUR |
Podstawa prawna: Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady.
Przewoźnik uznał te okoliczności za nadzwyczajne, czyli zwalniające z konieczności wypłacenia pasażerom odszkodowania. Sprawa trafiła więc do sądu rejonowego w Warszawie, który skierował do Sądu UE zapytanie o wykładnię unijnego prawa pasażerskiego.
W środę Sąd UE orzekł, że decyzję kierownictwa lotów faktycznie można uznać za okoliczność nadzwyczajną pod warunkiem, że przewoźnik nie miał na nią wpływu, bo została ona podjęta odgórnie. W takiej sytuacji nie ma znaczenia długość opóźnienia oraz powód decyzji. Sąd zaznaczył jednak, że okoliczności zdarzenia każdorazowo powinien zbadać sąd krajowy.
Decyzje kierownictwa lotów są poza wpływem linii lotniczych
Sąd UE podkreślił też, że co do zasady decyzje kierownictwa lotów pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika i nie ma on na nie wpływu. Ponieważ dotyczą one sfery zarządzania lotami, to stanowią de facto działanie strony trzeciej, któremu przewoźnik musi się podporządkować.
- Tak rozumiana "zewnętrzna" decyzja kierownictwa lotów stanowi nadzwyczajną okoliczność zwalniającą przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania - uznał Sąd UE. Ta sama zasada obowiązuje także w przypadku wcześniejszego lotu obsługiwanego przez linie z wykorzystaniem tego samego samolotu. Tu znowu jednak okoliczności muszą zostać ocenione przez sąd krajowy.
Oznacza to, że przewoźnik może się powoływać na decyzję kontrolera (czy szerzej kierownictwa lotów) w odmowie wypłaty odszkodowania za opóźniony lot. Niemniej każdorazowo sprawa może być rozpatrzona przez sąd indywidualnie i może on wskazać, że inne, zależne od przewoźnika, czynniki były ważniejsze.
W przypadku lotów poza UE odszkodowanie przysługuje gdy przewoźnik jest linią lotniczą z UE.
Czytaj także:
- RegioJet zwiększa liczbę pociągów. Ceny? Konkurencyjne, ale IC ma asa w rękawie
- Lot z Modlina opóźniony o 27 godzin. Nagle w numerze rejsu pojawiła się litera "D"
- Ryanair z nietypową ofertą. Bilet na raty
Źródło: PAP/EUR-lex/Andrzej Mandel