6 rzeczy, które realnie pomagają naszej planecie. Numer dwa może cię zaskoczyć
Każdego dnia podejmujemy wiele decyzji, które mają wpływ nie tylko na nasze życie, ale i na środowisko - sposób odżywiania się i ubierania, konsumpcja wody i prądu, segregowanie - lub jego brak - śmieci. Oto 6 rzeczy, które możemy wykonać, aby realnie pomóc naszej planecie.
2026-04-18, 14:53
Kupuj ubrania z drugiej ręki
Przemysł modowy ma ogromny wpływ na środowisko. Branża odzieżowa odpowiada za 69 proc. śladu wodnego i 10 proc. emisji gazów cieplarnianych na świecie. Wybierając ubrania z drugiej ręki i oddając te, w których już nie chodzimy, przyczyniamy się do ochrony planety.
- Przeliczyliśmy, że jeden kilogram oddanych do nas tekstyliów to oszczędność 6 tys. 241 litrów wody i 13 kg CO2. Mnożąc to przez 11 kg ubrań, które ma w szafie przeciętny Polak, których nie używa i mógłby przekazać innym, to wynik robi ogromne wrażenie - podkreśliła Marta Mercik z portalu "Ubrania Do Oddania" w rozmowie z Martą Hoppe z Czwórka PolskieRadio.
Dlatego warto kupować w second-handach lub na portalach ogłoszeniowych. - Takie ciuchy już nie zaskoczą nas swoim wyglądem po praniu, zazwyczaj wykonane są z dobrych i trwałych materiałów i zazwyczaj występują w pojedynczych modelach - powiedziała gościni Czwórki. I dodała: - Można je kupować w sieci, korzystając z odpowiednich aplikacji, ja jednak zachęcam, żeby iść do sklepu, dotknąć, przymierzyć i zdecydować. To jest najbardziej świadomy rodzaj zakupu.
Jeśli zaś mamy ubrania, których już nie będziemy nosić, warto przekazać je dalej - sprzedać lub oddać, na przykład do wspomnianej firmy "Ubrania Do Oddania". - Każdy przekazany do nas kilogram tekstyliów, nie tylko ubrań, ale też obuwia, dodatków oraz zabawek pluszaków, zamieniany jest na złotówkę, czyli faktyczne wsparcie danej organizacji - tłumaczyła Marta Mercik podczas rozmowy w Czwórce. - Każdy darczyńca, który wyśle do nas paczkę, otrzymuje szczegółowe informacje o tym, ile pieniędzy i do kogo trafiło. Wysyłamy mu także wiadomość o tym, jaki wygenerował impakt ekologiczny, bo przekazując ubrania do drugiego obiegu, oszczędzamy ogromne ilości wody i redukujemy emisję CO2.
Ogranicz spożycie mięsa
Łańcuch produkcji mięsa, szczególnie czerwonego, generuje niemal dwa razy więcej dwutlenku węgla, niż wytwarzanie takiej samej ilości pokarmu roślinnego. Co więcej, pożywienie dla zwierząt hodowanych przemysłowo często składa się ze składników, które mogą być również spożywane przez człowieka. Szacuje się, że nawet 30 proc. upraw rolnych na świecie jest przeznaczana na paszę. Wyprodukowanie 1 kg wołowiny pochłania nawet do 15 000 litrów wody. Oznacza to, że rezygnując z jednego wołowego burgera, oszczędzamy więcej wody, niż gdybyśmy zrezygnowali z prysznica przez ok. 70 dni.
Warto zaznaczyć, że według badań, zastąpienie 50 proc. mięsa i nabiału roślinnymi alternatywami, do 2050 r. doprowadziłoby do zmniejszenia globalnych emisji gazów cieplarnianych w rolnictwie o 31 proc. Pomogłoby także ratować lasy. Dieta tzw. planetarna, czyli przyjazna planecie (z większą ilością produktów roślinnych niż zwierzęcych) pozwala również na minimalizację strat i marnotrawstwa żywności.
Nie trzeba od razu przechodzić na dietę wegetariańską lub całkowicie roślinną. Wystarczy raz na jakiś czas zamienić mięso w posiłku na kotleta z roślinnych źródeł białka, na przykład z grochu lub na tofu. Albo przerzucić się z mleka krowiego na roślinne. Najbardziej przyjaznymi środowisku napojami roślinnymi są mleko sojowe i owsiane, a najmniej - migdałowe.
Oszczędzaj wodę i prąd
Mniejsze zużycie wody i prądu to nie tylko niższe rachunki, ale też mniejsze zanieczyszczenie środowiska. Jakie działania możemy podjąć w tym kierunku? Zakręcać kran, kiedy myjemy zęby lub podczas golenia się. Zrezygnować lub ograniczyć kąpiele w wannie na rzecz brania prysznica. Takie drobne zmiany sprawiają, że jedna osoba może zaoszczędzić nawet 10 litrów wody dziennie!
Warto też nie wylewać wody po płukaniu warzyw lub gotowaniu makaronu, a wykorzystać ją do obróbki produktów na parze. Z kolei woda po gotowaniu jajek świetnie nada się do kwiatków. Zamiast czyścić samochód z użyciem węża ogrodowego, lepiej skorzystać z myjni, która przetwarza wodę.
Z mniej oczywistych rzeczy można również przerzucić się z picia wody butelkowanej na kranową lub filtrowaną. Większość wód sprzedawana jest bowiem w butelkach niepochodzących z recyklingu, a do wyprodukowania 1,5 l butelki PET z plastikowym korkiem potrzeba aż od 3 do 5 litrów wody.
Co do energii, nie zostawiajmy urządzeń w trybie czuwania. Odpinajmy sprzęty z gniazdka, jeśli z nich nie korzystamy. Nie włączajmy lampy, jeżeli nie ma takiej potrzeby. Zmniejszmy temperaturę w pomieszczeniach, jeśli wiemy, że nie będzie nas w domu/mieszkaniu. Używajmy też żarówek energooszczędnych.
Oszczędzaj papier
Dlaczego warto oszczędzać papier? Szacuje się, że do jego produkcji wykorzystuje się jedynie 40 proc. drewna pozyskanego z wycinki (do wytworzenia 1 tony papieru trzeba ściąć 17 drzew). Oznacza to ogromne marnotrawstwo cennego surowca. Co więcej, produkcja jednej kartki A4 pochłania średnio 10 litrów wody.
Jak oszczędzać papier? To proste. Nie drukować, jeżeli nie ma takiej potrzeby, albo drukować dwustronnie. Płacić rachunki przez internet. Wypłacając gotówkę, nie brać potwierdzenia transakcji. Załatwiać sprawy urzędowe online, w razie możliwości. Nie kupować książek, tylko korzystać z bibliotek. Używać bawełnianych ściereczek zamiast ręczników papierowych do sprzątania.
Jednak samo oszczędzanie to nie wszystko. Kluczowy jest też recykling. Przetworzenie 1 tony papieru pozwala zaoszczędzić aż 26 tysięcy litrów wody - tyle, ile przeciętny człowiek wypija przez 35 lat. Z kolei produkcja papieru z makulatury umożliwia zaoszczędzenie nawet 70 proc. energii i wody w porównaniu z produkcją z surowców pierwotnych. Dodatkowo eliminuje konieczność dalszej wycinki lasów.
Z papieru poddanego recyklingowi można stworzyć m.in. papier toaletowy, zeszyty z papieru makulaturowego, kartony czy nawet gazety. Ten sam materiał może być przetwarzany kilkukrotnie, dzięki czemu ograniczamy negatywny wpływ na środowisko naturalne.
Segregowanie odpadów umożliwia także ponowne wykorzystanie surowców, co zmniejsza zapotrzebowanie na eksploatację nowych zasobów i tym samym ogranicza ilość śmieci, które trafiają na wysypiska. W ten sposób można zmniejszyć zanieczyszczenie środowiska, oszczędzić energię i, jak wspominaliśmy wyżej, minimalizować emisję szkodliwych substancji.
Bądź świadomym konsumentem
Nadmierna konsumpcja od lat rujnuje środowisko, przyczyniając się do gromadzenia masy odpadów na wysypiskach. Do tego jako społeczeństwo mamy tendencje do bezrefleksyjnych zakupów. Warto to zmienić - z korzyścią i dla środowiska, i dla portfela.
Przed pójściem na zakupy zróbmy listę niezbędnych produktów. Zanim ulegniemy jakiejś promocji lub pokusie kupienia czegoś spoza listy, zastanówmy się, czy naprawdę tego potrzebujemy i czy ten zakup jest dla nas opłacalny. Czytajmy etykiety. Wybierajmy sezonowe owoce i warzywa. Naprawiajmy popsute rzeczy, zanim je wyrzucimy. Jeśli czegoś nie potrzebujemy, oddajmy. Sięgajmy po produkty marek świadomie zarządzających swoim wpływem na środowisko naturalne. Są one zazwyczaj oznakowane certyfikatami, takimi jak EMAS (organizacje, które wychodzą poza zakres minimalnej zgodności z przepisami i ciągle doskonalą efekty swojej działalności środowiskowej), FSC (świadczy o pozyskaniu drewna bez naruszenia bogactw biologicznych i struktury lasów) czy MSC (oznacza, że ryby pochodzą ze zrównoważonych połowów).
Uświadamiaj innych
Poza samodzielnym działaniem na rzecz środowiska warto również uświadamiać innych. Regularnie podejmowane inicjatywy są pierwszym krokiem do zmiany. Poprzez dawanie przykładu i inspirowanie innych można naprawdę wiele zdziałać dla dobra planety. Dlatego warto dzielić się swoją wiedzą na temat globalnych problemów Ziemi i pomagać innym wprowadzać zmiany w codziennym życiu, które pozytywnie wpłyną na środowisko.
- Pyrówka, gyros i burger. Polacy rewolucjonizują rynek wegański
- Czy trzeba wyjmować ładowarkę z gniazdka? Wyjaśniamy raz na zawsze
- Kultura dla Klimatu. Artyści apelują o działania proekologiczne
Źródło: PolskieRadio24.pl/PolskieRadio/gov.pl/blog.viva.pl/klimada2.ios.gov.pl/theguardian.com/national-geographic.pl/gdansk.pl/asz