Jak się chronić przed kleszczami? Kluczowe są ubranie i jedna czynność po powrocie

Jak się chronić przed kleszczami? Kluczowe są ubranie i jedna czynność po powrocie

Wbrew powszechnej opinii największym zagrożeniem w Polsce nie są kleszcze wędrowne, które "biegną do człowieka", czyli przemieszczają się w poszukiwaniu swojej ofiary. Realnym zagrożeniem są kleszcze pospolite oraz łąkowe. Z tymi pierwszymi mamy kontakt na co dzień - podczas spaceru w lesie, pracy w ogrodzie lub pobytu na łące. Odpowiadają za przenoszenie boreliozy i kleszczowego zapalenia mózgu. Z kolei kleszcz łąkowy rzadko atakuje ludzi. Zazwyczaj na swoje ofiary wybiera zwierzęta, w tym psy.

Jak się chronić przed kleszczami? Wystarczy wprowadzić kilka prostych nawyków, które znacząco ograniczą ryzyko wkłucia się pajęczaka w skórę. Kluczowe jest przede wszystkim odpowiednie ubranie. Najlepsza jest odzież zakrywająca ciało - długie rękawy i nogawki oraz pełne obuwie. Mitem jest, że idąc do lasu, należy ubierać się na ciemno. W rzeczywistości kleszcze są ślepe, a więc kolor ubrania nie robi im żadnej różnicy. Do polowania używają zmysłu węchu. Poleca się jednak wybierać jasną odzież, ponieważ - jak tłumaczą Lasy Państwowe - łatwiej jest wtedy zauważyć kleszcza. Pomocne będzie także użycie preparatów odstraszających.

Z kolei po powrocie do domu należy dokładnie sprawdzić całe ciało. Kleszcze najczęściej lokują się w zgięciach stawów, za uszami i na linii włosów, zatem tym miejscom warto poświęcić szczególną uwagę.

Jak usunąć kleszcza? Tłumaczymy krok po kroku

Jeżeli jednak, mimo środków ostrożności, znajdziemy na naszej skórze kleszcza, należy go jak najszybciej usunąć. Najlepiej sprawdzi się do tego specjalna kleszczołapka lub zwykła pęseta. Pajęczaka nie "wykręcamy". Najważniejsze jest, aby chwycić go jak najbliżej skóry i wyciągnąć zdecydowanym ruchem.

- Nie smarujemy kleszcza masłem, nie przypalamy, nie polewamy spirytusem. Nie próbujemy go w żaden sposób unicestwić. Możemy bowiem w ten sposób sprawić, że kleszcz nam do tej rany zwymiotuje, a bakterie przenoszące boreliozę znajdują się na początku w jelicie kleszcza, więc bardzo nie chcemy do tych wymiotów doprowadzić - ostrzega dr Paula Bigos z Kliniki Pediatrii i Chorób Infekcyjnych Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.

Ryzyko zakażenia rośnie wraz z długością żerowania kleszcza. Przyjmuje się, że w przypadku boreliozy znacząco zwiększa się ono po około 24 godzinach, a największe jest po 36–48 godzinach od wkłucia. Oznacza to, że szybkie usunięcie kleszcza może istotnie zmniejszyć ryzyko zakażenia. Warto jednak pamiętać, że w przypadku niektórych innych patogenów przenoszonych przez kleszcze czas ten może być krótszy, dlatego każdą sytuację należy traktować poważnie i nie zwlekać z usunięciem pasożyta.

Czy można uchronić się przed boreliozą i kleszczowym zapaleniem mózgu?

O ile tylko 30 procent kleszczy jest nosicielami bakterii odpowiedzialnej za boreliozę, o tyle nie należy bagatelizować zagrożenia. Nie istnieje szczepionka przeciwko boreliozie, można się za to zaszczepić na odkleszczowe zapalenie mózgu.

- Borelioza jest chorobą bakteryjną, na którą istnieje skuteczne leczenie antybiotykami. Natomiast odkleszczowe zapalenie mózgu to choroba wirusowa, którą możemy leczyć jedynie objawowo - tłumaczy dr Paula Bigos. - Może doprowadzić do trwałej niepełnosprawności, której przebiegi potrafią być naprawdę dramatyczne. Dziecko, które do tej pory było zdrowe, lub nastolatek, który wrócił z obozu, nie jest w stanie usiąść, poruszyć się ani samodzielnie jeść. Pojawia się trudna do zbicia gorączka trwająca 10 dni. Natomiast można tej chorobie przeciwdziałać poprzez szczepienia - podkreśla 

Szczepienie przeciwko odkleszczowemu zapaleniu mózgu obejmuje kilka dawek podawanych w określonych odstępach czasu i zapewnia długotrwałą odporność. Można je rozpocząć w dowolnej porze roku - najlepiej jednak zrobić to przed wiosną. 

Szczepienia i ochrona zwierząt przed kleszczami

Ochrony wymagają nie tylko ludzie, ale także zwierzęta domowe. Psy i koty są bowiem narażone na kontakt z kleszczami podczas każdego spaceru. Stosowanie preparatów weterynaryjnych, takich jak obroże, krople czy tabletki, oraz regularne sprawdzanie sierści po powrocie do domu to podstawowe działania, które pomagają chronić ich zdrowie. W przypadku znalezienia kleszcza na skórze naszego zwierzaka należy pasożyta jak najszybciej usunąć.

Czytaj także:

• Lekarka radzi, jak skutecznie pozbyć się kleszcza. Tego nie rób pod żadnym pozorem
• Potwór wśród kleszczy już w naszym kraju. Szybko goni ofiarę
• Kleszcze wychodzą na żer. Eksperci ostrzegają przed groźnym wirusem

Źródło: PolskieRadio24.pl/lasy.gov.pl/uwr.edu.pl/asz