Nowa ocena w szkołach od 1 września 2026 r. To zmieni się dla uczniów i rodziców

Czym jest ocena funkcjonalna? Nowe zasady w szkołach od 1 września 2026 r.

Ocena funkcjonalna ma pomóc lepiej zrozumieć potrzeby i możliwości dzieci, zapewnić skuteczne wsparcie oraz zapobiec pogłębieniu się problemów - jeśli się pojawią. Pozwoli to na wdrożenie rozwiązań dopasowanych do sytuacji dziecka.

- Pytania dotyczą bardzo podstawowych, codziennych obserwacji, na przykład, czy dziecko nawiązuje relacje z rówieśnikami, jak radzi sobie z emocjami, czy jest aktywne na lekcjach - powiedziała wiceministra edukacji Izabela Ziętka w styczniowym wywiadzie dla "Dziennika Gazeta Prawna".

Wokół oceny funkcjonalnej pojawiło się sporo kontrowersji. Część prawicowego środowiska mówiła bowiem o inwigilacji rodzin. Niektórzy twierdzili też, że dla nauczycieli będzie to dodatkowy obowiązek. Rzeczniczka prasowa MEN Ewelina Gorczyca podkreśliła jednak, że to rozwiązanie nie jest żadną nowością, tylko bardziej sformalizowaną formą działań, które nauczyciele już dziś prowadzą. 

- W praktyce jest to nazwanie i uporządkowanie działań, które nauczyciele wykonują od lat – obserwowania funkcjonowania ucznia w szkole, jego relacji rówieśniczych, zachowania czy trudności edukacyjnych. Dotychczas odbywało się to w mniej ustandaryzowanej formie, często w postaci notatek i rozmów zespołów nauczycielskich - podkreśliła rzeczniczka. Ewelina Gorczyca oświadczyła również, że ocena funkcjonalna nie będzie ingerować w życie rodzinne uczniów, a wszelkie informacje o inwigilacji są nieprawdziwe. 

Ocena funkcjonalna nie obejmie wszystkich uczniów

Kwestionariusze obserwacyjne oraz narzędzia przesiewowe to bezpłatne materiały pomocnicze udostępnione przez resort na portalu wsparcie.gov.pl. Są one dostępne od października 2025 roku dla dwóch grup wiekowych: od około 6. miesiąca życia do wieku przedszkolnego oraz dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych.

Decyzję o skorzystaniu z nich może podjąć nauczyciel lub zespół nauczycieli w sytuacji, gdy uznają, że narzędzie może pomóc w uporządkowaniu obserwacji i przygotowaniu opinii o dziecku, na przykład na potrzeby poradni psychologiczno-pedagogicznej.

W większości przypadków ocena funkcjonalna będzie nieobowiązkowa. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy dziecko zostanie skierowane do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Wówczas przeprowadzenie oceny funkcjonalnej będzie konieczne jeszcze przed wydaniem orzeczenia. Dla przeciętnego rodzica, którego dziecko nie ma problemów, nic się nie zmienia.

• Barbara Nowacka zmienia ważny przedmiot w szkołach. Ujawniła nową nazwę
• Rusza największe badanie dzieci w Polsce. Rodzice muszą podjąć ważną decyzję
• Zmiany w szkołach. Karol Nawrocki przed ważną decyzją

Źródło: PolskieRadio24.pl/edukacja.dziennik.pl/gov.pl/asz