more_horiz

"Miejsce króla zajął polski lud". Dr Łuczewski o roli Kościoła w kształtowaniu tożsamości narodowej

Ostatnia aktualizacja: 26.09.2021 20:47
- Z jednej strony naród był konstruowany, z drugiej tożsamość narodowa pozwalała chłopom zachować godność. Bardzo szybko, od lat 70. XIX wieku do lat 20. XX w., gdy stali się głównym obrońcom przed bolszewikami, tę świadomość narodową nabyli - mówił w Polskim Radiu 24 dr Michał Łuczewski, socjolog.
Kard. Stefan Wyszyński
Kard. Stefan WyszyńskiFoto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Dr Michał Łuczewski komentował dyskusje dotyczące kształtowania się świadomości narodowej w Polsce, także w kontekście mitu sarmackiego i uczestnictwa chłopów w budowaniu tożsamości narodowej.

Andrzej Anusz 1200.jpg
Dr Andrzej Anusz: bez kard. Wyszyńskiego nie byłoby Jana Pawła II

- Z jednej strony tożsamość narodowa jest konstruowana, chłopi rusińscy czy polscy byli w XIX w. poza systemem politycznym i wyobraźnią narodową. Dopiero przez edukację czy służbę w armii, stawali się częścią narodowego uniwersum. Z drugiej stroni np. twórczość Sienkiewicza, nie była dla nich czymś sztucznym (…) gdy chłopi czytali Sienkiewicza, lub też czytano go im, robiło to na nich wielkie wrażenie (…) Było w tej konstrukcji coś takiego, co pozwało się czuć bardziej ludźmi, zachować godność, stawać się podmiotem dziejów, a nie tylko obserwatorem - mówił socjolog.

Gość audycji odniósł się także do roli Kościoła w kształtowaniu tożsamości narodowej - W stereotypowej narracji mówi się o tym, że to Kościół był ostoją polskości, z drugiej zaś w emancypacyjnej narracji podkreśla, że Kościół legitymizował zabory, a np. papież Grzegorz był przeciwko Powstaniu Listopadowemu (...) Katolicyzm łączył się z akceptacją pewnego ładu, w którym nie było miejsca dla Polski. Stąd Słowacki wyobraża sobie, że będzie słowiański papież, który będzie przyjacielem ludu. Okazuje się, że rzeczywiście Kościół współpracował z władzami zaborczymi, proboszczowie byli nominatami politycznymi, ale niższe warstwy, klerycy, wikarzy bardzo szybko odkrywali siłę tożsamości narodowej i zaczynali się buntować przeciwko przełożonym - wyjaśniał.

Posłuchaj
21:41 PR24_mp3 2021_09_26-19-06-03.mp3 Dr Michał Łuczewski o kształtowaniu się tożsamości narodowej (Polskie Radio 24 / Życie z duszą czy bez}

- Kardynał Wyszyński był wizjonerem, tworzył historię Polski. Mieliśmy do czynienia z wielką mobilizacją w czasie Wielkiej Nowenny, przygotowań do tysięcznej rocznicy chrztu Polski w 1966 r. Wcześniej mieliśmy powtórzeniem Ślubów Jasnogórskich, przy czym to nie król ślubuje Matce Bożej wierność, ale to lud staje się podmiotem dziejów, zajmuje miejsce króla. To właśnie zrobił kardynał Wyszyński, miejsce króla zajął polski katolicki lud - mówił dr Michał Łuczewski.

Czytaj także:

Więcej w zapisie audycji

* * * 
Prowadzi: Filip Memches
Gość: dr Michał Łuczewski
Data emisji: 26.09.2021
Godzina emisji: 19.06
PR24/ka

Zobacz także

Zobacz także

X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem