X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Wiadomości

Naukowcy zaangażowani w złamanie kodu Enigmy zostali upamiętnieni w Panteonie Narodowym

Ostatnia aktualizacja: 06.09.2019 17:30
Polscy matematycy i kryptolodzy: Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski, którzy dokonali przełomowych odkryć dotyczących niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma i złamali pierwsze jej szyfr, zostali w piątek upamiętnieni w Panteonie Narodowym w Krakowie.
Uroczystość upamiętnienia w Panteonie Narodowym polskich matematyków i kryptologów Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego i Henryka Zygalskiego,
Uroczystość upamiętnienia w Panteonie Narodowym polskich matematyków i kryptologów Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego i Henryka Zygalskiego,Foto: PAP/Jacek Bednarczyk

W krypcie kościoła św. św. Piotra i Pawła w jednym sarkofagu złożone zostały trzy urny z ziemią z miejsc spoczynku polskich uczonych.

W przypadku Jerzego Różyckiego, który w 1942 r. utonął w katastrofie statku na Morzu Śródziemnym, a jego ciała nie odnaleziono, to symboliczne miejsce wiecznego spoczynku, zaś w przypadku Henryka Zyglaskiego, który po II wojnie światowej mieszkał w Wielkiej Brytanii - symboliczny powrót do kraju. Trzeci z matematyków, Marian Rejewski, jest pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

"W szeregach obrońców Polski nigdy nie brakowało uczonych"

Kapituła Panteonu Narodowego zdecydowała o umieszczeniu w Panteonie sarkofagu z trzema uranami, z których żadna nie zawiera ludzkich szczątków w drodze wyjątku, by oddać hołd uczonym o wyjątkowych dokonaniach i zasługach dla świata.

Czytaj więcej
enigma 663.jpg
Henryk Zygalski - matematyk w służbie wywiadu

Przewodniczący Rady Fundacji Panteon Narodowy prof. Franciszek Ziejka mówił podczas uroczystości, że w osobach trzech polskich matematyków i kryptologów chcemy uczcić cały polski świat nauki, który przyczynił się do pokonania hitlerowskich Niemiec. Przypomniał, że w piątek mija 80. rocznica wkroczenia Niemców do Krakowa. - W szeregach obrońców Polski nigdy nie brakowało uczonych, którzy w miarę swych umiejętności i talentów walczyli o wolną Ojczyznę. Tak jak walczyli o wolność i wolną Polskę bohaterowie dzisiejszej uroczystości: Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryka Zygalski - powiedział prof. Franciszek Ziejka.

"Akt historycznej sprawiedliwości"

Premier Mateusz Morawiecki napisał w liście, że "bohaterowie uroczystości dokonali czegoś, co nie udało się wcześniej nikomu: przyśpieszyli o lata koniec wojny, ocalili od śmierci miliony ludzi", a mimo tego ich nazwiska nie są powszechnie znane. - Symboliczne złożenie urn z ziemią z miejsc ich spoczynku do krypty Panteonu Narodowego to akt historycznej sprawiedliwości i docenienia zasłużonych dla Ojczyzny i światowej nauki matematyków kryptologów, którzy złamali pierwsze szyfry Enigmy - podkreślił Morawiecki. Dodał, że oddajemy cześć uczonym, których "intelekt i umiejętności pozostaną naszym dobrem narodowym".

Listy nadesłali także szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk, który przypomniał, że wywiady państw zachodnich uważały złamanie kodu Enigmy za "rzecz przekraczającą możliwości ludzkiego umysłu" oraz ambasador RP w Londynie Arkady Rzegocki, który podkreślił, że osiągnięcia polskich matematyków, którzy jako pierwsi w historii rozszyfrowali kod Enigmy "położyły podwaliny pod pracę Alana Turinga i zespołu z Bletchley Park".

W uroczystości uczestniczyli krewni kryptologów: Jan Janusz Różycki, Janina Sylwestrzak i Maria Bryschak z mężem Gerhardem oraz bratanek Alana Turinga - brytyjskiego kryptologa, który kontynuował pracę polskich matematyków, a także przedstawiciele Sztabu Generalnego Wojska Polskiego i Narodowego Centrum Bezpieczeństwa Cyberprzestrzeni. Rząd reprezentował wicewojewoda małopolski Zbigniew Starzec. Obecni byli także uczestnicy Jubileuszowego Zjazdu Matematyków Polskich, młodzież ze szkół, których patronami są kryptolodzy oraz członkowie grupy rekonstrukcji historycznej z Hiszpanii ubrani w mundury polskich żołnierzy z czasów II wojny światowej.

"Robili to dla Polski"

Mszy św. przewodniczył bp Janusz Mastalski. Ks. prof. Jacek Urban podkreślił w homilii, że tym, co połączyło Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego i Henryka Zygalskiego była pasja do matematyki. Dodał, że podejmując pracę w Biurze Szyfrów poświęcili swoją karierę akademicką dla złamania szyfru Enigmy. - W ich decyzji ogromną rolę odegrał tak wtedy wyrażany patriotyzm. Robili to dla Polski. Zdobyli się na niemożliwe i to uczynili: złamali kod Enigmy, a następnie trzymali rękę na pulsie śledząc kolejne nowsze jej edycje, po wybuchu II wojny swoje doświadczenia przekazali i rozwijali w Wielkiej Brytanii. Byli w rozpracowaniu Enigmy od początku do końca - mówił ks. prof. Urban.

Czytaj więcej
Rejewski_663.jpg
Marian Rejewski - pogromca Enigmy

Dodał, że "pamięć o polskich kryptologach i kryptologach" zawdzięczamy wielu ludziom m.in. ich rodzinom oraz historykom. - Dzień dzisiejszy jest dniem zwycięstwa prawdy. Ci, którzy chcieli ukryć zasługi naszych kryptologów ponieśli klęskę - podkreślił.

"Jako dzieci nic nie wiedzieliśmy"

Rodziny matematyków przez lata nie wiedziały, czym zajmowali się ich krewni. - Zaraz po wojnie moja mama bała się w ogóle ten temat poruszać, dopiero po 30 latach ktoś pierwszy napisał coś na temat Enigmy i tak się zaczęło - mówił Jan Janusz Różycki.

- Rodzina nie wiedziała nic, chociaż podejrzewała, że pracuje dla potrzeb wojska i jest związany tajemnicą wojskową. Tę tajemnicę zachował do śmierci. Moi rodzice także. Jako dzieci nic nie wiedzieliśmy. Dowiedzieliśmy się dopiero w latach 70. po publikacji gen. Bertranda - powiedziała dziennikarzom Maria Bryschak, siostrzenica Henryka Zygalskiego. - Jesteśmy bardzo wdzięczni Fundacji Panteon Narodowy, że prochy mojego wujka znalazły miejsce w Polsce - podkreśliła. Jej mąż Gerhard dodał, że Henryk Zygalski oprócz talentu matematycznego, miał również talent muzyczny: grał na pianinie i uwielbiał muzykę klasyczną. - Był człowiekiem wyjątkowym, wychowanym na surowych zasadach. Nie wtajemniczał nikogo w szczegóły swojej pracy - mówił Gerhard Bryschak. - Dla nas to jest dzisiaj szczęśliwy dzień - dodał.

- To kolejny etap upamiętniania osiągnięć polskich kryptologów, w tym mojego taty. Jestem z tego dumna - mówiła Janina Sylwestrzak, córka Mariana Rejewskiego. Dodała, że dowiedziała się o sprawie Enigmy mając około 30 lat, gdy jej tata w 1967 r. spisał wspomnienia, które przesłał do Wojskowego Instytutu Historycznego, co nie wzbudziło jednak zainteresowania. Wcześniej o Enigmie w rodzinie nie rozmawiano albo wspominano mimochodem. - Miałam do mojego ojca wielki szacunek i podziw, bo wiedział wszystko na każdy temat, ale się z tym nie obnosił. Był bardzo skromny – podkreśliła córka Mariana Rejewskiego.

Skrócili wojnę

Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski, matematycy zatrudnieni z wojskowym Biurze Szyfrów, od 1932 r. odczytywali tajną korespondencję armii niemieckiej, nadawaną za pomocą maszyny Enigma. Tuż przed wybuchem wojny, w lipcu 1939 r., całą zdobytą wiedzę na temat Enigmy przekazali sojusznikom z Francji i z Wielkiej Brytanii. Przyśpieszyło to w znacznym stopniu prace nad łamaniem kolejnych wersji i udoskonaleń szyfru "Enigmy" kontynuowane w brytyjskim ośrodku kryptologicznym w Bletchley Park.

Czytaj więcej
enigma ocean 1200 .jpg
Enigma wyciągnięta z oceanu. Dlaczego alianci potrzebowali urządzenia Kriegsmarine?

Wkład polskich matematyków w rozszyfrowanie Enigmy miał istotny wpływ na przebieg wojny i długość jej trwania. Historycy oceniają, że dzięki poznaniu sposobów łamania niemieckich kodów wojna zakończyła się 2-3 lata wcześniej, a śmierci uniknęło 20-30 milionów ludzi.

Znajdujący się w kryptach kościoła świętych Piotra i Pawła Panteon Narodowy, uroczyście otwarty we wrześniu 2012 r. ma być miejscem pochówku ludzi kultury, sztuki i nauki rozsławiających Polskę na świecie. Spoczywa w nim pisarz i dramaturg Sławomir Mrożek, a jesienią zeszłego roku złożono szczątki prof. Karola Olszewskiego i urnę z ziemią z grobu prof. Zygmunta Wróblewskiego - polskich naukowców, którzy jako pierwsi w świecie skroplili tlen.

jp

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Złamali szyfr "Enigmy", ocalili 30 milionów ludzi

Ostatnia aktualizacja: 31.12.2018 06:30
- Gdyby Polacy nie złamali szyfru "Enigmy", aliantom może by i się to z czasem udało, ale zanim by to nastąpiło ponosiliby prawdopodobnie katastrofalne straty – mówi Łukasz Kubacki z Muzeum Historii Polski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dermot Turing: rola polskich kryptologów w pokonaniu Enigmy była decydująca

Ostatnia aktualizacja: 08.03.2019 17:00
- Pokonanie niemieckiej maszyny szyfrującej było skutkiem współpracy Polaków, Brytyjczyków i Francuzów. Polacy złamali kod, Brytyjczycy ulepszyli system, a Francuzi doprowadzili do ich spotkania - wyjaśnia pisarz Dermot Turing, bratanek Alana Turinga, któremu przypisywany jest sukces pokonania Enigmy.  
rozwiń zwiń