Galę inauguracyjną Centrum Nauki Radiostacja Transatlantycka patronatem objął prezydent RP w ramach obchodów setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. W czasie uroczystości została również otwarta wystawa poświęcona Radiostacji Babice, a wykłady na temat historii i współczesności techniki radiowej wygłosili naukowcy z Politechniki Warszawskiej, UKSW i PAN.
"Śmiały pomysł"
Podczas uroczystej gali w Starych Babicach przedstawiciele władz samorządowych, centralnych i naukowcy z kilku uczelni podpisali Deklarację aktu inauguracyjnego.
Jego treść odczytał wójt gminy Stare Babice Sławomir Sumka, który przyznał, że budowa stacji nadawczej była "jednym z największych przedsięwzięć technicznych II Rzeczpospolitej". Zaznaczył, że był to na ówczesne czasy bardzo śmiały pomysł okupiony dużym wysiłkiem technicznym i finansowym. - Radiostacja dała nie tylko łączność Polski ze światem, ale także przekazywała cenne informacje jak dane finansowe z nowojorskiej giełdy. Warto o tym mówić i pamiętać - podkreślił.
Centrum Nauki Radiostacja Transatlantycka będzie działać przy babickim domu kultury. W założeniach nowa instytucja ma współpracować z warszawskimi uczelniami: Wojskową Akademią Techniczną i Politechniką Warszawską w celu działalności edukacyjnej i naukowej.
Wójt liczy na to, że do miejscowych szkół przyjadą doktoranci z Politechniki Warszawskiej i podczas specjalnych zajęć zaszczepią wśród uczniów zainteresowanie naukami ścisłymi. Wśród pomysłów na działalność Centrum jest także dokumentacja bliźniaczej radiostacji Varberg, która zachowała się w Grimeton w Szwecji.
Tomasz Aleksander Miś z Politechniki Warszawskiej powiedział, że "Transatlantycka Radiotelegraficzna Centrala Nadawcza była obok Centralnego Okręgu Przemysłowego i budowy Gdyni jednym największych projektów w II Rzeczpospolitej". - To była kolebka polskiej radiofonii - podkreślił dodając, że od tego projektu zaczęło się także kształcenie polskich kadr, które zajmowały się radiofonią w kolejnych latach.
Walki o radiostację
Od 1936 r. z terenu Radiostacji nadawało na zagranicę Polskie Radio. W logo publicznego nadawcy w tym okresie umieszczono wizerunek jednej z wież nadawczych z Babic. Podczas wojny obronnej 1939 r. walki o radiostację były jednymi z najcięższych.
W czasie okupacji hitlerowcy wykorzystywali obiekt do kontaktów z U-bootami, a przed wkroczeniem wojsk sowieckich wysadzili radiostację. Komunistyczne władze Polski nie zdecydowały się na jej odbudowę.
pkr