Patrzysz na pisanki? Natura wymyśliła je dużo wcześniej
Barwy i wzory ptasich jaj zachwycają nie mniej niż tradycyjne pisanki. Ornitolog Jacek Karczewski sugeruje, że to właśnie naturalna różnorodność mogła być inspiracją dla pierwszych twórców wielkanocnych zdobień.
2026-04-04, 17:13
Zapomnij o zwykłych pisankach. Natura od dawna tworzy piękniejsze wzory
Ubarwienie jaj nie jest przypadkowe. Jak wyjaśnia ornitolog ze stowarzyszenia "Jestem na pTAK!"w rozmowie z Polskim Radiem, kluczowe znaczenie ma miejsce, w którym znajduje się gniazdo. To od otoczenia zależy, czy ptak "zainwestuje" w dodatkowe barwniki czy też postawi na klasyczną biel.
Gatunki gniazdujące w dobrze ukrytych przestrzeniach - takich jak dziuple, nory czy gniazda o zwartej, zabudowanej konstrukcji - najczęściej składają jaja białe lub bardzo jasne. W takich warunkach nie ma potrzeby dodatkowego kamuflażu, a jasna barwa ułatwia ich dostrzeżenie w słabym oświetleniu.
Gniazda otwarte, czyli mistrzowski kamuflaż
W przypadku gniazd eksponowanych natura stawia na bezpieczeństwo. Jaja muszą wtapiać się w tło, aby uniknąć wzroku drapieżników. Wśród ptasich jaj spotyka się także barwy bardziej wyraziste - błękitne czy niebieskawe - jak u rudzików czy drozdów.
To jedne z najbardziej charakterystycznych i estetycznie cenionych przykładów w świecie przyrody. Z kolei gatunki zakładające gniazda bezpośrednio na ziemi składają jaja o zupełnie innym wyglądzie - pokryte są one drobnymi plamkami, smugami i wzorami, które pełnią funkcję maskującą i pozwalają im niemal zlewać się z otoczeniem.
Rekordziści w świecie ptasich jaj
Różnorodność dotyczy nie tylko kolorów, ale i rozmiarów. Różnice między gatunkami są ogromne:
- najmniejsze jaja: należą do koliberka hawańskiego i ważą zaledwie do pół grama;
- największe jaja: składa struś afrykański, jedno takie jajo może ważyć nawet 2 kilogramy, co odpowiada około 24 jajom kurzym.
Struś afrykański (źródło: CHRIS HELLIER/Science Photo Library/East News) Kolekcjonowanie jest zabronione
Choć uroda ptasich jaj kusi kolekcjonerów, należy pamiętać, że pozyskiwanie i zbieranie jaj jest obecnie prawnie zabronione. Mimo zakazów proceder ten niestety wciąż całkowicie nie zniknął, stanowiąc zagrożenie dla populacji wielu gatunków.
- Ptaki zmieniają swoje zachowanie. Naukowcy wskazują jeden powód
- Sensacja pod Opolem. W lesie pojawił się jeden z najrzadszych ptaków Europy
Źródło: PolskieRadio24.pl/nł