W Warszawie dyskutowano o wyzwaniach polskiej architektury i zawodu architekta
W dniach 14-15 maja br. Muzeum Historii Polski w Warszawie było areną debat związanych z kondycją i wyzwaniami polskiej architektury oraz zawodu architekta. Kongres Architektury Polskiej był największym wydarzeniem środowiskowym w Polsce, integrującym jego uczestników, a jego głównym celem było wypracowanie założeń do regulacji ustawowych, tworzących Polską Politykę Architektoniczną oraz wzmocnienie roli architektury i środowiska zbudowanego w świadomości społecznej.
2026-05-15, 17:33
Legislacyjne mechanizmy poprawy jakości przestrzeni publicznej
Kongres Architektury Polskiej, odbywający się pod hasłem: "Przestrzeń - wartość i odpowiedzialność", był wspólnym przedsięwzięciem całego środowiska architektonicznego reprezentowanego przez Izbę Architektów RP, Stowarzyszenie Architektów Polskich (SARP) oraz Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki (NIAiU). Pretekstem dla organizacji dwudniowych obrad była potrzeba zbudowania i wzmocnienia świadomości społecznej na temat roli architektury oraz środowiska zbudowanego. Dlaczego Polska potrzebuje polityki architektonicznej?
Polska architektura odnosi dziś znaczące sukcesy na arenie międzynarodowej, jednak nie zawsze przekłada się to na jakość codziennej przestrzeni. Jak zauważa Marek Chrobak, prezes Stowarzyszenia Architektów Polskich, problemem jest brak spójnego i długofalowego planowania, przez co nawet dobre projekty funkcjonują w niedopracowanym otoczeniu.
Kluczowe jest traktowanie architektury i urbanistyki jako elementów nierozłącznych. Dobra przestrzeń publiczna i wysokiej jakości budynki powinny tworzyć spójną całość - tylko wtedy mogą realnie poprawiać jakość życia mieszkańców.
Wg prezesa, istotnym wyzwaniem pozostaje także realizacja projektów zgodnie z założeniami konkursowymi. Zmiany w trakcie inwestycji lub brak realizacji wybranych koncepcji osłabiają efekt końcowy, dlatego konieczne jest większe poszanowanie jakości i konsekwencja w procesie budowlanym.
Architektura jako środowisko życia i odpowiedzialność za przestrzeń
Architektura to nie tylko budynki, ale całe środowisko życia, które wpływa na nasze zdrowie, samopoczucie i codzienne funkcjonowanie. Jak podkreśla architekt Agnieszka Kalinowska-Sołtys, skoro większość czasu spędzamy we wnętrzach, ich jakość ma kluczowe znaczenie dla naszego dobrostanu.
Coraz większą rolę odgrywa także odpowiedzialność środowiskowa - budować trzeba, ale w sposób zrównoważony i świadomy. Jednocześnie wyzwaniem pozostaje chaos przestrzenny i niedoceniana urbanistyka, której wzmocnienie może realnie poprawić jakość życia w miastach.
Wspólna przestrzeń, wspólna odpowiedzialność
Kongres Architektury Polskiej był narzędziem do tworzenia przestrzeni do dyskusji o kondycji polskiej architektury oraz ukazania przemian, jakie dokonały się w niej w ostatnich dekadach. Organizatorzy podkreślali, że architektura tworzy wartość wykraczającą poza same obiekty - buduje przestrzeń do życia i pracy, rozwiązuje problemy społeczne, a zawód architekta obejmuje także ochronę dziedzictwa i jego rozwój dla przyszłych pokoleń. Tematem wiodącym kongresu było wypracowanie założeń do wprowadzenia pakietu regulacji tworzących Polską Politykę Architektoniczną.
- Nasz kraj - pomimo podpisania deklaracji z Davos - należy do nielicznej grupy europejskich państw, które taką polityką nie dysponują. Na szczęście ten stan wkrótce może się zmienić. W listopadzie ubiegłego roku Ministerstwo Rozwoju i Technologii powołało specjalną grupę roboczą dla opracowania Polityki Architektonicznej Państwa. Mamy nadzieję, że wspólna prezentacja efektów jej pracy, poprzedzona szeroką ogólnopolską debatą z udziałem naszego środowiska, polityków, samorządowców oraz innych grup zawodowych, będzie znakomitym zwieńczeniem kongresu. To ważne, aby taki dokument uchwalić. Wprowadzenie przemyślanej, odnoszącej się do współczesnych wyzwań społecznych, ekonomicznych i infrastrukturalnych Polityki Architektonicznej umożliwi uruchomienie mechanizmów poprawy jakości przestrzeni publicznej jako dobra wspólnego - informuje Piotr Fokczyński, prezes Krajowej Rady Izby Architektów RP.
Przed kongresem Robert Szumielewicz, wiceprezes Krajowej Rady Izby Architektów RP, podkreślał, że wydarzenie będzie nie tylko platformą do merytorycznej debaty, ale także okazją do integracji szeroko pojętego środowiska architektonicznego oraz środowisk biorących udział w kształtowaniu przestrzeni zabudowanej. Zaznaczał również, że kongres będzie służył edukowaniu i uwrażliwianiu mieszkańców polskich miast na otaczający ich ład przestrzenny.
Szczegółowe informacje o kongresie, znajdują się na oficjalnej stronie projektu: www.kongresarchitekturypolskiej.pl.
Honorowy patronat nad Kongresem Architektury Polskiej objęli: Rafał Trzaskowski - Prezydent m. st. Warszawy oraz Adam Struzik - Marszałek Województwa Mazowieckiego, a także Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
W gronie patronów medialnych kongresu znaleźli się: Architektura&Biznes, Architektura - Murator, Zawód:Architekt, Builder, Bryla.pl, Nasze Miasto, Newseria, Polska Agencja Prasowa, Polityka, PortalSamorzadowy.pl, Radio dla Ciebie, Strefa Biznesu, TVP Kultura, TVP Warszawa.
Facebook: https://www.facebook.com/kongresarchitekturypolskiej
Instagram: https://www.instagram.com/kongresarchitekturypolskiej/
Artykuł sponsorowany