Zachwycające widoki i duże problemy. Tak wygląda świat oczami bociana
Jeśli ktoś kiedyś zastanawiał się, jak bociany widzą świat, ma szansę się o tym przekonać. Naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu opracowali sposób, który pozwala na rejestrację obrazu i dźwięku z bocianiej migracji od Europy po Afrykę. Pozwala to wykonać badania, jakich jeszcze nie było.
2026-04-08, 13:41
Zmiana perspektywy i ptasie "plecaki"
Przedsięwzięcie wygląda następująco: bociany otrzymują specjalne "plecaki", w których są miniaturowe kamery. Te rejestrują materiał, pozwalający na przeżycie międzykontynentalnej podróży z perspektywy ptaka. Dzięki temu, jak podkreśla wielkopolska uczelnia w komunikacie, uzyskuje się i spektakularne ujęcia, i przełom naukowy.
Eksperci nie szczędzą słów zadowolenia z zastosowanej metody. - To jedno z najbardziej zaawansowanych badań migracji ptaków w Europie. Dotychczas człowiek obserwował je z ziemi. Teraz perspektywa została odwrócona - ocenia prof. Piotr Tryjanowski z Katedry Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
Prof. Łukasz Jankowiak z Uniwersytetu Szczecińskiego mówi o "jakościowej zmianie w badaniach migracji". - Przechodzimy od śledzenia punktów na mapie do realnego obrazu środowiska, w którym funkcjonują ptaki - wskazuje.
Kamery stanowią następny etap zaawansowanych badań po nadajnikach GPS, które pozwalały analizować trasę przelotu bocianów. Tę wiedzę uzupełnia materiał z kamer, pozwalający obserwować ich zachowania. Badacze uzyskują wiedzę na temat ewentualnych zagrożeń (np. kolizji z infrastrukturą energetyczną) i zachowań (żerowanie na wysypiskach odpadów).
Zdjęcia Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, pokazujące bocianią perspektywę podczas migracji do Afryki Barometr zmian: ochrona nie może być fragmentaryczna
Część wniosków wiąże się z otoczeniem, w jakim żyją te ptaki. Zespół pod kierownictwem prof. Tryjanowskiego dowiódł, że to, jak zachowują się bociany białe pokazuje, w jakim stanie jest europejskie i afrykańskie środowisko. Jedną ze smutnych konstatacji jest obniżenie przeżywalności zwierząt w południowej Europie z powodu zmian warunków i wyższej temperatury.
Naukowcy nie mają wątpliwości: gatunki migrujące nie mogą być skutecznie chronione fragmentarycznie. Należy zadbać o całą trasę ich wędrówki.
"Zgromadzone dane tworzą jedną z najbardziej kompleksowych baz wiedzy o migracji bociana białego w Europie, łącząc wieloletnie obserwacje terenowe z nowoczesnymi technologiami, analizą dużych zbiorów danych i narzędziami sztucznej inteligencji. Projekt z Poznania pokazuje, że przyszłość ochrony przyrody leży w integracji technologii i nauki. A czasem przełom zaczyna się od prostego pomysłu, aby spojrzeć na świat… oczami bociana" - podsumowuje Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu w swoim komunikacie.
- Leśny "serial" znów online. Ruszyła relacja z życia bocianów czarnych
- Polacy zawsze kochali bociany. Ale w XIX wieku coś nagle się zmieniło
- Co zrobić, gdy znajdziemy młodego ptaka lub ssaka? "ZOOstaw, NIE porywaj!"
Źródło: UP Poznań/ms