Wykonany z granitu kilkutonowy krzyż-monument był pierwszym w Polsce pomnikiem upamiętniającym mord w Katyniu, Charkowie i Miednoje.
00:28 Gosiewska IAR 1.mp3 Małgorzata Gosiewska o Krzyżu Katyńskim (IAR)
Komitet Katyński przekazał zbiory archiwalne Stefana Melaka do Archiwum Akt Nowych
Małgorzata Gosiewska mówiła, że krzyż to również znak pamięci i miłości. - Krzyż Katyński, wzniesiony czterdzieści lat temu na Powązkach, oznacza zwycięstwo. Chociaż zwycięstwo okupione najwyższą ceną naszych bohaterskich żołnierzy. To znak wierności złożonej przysiędze żołnierskiej, Ojczyźnie i Bogu. Święty Jan Paweł II powiedział: ponad śmiercionośną nienawiścią, jaka rozpętała się również na naszym europejskim kontynencie, jest miłość - podkreśliła wicemarszałek Sejmu.
Czytaj również:
"Pokazali, że Polacy będą pamiętać"
Podczas spotkania historycznego zaprezentowano album autorstwa Andrzeja Melaka i Łukasza Kudlickiego "Pomnik prawdy - w 40. rocznicę wzniesienia Krzyża Katyńskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach". Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk, odnosząc się między innymi do publikacji albumu, powiedział, że pamięci mordu na 22 tysiącach przedstawicieli polskiej elity nie udało się zgładzić.
00:30 Kasprzyk IAR 2.mp3 Jan Józef Kasprzyk o Krzyżu Katyńskim (IAR)
- Wyrazem tego, był ten wspaniały czyn, jaki miał miejsce czterdzieści lat temu, kiedy działacze opozycji antykomunistycznej skupieni w Komitecie Katyńskim, pod przewodnictwem Stefana Melaka, postawili Krzyż Prawdy, tak pięknie nazwany przez Łukasza Kudlickiego i Andrzeja Melaka. Nie licząc się z konsekwencjami pokazali, że Polacy będą pamiętać i zrobią wszystko, aby prawda nigdy nie uległa przemocy - zaznaczył minister Kasprzyk.
"Katyń – pamiętam". Reportaż na podstawie relacji świadków [POSŁUCHAJ]
00:32 Melak IAR 3.mp3 Andrzej Melak: album, jak i Krzyż Katyński, jest wyrazem czci zamordowanym w Katyniu (IAR)
List od ministra obrony narodowej Mariusza Błaszczaka odczytał szef gabinetu politycznego szefa MON Łukasz Kudlicki. Podczas uroczystości w Centralnej Bibliotece Wojskowej w Warszawie szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk wręczył medale Pro Bono Poloniae.
Krzyż Katyński na Powązkach
00:29 Melak IAR 4.mp3 Andrzej Melak: inspiracją dla nas byli żołnierze AK (IAR)
Krzyż Katyński był to pierwszy w Polsce pomnik upamiętniający prawdę o zbrodni katyńskiej, popełnionej przez NKWD na polskich jeńcach wojennych w 1940 roku. Na Krzyżu widniała data "1940" i orzeł w koronie, pod nim leżała tablica z napisem "Katyń" i znajdowały się słupki z nazwami obozów NKWD: Ostaszków, Starobielsk, Kozielsk, gdzie po agresji Sowietów na Rzeczpospolitą w 1939 roku zostali uwięzieni Polacy.
00:30 Kudlicki IAR 5.mp3 Współautor Łukasz Kudlicki: symboliczny, czarno biały album ma przemawiać o historii (IAR)
Inicjatorami postawienia pomnika byli ksiądz Wacław Karłowicz, ksiądz Stefan Niedzielak - proboszcz parafii świętego Karola Boromeusza na Powązkach - oraz Stefan Melak (zginął w katastrofie smoleńskiej w 2010 roku). Postawienie i montaż pomnika filmowali funkcjonariusze SB, ale ograniczyli się jedynie do dokumentowania całej akcji. Kilkutonowy monument z granitu o wysokości ponad 4,5 metra stanął o 15:00. W nocy został usunięty przez bezpiekę i wywieziony w nieznane miejsce.
jmo