X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
more_horiz
Wiadomości

Milinkiewicz: Zachód musi zapobiec temu, by konflikt na Białorusi "rozwiązywał" Putin, Kreml planuje aneksję ekonomiczną

Ostatnia aktualizacja: 12.10.2020 21:00
- Zachód po żadnym pozorem nie może pozwolić na to, by konflikt na Białorusi był rozwiązywany pod dyktando Moskwy – apeluje w rozmowie z portalem PolskieRadio24.pl Alaksandr Milinkiewicz, b. kandydat opozycji na prezydenta Białorusi. - Putin nie kontroluje narodowego zrywu, dlatego chce jeszcze przez jakiś czas utrzymać Łukaszenkę przy władzy, a potem za jego pośrednictwem wprowadzić takie zmiany w konstytucji, które są na rękę Rosji. I potem chciałby dokonać aneksji gospodarczej i politycznej kraju, być może za pośrednictwem innej osoby, "neo-Łukaszenki" – ostrzega polityk.
Protesty w Mińsku 16 sierpnia
Protesty w Mińsku 16 sierpniaFoto: Shutterstock.com/Ruslan Kalnitsky

wojsko białoruś stock 1200.jpg
Działacz Wincuk Wiaczorka: Białorusini pokazali, że chcą wolności, to wybór wartości Zachodu - wolność nie koreluje z Kremlem

Alaksandr Milinkiewicz, b. kandydat opozycji demokratycznej na urząd prezydenta Białorusi, apeluje, by wspomóc Białorusinów w ich bezprecedensowym zrywie. Jak mówi, zmienił się cały kraj – ludzie chcą żyć godnie, rozumieją potrzebę reform, a mentalność  Białorusinów jest europejska, zachodnia. Obecnie też, jak zaznacza, 80 procent Białorusinów ma dostęp do Internetu.

Trwający konflikt, jak zauważa polityk, ma charakter cywilizacyjny. Łukaszenka jest człowiekiem neosowieckim, - Zachód jest mu obcy, posługuje się anachronicznymi metodami, propagandą starego stylu – mówi działacz.

Plany Putina

Alaksandr Milinkewicz dziękował Polsce za wsparcie, także za plan Marshalla. Zaznaczył, że ważna jest pomoc w tym, by Białorusini odnieśli zwycięstwo, pomoc dla mediów, dla studentów w postaci programów stypendialnych, możliwości edukacji także w formie zdalnej.

Polityk zaznaczył także, że konieczne jest wsparcie Białorusi na kolejnym etapie - jako wolnej i demokratycznej, także wsparcie gospodarcze.

- Plan Putina polega na tym, by doprowadzić do sprzedaży białoruskich przedsiębiorstw Rosji. Aktywa gospodarki białoruskiej są interesującym kąskiem dla Moskwy. Ale jeśli gospodarka wpadnie w ręce sąsiedniego kraju, to będzie on decydował, kto jest w parlamencie. To byłaby na początku aneksja ekonomiczna, a potem zaczęłaby się aneksja polityczna. Taki jest plan Władimira Putina – zauważa nasz rozmówca.

B. kandydat na prezydenta Białorusi zauważa, że Białorusi bardzo potrzebny jest plan gospodarczy i plan transformacji. -  Wiemy, że to nie jest proste. W Polsce od uzyskania niezależności minęło 15 lat, zanim weszła do Unii. My także wejdziemy do Unii, bo jesteśmy z tej samej europejskiej rodziny. Wiemy, że to ogromna praca. Ale kto, jeśli nie Polska, nam w tym pomoże – powiedział.

- Jeśli Zachód stwierdza, że pomoże Białorusi, to daje protestującym ogromną siłę -  niszczy strach przed przyszłością – mówi.

Alaksandr Milinkiewicz dziękował Polsce za wsparcie przez wszystkie lata i prosił, by je kontynuować.

- Białoruś będzie wolna. Białorusini muszą wywalczyć to sami – wolność, prawo do godnego życia. Ale wsparcie jest nam bardzo potrzebne w tym momencie. Kto, jeśli nie Polacy, to zrozumie. Słowo "Solidarność" jest tutaj kluczem. Słowo "Solidarność" jest święte dla Polaków – i także dla nas, Białorusinów. Dziękuję za polską solidarność, bądźmy razem. "Za naszą i waszą wolność"! – mówił b. kandydat opozycji demokratycznej na prezydenta Białorusi.


Aleksander Milinkiewicz. Fot. europarl.europa.eu Aleksander Milinkiewicz. Fot. europarl.europa.eu

Więcej w rozmowie.

***

Zachęcamy do przeczytania wywiadu.

en protest białoruś 1200.jpg
B. kandydat na prezydenta Białorusi Wital Rymaszeuski: po lekcji Krymu Zachód musi stawić Rosji opór, bo po Białorusi może być Polska

PolskieRadio24.pl: Pan od dawna uczestniczy w historii białoruskiej, aktywnie działa w opozycji demokratycznej. Jak pan postrzega to, co dzieje się teraz na Białorusi? Wydaje się, że Białoruś ma obecnie szansę na zwycięstwo – ale przecież były nadzieje na zwycięstwo także lata temu, wtedy, gdy w Mińsku po sfałszowanych wyborach powstało miasteczko namiotowe, wtedy gdy był pan wspólnym kandydatem opozycji na urząd prezydenta. Jak Pan ocenia tę obecną sytuację?

Aleksander Milinkiewicz, b. kandydat opozycji demokratycznej na urząd prezydenta Białorusi: To kolejna rewolucja. Każda z białoruskich rewolucji była inna. Jeśli patrzeć wstecz, nie każda mogła zwyciężyć, ale każda wniosła swój wkład w to, co dzieje się teraz. Jeśli porównać obecną sytuację z czasami, gdy byłem kandydatem połączonych sił opozycyjnych na wyborach, trzeba powiedzieć, że wówczas gospodarka Białorusi była w dobrej sytuacji. Mińsk był wspierany gospodarczo przez Moskwę. Białorusinom wydawało się, że generalnie sytuacja ekonomiczna wygląda dobrze, większość nie chciała rewolucji.

Przypuszczam, że wówczas za nami głosowało około 30 procent wyborców. Byli to ludzie młodzi, bardziej wykształceni, przedsiębiorcy.

Łukaszenka proponował wtedy społeczeństwu kontrakt socjalny: zapewniał zabezpieczenie płac i emerytur, a społeczeństwo miało w zamian nie zajmować się polityką, Łukaszenka uznawał, że będzie rządził sam.

Taki układ funkcjonował przez długi czas. Dziś jednak sytuacja jest zupełnie inna. W porównaniu z tym, co miało miejsce wcześniej – jest całkiem inaczej.

Po pierwsze w gospodarce białoruskiej widzimy stagnację. Widzimy także kryzys w gospodarce Rosji i w gospodarce światowej.

Widzimy także zmiany w społeczeństwie. Większość społeczeństwa chce zmian. Nawet na wsiach starsze osoby, starsze kobiety mówią o reformach. Tego nigdy nie było. Potrzebę reform starsze pokolenie zrozumiało dzięki swoim dzieciom. Rozumieją, że gdy nie będzie reform, wszyscy z Białorusi wyjadą – i skąd wtedy będą się brały emerytury.

nord stream 2 opis
Czy Nawalny zatrzyma projekt Nord Stream 2? B. ambasador USA w Polsce: agresja Putina musi zmienić świadomość Zachodu

Społeczeństwo jest obecnie bardzo rozczarowane sytuacją gospodarczą Białorusi. Po raz pierwszy Łukaszenka nie ma wsparcia nawet osób z niskimi dochodami. Łukaszenka nie jest w stanie wypełniać kontraktu społecznego.

A gospodarka potrzebuje zmian. Ponad jedna trzecia białoruskiej młodzieży chce wyjechać za granicę.  Ludzie są też zmęczeni widokiem jednej i tej samej twarzy w telewizji.

Tymczasem świat ruszył do przodu, wkroczył w nową epokę. Wszędzie jest Internet – i także na Białorusi jest bardzo popularny. Nasza infrastruktura jest jedną z najlepszych w regionie, Internet jest szybki i tani. Z Internetu korzysta 80 procent Białorusinów. Łukaszenka łudzi się zaś, że na ludzi działają anachroniczne kanały propagandowe.

Mamy zatem do czynienia nie tyle z konfliktem politycznym, co cywilizacyjnym. Jest to jednocześnie rewolucja narodowa.

Konflikt jest cywilizacyjny w tym sensie, że większość Białorusinów chce na zawsze odejść od rzeczywistości Związku Radzieckiego. A Łukaszenka rządzi tak, jak za ZSRR, jak w zeszłym  stuleciu, bo inaczej nie umie. Jest bowiem człowiekiem sowieckim, człowiekiem z przeszłości.

Ważna jest także okoliczność, że białoruskie społeczeństwo jest mimo dyktatury – bardzo europejskie. Jest europejskie w sensie mentalnym, w sensie znajomości Zachodu. Białorusini otrzymują najwięcej w świecie wiz Schengen – na tysiąc mieszkańców. To znaczące: ludzie podróżują, widzą, jak żyją ludzie w Polsce, na Zachodzie, porównują warunki w innych krajach. Chcą żyć godnie, po ludzku, nie tylko w sensie portfela, ale też moralnym, etycznym. A po ostatnich wyborach mocno odczuli, że ich godność została poniżona.

Taki opis pokazuje zmienioną Białoruś. Czy pan spodziewał się takiej zmiany, tak licznych protestów po wyborach? Czy Białorusinom uda się zwyciężyć? Wydaje się, że skoro cały naród powstał, nie ma innego wyjścia.  Z drugiej strony widać, że nie będzie łatwo. Łukaszenka nie chce oddać władzy. Nie chce rozmawiać z obywatelami, do których przecież należy ten kraj.

Nikt nie spodziewał się tej rewolucji, takiego wybuchu niezadowolenia. Wszyscy myśleli, że będzie jak zawsze: Łukaszenka sam siebie mianuje prezydentem.

Starsze pokolenie opozycjonistów, do którego należę, jest dość podzielone. To nie dodawało optymizmu. Ale zmiana dokonała się dzięki zmianom w myśleniu o świecie, o tym jak powinno się żyć, o przyszłości dzieci.

Nigdy na Białorusi nie protestowało 200 tysięcy osób naraz, w ostatnie niedziele ponad 100 tysięcy osób tylko w Mińsku.

białoruś 1200 free mińsk
Polska, UE, szykują plan Marshalla dla Białorusi. Ekonomista Janusz Wdzięczak: ten kraj ma olbrzymie szanse na sukces gospodarczy

Szacunki mówiły o nawet 500 tysiącach osób na niektórych niedzielnych protestach.

I jednocześnie trwa dyskusja na temat przebiegu rewolucji. Obecnie trwa rewolucja pokojowa. Nie wyrzuca ona dyktatora i jego świty z ich pałaców. Próbuje przez cały czas stosować pokojowe metody.

Ja należę do  tych, którzy starają się, żeby rewolucja przebiegała nieagresywnie, bez krwi. To dodaje ludziom mocy. Białorusini protestują z uśmiechem. Przynoszą z sobą pozytywny nastrój, mimo że problemów jest ogrom.

Ludzie wiedzą, że z ich strony nikt nie posunie się do prowokacji. Oczywiście, trzeba zastrzec, zawsze może uciec się do tego władza. Pokojowe metody pomagają jednak zwiększyć ilość osób, które chcą brać udział w manifestacjach.

Jak oceniać dzisiaj, czy osiągnęliśmy sukces? Łukaszenka nie odchodzi, na razie reżim nie upada. Trzeba jednak rozumieć: Ukraina, Kirgistan – to były państwa o ustroju demokratycznym, choć wypaczone demokracje, nie funkcjonujące dobrze, nie sprawiedliwie funkcjonujące demokracje.

Na Białorusi zaś mamy do czynienia z twardym autorytaryzmem i dyktaturą. Łukaszenka wiele razy mówił, że będzie "strzelał do ostatniego naboju”.

Łukaszenka ma oczywiście ogromne wsparcie Władimira Putina. To bardzo ważna okoliczność. Na początku, przed wyborami, Putin chciał osłabić nieco Łukaszenkę. Myślał, że bardziej osłabiony – szybciej zgodzi się na większą integrację z Rosją.

Putin starał się zatem o osłabienie Łukaszenki. Nagle jednak stało się coś szokującego, nieoczekiwanego także dla mnie. Niektórzy z organizatorów pierwszych demonstracji, pierwszych mityngów, mówili, żeby przynieść na mityngi białą flagę – białe sztandary, nie narodowe. A nikt jakoś tego nie posłuchał. Wszyscy przynieśli biało-czerwono-białe flagi. Z każdą manifestacją jest coraz więcej biało-czerwono-białych flag.

Jak widać, Białorusini odbierają biało-czerwono-białe flagi właściwie, jako symbole narodowe, choć przez lata łukaszenkowska propaganda próbowała wmówić ludziom, że są to flagi "faszystowskie”, "kolaboracyjne”, "zachodnie”, "nacjonalistów białoruskich”.

Tymczasem biało-czerwono-białe flagi są odbierane powszechnie jako symbol Białorusi, wolności i protestu.

Biało-czerwono-biała flaga uderzyła w strategię Putina. Putin ciągle próbuje wpływać na sytuację na Białorusi. Traktuje Białoruś jako swoją ostatnią nadzieję po stracie Ukrainy. Nie może już liczyć na integrację Rosji z Ukrainą. Białoruś jest dla niego ostatnią szansą – bo bez niej cała idea ruskiego miru runie. A dyktatorzy nie mogą żyć bez ideologii.

Sztandary, z którymi wyszli Białorusini, pokrzyżowały zatem ostatecznie plany Putina. Moim zdaniem myślał o użyciu agresji po wyborach, może chciał użyć miękkiej siły.

A tymczasem obecnie zmuszony jest wspierać swojego "znienawidzonego przyjaciela", Aleksandra Łukaszenkę.  Bo protesty, które dziś mają miejsce, masowe demonstracje, są probiałoruskie, proniezależnościowe, prodemokratyczne. A nie o to chodzi Putinowi.

Ciekawe jest to, że Białorusini poprzez swoje protesty wpłynęli na politykę -  zmusili do zmiany zamiarów Władimira Putina, niebezpiecznego w swych zamiarach dla świata.

białoruś free 1200
Białoruski opozycjonista: strajk generalny niewykluczony, gdy pogorszy się sytuacja gospodarcza

Można powiedzieć, że Białorusini uratowali region od poważnych zagrożeń – przynajmniej na razie. Między wierszami czytam, że zagrożenie ze strony Władimira Putina istnieje, rośnie i trzeba w jakiś sposób mu przeciwdziałać. Są opinie, że Zachód powinien przygotować sankcje dla Rosji, na wypadek, gdyby Putin chciał ingerować w sprawy Białorusi. Czego można się spodziewać i jak zatrzymać Kreml? Putin, jak pan mówił, początkowo nie afiszował się ze swoimi działaniami, ale jednak dał kredyt Łukaszence. A potem okazało się, że Swiatłana Cichanouska i opozycjoniści białoruscy są poszukiwani listami gończymi w Rosji. Ten ostatni fakt wiele mówi o stosunku Władimira Putina do rewolucji – uważa ją za zagrożenie dla siebie, dla swoich planów, a może dla swojej władzy.

Dla Putina przegrana na Białorusi to kraksa całej idei rosyjskiego świata, ruskiego miru. A każdy dyktator musi mieć ideologię – w Rosji proimperialne nastroje są dość powszechne, choć jest to szkodliwe dla rosyjskiego państwa.

Putin zawsze aktywnie angażował się w białoruskie wybory, nie chciał jednak nigdy wymienić  Łukaszenki na kogoś innego. Czego chciał? Chciał zawsze skłócić Mińsk z Zachodem, by między Białymstokiem i Grodnem stanął mur berliński. Wtedy łatwiej byłoby Putinowi rozszerzać swoje imperium.

Po drugie, Putin próbował skłócić białoruską, prodemokratyczną, proniezależnościową opozycję.

Po trzecie, jak to ujmuje Łukaszenka, Putin "chciał go zgwałcić”, by przyłączyć kraj do Rosji. Putin oczywiście miał swoje cele wobec Białorusi i jednocześnie pozostawiał Łukaszenkę u władzy, bo miał pewność, że pod jego rządami kraj nie przesunie się ku Zachodowi. Bo Zachód jest dla Łukaszenki czymś zupełnie obcym.

W tym roku Putin nie mógł chyba do końca wybaczyć Łukaszence, że przed Nowym Rokiem nie podpisał map drogowych w sprawie integracji w sprawę wspólnego nadzoru celnego i waluty. Łukaszenka nie chce tak ciasnej integracji, bo ta oznaczałaby kontrolę Kremla nad gospodarką, sam straciłby na nią wpływ.

Dla Putina zjednoczenie z Białorusią miało być szansą pięknego rozpoczęcia kolejnych kadencji swego panowania – mógłby je zacząć liczyć od początku w Związku Białorusi i Rosji.

Ostatecznie znalazł inne rozwiązanie – zmienił rosyjską konstytucję.

Moim zdaniem Putin zaczął już myśleć o tym, jak wymienić Łukaszenkę. Jednak teraz, gdy powstał białoruski naród – Putin nie może mieć kontroli nad tego rodzaju procesem. Tu Kreml napotkał na nieoczekiwany problem.

Putin oczywiście nie mógł przewidzieć, jak wielką, decydującą rolę odegra naród białoruski. A naród powstał. Także my, opozycjoniści, tego się nie spodziewaliśmy.

I w efekcie obecna sytuacja jest bardzo skomplikowana z punktu widzenia Putina. Myślę, że nie rozważa aneksji terytorium, w rodzaju agresji na Krym, bo wie, że w takim przypadku naród białoruski znów powstanie.

Putin może jednak stawiać na miękką siłę. Może próbować namówić Łukaszenkę do takich zmian konstytucji, jakich życzy sobie Kreml, a następnie skłonić Łukaszenkę do tymczasowego odejścia i na jego miejscu umieścić jakiegoś "nowego Łukaszenkę".

"Nowy Łukaszenka" to nie musi być człowiek, który przyłączy Białoruś do Rosji. Może zacząć reformy liberalne, ale de facto doprowadzić do sprzedaży białoruskich przedsiębiorstw Rosji. Aktywa gospodarki białoruskiej są interesującym kąskiem dla Moskwy.

Jeśli gospodarka wpadnie w ręce Moskwy, to Kreml będzie decydował, kto jest w parlamencie. To byłaby na początku aneksja ekonomiczna, a potem zaczęłaby się aneksja polityczna. Taki jest plan Władimira Putina.

I tu pojawia się bardzo ważna kwestia. Pytała pani, co powinien w obliczu rosyjskiej agresji zrobić Zachód.

Jak zatem Zachód powinien pomóc Białorusinom?

USA są obecnie mało aktywne…

Miejmy nadzieję, że to kwestia kampanii i zmieni się to po wyborach.

Tym większą rolę odgrywa teraz Unia Europejska. Ważne są oczywiście sankcje przeciwko tym, którzy naruszają prawo. To ważne, by czyny tych, którzy używają przemocy czy fałszują wybory, były osądzone moralnie.

To jednak nie wystarczy. Co powinna uczynić Unia Europejska? Powinna działać pod wpływem Polski, Litwy, innych krajów bałtyckich, Niemiec – powinna sprawić, by Moskwa nie przejęła kontroli nad rozwiązaniem konfliktu, na przykład poprzez zmiany konsytuacji, tzn. chodzi takie o zmiany, które proponuje Moskwa.

UE powinna zapobiec, by ten konflikt był rozwiązywany pod dyktando Moskwy, by te sfery, takie jak zmiany w konstytucji, które Moskwa chce ustalić pod swoje dyktando, nie zostały jej oddane jako pole wyłącznych działań. 

Moskwa będzie chciała pokazać, że Białoruś jest strefą jej zainteresowań. Jednak Zachód nie powinien ignorować takiej postawy, Zachód powinien być zainteresowany tym, co dzieje się na Białorusi.

Białoruś obecnie jest na granicy z Unią Europejską, z Litwą, z Polską. Zachód powinien uczestniczyć w rozwiązywaniu tego konfliktu.


mid-epa08720656_2 (1).jpg
Działacz Juraś Hubarewicz: protesty na Białorusi wywołują u Putina lęki, Łukaszenka wie, że jego odejście jest bliskie

Jak powinno wyglądać to rozwiązanie?

Zachód ciągle obecnie powtarza, że powinien mieć miejsce dialog między szerokim spektrum obecnej opozycji a władzą.

Po tych rozmowach muszą mieć miejsce wolne wybory. To jest konieczne. Według wielu powinny być powtórzone wybory prezydenckie. Są jednak i tacy, którzy mówią, że chcą wyborów parlamentarnych pod kontrolą i przy obserwacji międzynarodowej. Tak czy inaczej, nowy parlament powinien przyjąć nową konstytucję, która zmieni ustrój na demokratyczny.

Taka droga jest jednak nie do przyjęcia dla Łukaszenki. I Rosja nie zgodzi się na takie rozwiązania, bo wie, że trudno kontrolować tego rodzaju demokratyczny tranzyt władzy – Kreml działa inaczej.

I tu ogromna rola Zachodu – czy będzie nalegał na przeprowadzenie wyborów i demokratycznych zmian.

Zachód powinien mówić jednym głosem w sprawie Białorusi. Po drugie Zachód powinien rozumieć istotną różnicę, której na przykład Berlin wciąż nie rozumie. Putin odbiera kompromis jako słabość – natomiast Zachód odbiera kompromis jako główny instrument dyplomacji. Zachód musi wobec tego twardo postępować z Władimirem Putinem, oznajmić mu, że jeśli będzie przeszkadzać reformom na Białorusi, przyjdzie mu zapłacić dużą cenę.

Jeśli Zachód nie przyjmie wobec Putina twardej postawy, to wobec Białorusi zrealizowany będzie plan Kremla.

Dla Łukaszenki byłoby lepiej gdyby ustąpił, choć obecnie wydaje się, że nie chce zgodzić się na wybory. Niemniej jednak jego odejście jest kwestią czasu. Czy nie zdaje sobie z tego sprawy? Nie może rządzić, gdy nie ma pieniędzy, gdy cały kraj jest przeciwko niemu.

Łukaszenka dobrowolnie nie odejdzie. Stan gospodarki się pogorszy, już to ma miejsce z powodu kryzysu politycznego. Znów wiele zależeć będzie od tego, czy Władimir Putin będzie przekazywał Łukaszence kolejne dotacje. Obecnie gospodarka Białorusi jest w pełni zależna od Kremla.

Dla Putina dylemat przedstawia się w ten sposób: jeśli utrzymuje Łukaszenkę na stanowisku, to Białoruś nie odchodzi na Zachód. Jeśli zaś będzie dotował Białoruś, to pytanie, czy budżet Rosji to wytrzyma na dłuższą metę.

Niestety, to Putin ma w ręku istotne instrumenty, by móc skłonić Łukaszenkę do odejścia. Będzie jednak starał się tak wyreżyserować sytuację, by na jego miejscu osadzić kogoś, kto będzie lojalny.

Obecnego procesu demokratycznych przemian Putin nie jest w stanie kontrolować i dlatego ciągle wspiera Łukaszenkę.

Dużo zależy od tego, w jaki sposób i o czym Zachód będzie rozmawiał z Władimirem Putinem...

Jakie jeszcze działania ze strony Zachodu są potrzebne? Zachód ewidentnie widzi przyszłość Białorusi jako wolnego kraju – Polska zaproponowała Unii Europejskiej plan Marshalla dla Białorusi, plan pomocy gospodarczej, po wolnych wyborach. Unia Europejska zaakceptowała ten plan. Teraz konkretne programy dopracowuje Komisja Europejska. Są sankcje personalne UE wobec odpowiedzialnych za przemoc i fałszerstwa, lista będzie rozszerzania. Państwa Zachodu nie uznały wyborów ani zwycięstwa Łukaszenki. Mówi się o wsparciu wolnych mediów, bo Łukaszenka stara się ograniczyć dopływ informacji. Co jeszcze należy zrobić?

Rola Zachodu jest bardzo ważna. Putin wraz z Łukaszenką doprowadzili do tego, że Białoruś jest niemalże protektoratem Rosji. Widzimy zależność ekonomiczną, militarną, polityczną. Kreml ma ogromny wpływ na edukację, politykę historyczną, sferę medialną.

Tym bardziej działania Zachodu jest bardzo ważne. Wsparcie Swiatłany Cichanouskiej przez premiera Polski, przez prezydenta Francji, kanclerz Niemiec, wzmacnia duch protestu i wiarę w nasze możliwości przy wsparciu tak kluczowych na świecie partnerów międzynarodowych.

Polska od samego początku naszej niepodległości czyniła bardzo wiele dla Białorusinów. Chodzi o wolne media, takie jak Biełsat, Radio Racja, Euroradio. Polska wspierała też dziennikarzy i media działające na terytorium Białorusi. Bardzo ważne były polskie programy stypendialne i edukacyjne, takie jak program imienia Kalinowskiego, który pozwalał studentom represjonowanym na Białorusi na kontynuację studiów w Polsce. W tym programie uczestniczą tysiące studentów, relegowanych z białoruskich uczelni. Trzeba kontynuować te działania.

Trzeba wykorzystywać nowe technologie, edukację zdalną. To bardzo ważne. Bo wtedy nie boimy się represji, ideologii narzucanej w systemie edukacyjnym, państwowym, medialnym.

Dzięki możliwościom edukacji, wolnym mediom Białorusini mają otwarte okno na świat. Obecnie 80 procent Białorusinów korzysta z Internetu – zastosowanie technologii zdalnych w edukacji pozwoli na to, by niektórzy studenci nie opuszczali Białorusi.

Jest jeszcze jeden bardzo istotny czynnik. Polska go rozumie, ale Zachód niestety zupełnie nie. Białoruś podlegała wynarodowieniu w takim stopniu, jak żaden inny kraj w sferze ZSRR. Chodzi tu i o Polaków, i o Białorusinów, i inne narodowości zamieszkujące ten kraj – wynarodowienie było totalne.

Stąd kluczowe jest wsparcia odradzania się kultury, znajomości prawdziwej historii, języków, grup etnicznych na Białorusi. Strategiczne jest wsparcie Białorusinów, którzy przez ostatnie lata niemal utracili swój język białoruski.

Teraz następuje powrót do niego, po latach rusyfikacji.

Polska może odegrać wielką rolę we wsparciu odradzającej się kultury, języków. Ważne jest szerzenie wiedzy historycznej o historii Białorusinów, która przez większość historii naszych narodów była wspólna.

Ważna jest praca edukacyjna – trzeba ją kontynuować.

Bardzo ważna jest też praca nad tym, by w kwestii przyszłych reform Białorusi panowały bardziej optymistyczne nastroje. Stąd niezwykle ważna jest polska propozycja: plan Marshalla. Bo nawet ci, którzy wychodzą na demonstracje, zadają sobie pytanie, kto pomoże Białorusi, skoro kraj jest w głębokim kryzysie. Rosja nie pomoże, bo Rosja chciałaby raczej wykupić Białoruś.

Jeśli Zachód stwierdza, że pomoże Białorusi, to daje protestującym ogromną siłę -  niszczy strach przed przyszłością.

Polska zawsze wiele działała na rzecz tego, aby uczyć Białorusinów, na przykład zasad samorządności. Na Białorusi nie ma bowiem prawdziwych samorządów.  Łukaszenka wyznacza wszystkich w wertykalnym pionie administracyjnym.

Trzeba pomóc Białorusinom wypracować prawdziwy, poważny program transformacji. Wiemy, że to nie jest proste. W Polsce od uzyskania niezależności minęło 15 lat zanim weszła do Unii Europejskiej, My także wejdziemy do Unii, bo jesteśmy z tej samej europejskiej rodziny.

Wiemy, że to ogromna praca. Ale kto, jeśli nie Polska, nam w tym pomoże? Polska ma ogromne sukcesy w transformacji. Można też wykorzystywać doświadczenie Gruzji, Estonii...

To jest wielka praca, którą należy wykonać, obok wypracowywania reakcji i rozwiązań obecnego kryzysu politycznego, reakcji na działania władz wobec ludzi demonstrujących na ulicach miast Białorusi.

Chcę podziękować wszystkim Polakom: zwykłym ludziom, politykom, rządowi polskiemu. Polacy zawsze nas wspierali, niezależnie od tego, kto był przy władzy. Polska zawsze mówiła jednym głosem wobec problemów białoruskich.  Proszę, by to kontynuować.

Białoruś będzie wolna. Białorusini muszą wywalczyć to sami – wolność, prawo do godnego życia. Ale bardzo potrzebne jest wsparcie w tym momencie, w tym procesie. Kto, jeśli nie Polacy, jest to w stanie zrozumieć. Słowo ”Solidarność” jest tutaj kluczem.

Słowo "Solidarność" jest święte dla Polaków – i także dla nas, Białorusinów. Dziękuję za polską solidarność, bądźmy razem.

”Za naszą i waszą wolność”!

                                                  

***

Z Alaksandrem Milinkiewiczem, b. kandydatem opozycji w wyborach prezydenckich, rozmawiała Agnieszka Marcela Kamińska, PolskieRadio24.pl

***


Czytaj także

Działacz: Białorusini pokazali, że chcą wolności, to wybór wartości Zachodu - wolność nie koreluje z Kremlem

Ostatnia aktualizacja: 03.09.2020 14:15
- Walka o wolność nie koreluje z powrotem do przestrzeni posowieckiej, nie koreluje z kultem homo sovieticus i wreszcie z Rosją putinowską. To znaczy, że białoruski wybór wolności oznacza wybór geopolityczny wartości zachodnich – mówi portalowi PolskieRadio24.pl Wincuk Wiaczorka, prodemokratyczny działacz białoruski, publicysta i filolog. Ostrzega przed działalnością polittechnologów Rosji na Białorusi. Ci dali już znać o swojej obecności: na początek ośmieszyli się, promując na Białorusi "niecenzuralny” tag - wynikło to z braku znajomości kultury białoruskiej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rosyjska opozycjonistka: los Łukaszenki jest przesądzony, atak z nowiczokiem to wyraz przerażenia Kremla

Ostatnia aktualizacja: 21.09.2020 19:00
- Białoruskie społeczeństwo w olbrzymiej większości opowiada się przeciwko dyktatorowi – los Aleksandra Łukaszenki jest przesądzony – mówi rosyjska działaczka demokratyczna Julia Galiamina. Próba otrucia Aleksieja Nawalnego związana jest, jak mówi, z przerażeniem, jakie na Kremlu wywołały wielotysięczne protesty Białorusinów. Jednak w  Rosji, jak podkreśla, popularność Władimira Putina jest wciąż duża.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Carte blanche dla Kremla? Ekspert: Putin pozwolił Łukaszence grać rosyjską kartą wojskową - pytanie, za jaką cenę

Ostatnia aktualizacja: 24.09.2020 17:12
- Sytuacja wygląda tak, jakby Kreml zgodził się na to, by Aleksander Łukaszenka grał kartą rosyjskiej obecności wojskowej na Białorusi. Nie wiemy, jaki był przebieg rozmów Putina i Łukaszenki w Soczi. Wydaje się jednak, że Łukaszenka poprosił, by pozostawiono go przy władzy, a w zamian pozwoli Rosji na większą swobodę w kwestii wojskowej, może z zastrzeżeniem, by Kreml nie ogłaszał stałej obecności wojskowej na Białorusi – ocenia w rozmowie z portalem PolskieRadio24.pl Andrzej Wilk (OSW).
rozwiń zwiń

Czytaj także

Szuszkiewicz: Łukaszenka utrzymuje się u władzy tylko dzięki Putinowi, który po Białorusi chce przejąć Ukrainę

Ostatnia aktualizacja: 25.09.2020 23:00
- Władimir Putin myśli sobie teraz, że najpierw trzeba skoncentrować się na Białorusi, a potem będzie można wziąć na cel Ukrainę – mówi portalowi PolskieRadio24.pl Stanisław Szuszkiewcz, pierwszy przywódca niepodległego białoruskiego państwa. - "Koronacja" Łukaszenki kojarzy się z rytuałami świata przestępczego, z "koronacją" kryminalnego autorytetu. - Prawdziwa inauguracja miałaby miejsce, gdyby zdołał dowieść światu, że został wybrany - dodał sygnatariusz układów o rozpadzie ZSRR.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Członek Rady Koordynacyjnej: Łukaszenka oddał całą sferę informacji mediów państwowych propagandystom Kremla

Ostatnia aktualizacja: 29.09.2020 12:00
- Władze planowo odcinają kraj od informacji, niezależnych dziennikarzy zatrzymywano, bito, strzelano do nich gumowymi kulami - mówi portalowi PolskieRadio24.pl Andrej Bastuniec, przewodniczący niezależnego Białoruskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy, członek Rady Koordynacyjnej. Jak zaznacza, wsparcie dla wolnych i niezależnych mediów jest teraz niezmiernie ważne, tym bardziej że w mediach państwowych obecnie pracują sprowadzeni z Rosji dziennikarze kremlowskich mediów.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Czy Nawalny zatrzyma projekt Nord Stream 2? B. ambasador USA w Polsce: agresja Putina musi zmienić świadomość Zachodu

Ostatnia aktualizacja: 01.10.2020 12:00
- Użycie nowiczoka wskazuje na to, że Kreml chce, aby wszyscy byli świadomi tego, iż jest odpowiedzialny za próbę otrucia Aleksieja Nawalnego. Nie możemy lekceważyć agresji Kremla – skutkiem tego, co się dzieje, powinien być wzrost świadomości Zachodu w kwestii agresywnej polityki Kremla, trzeba wyciągnąć wnioski – mówi portalowi PolskieRadio24.pl b. ambasador USA w Polsce, Daniel Fried.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Polska, UE, szykują plan Marshalla dla Białorusi. Ekonomista: ten kraj ma olbrzymie szanse na sukces gospodarczy

Ostatnia aktualizacja: 02.10.2020 20:00
- Najważniejszym elementem każdej koncepcji wsparcia gospodarki białoruskiej jest to, by Białoruś mogła liczyć na wsparcie Unii Europejskiej i nie musiała być podporządkowana ekonomicznie Rosji. Polska, polski rząd – przełamały impas w tej sprawie, bo UE nie proponowała dotąd Białorusi takiej oferty jak plan Marshalla – mówi portalowi PolskieRadio24.pl dr Janusz Wdzięczak, historyk i ekonomista, badacz Europy Wschodniej (Fundacja Ambitna Polska).
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ekonomista: strajk generalny na Białorusi oznacza koniec reżimu w ciągu dni lub tygodni

Ostatnia aktualizacja: 02.10.2020 21:20
- Strajk generalny w obliczu braku rezerw na Białorusi oznacza załamanie reżimu w ciągu tygodni, nawet dni – szacuje dr Janusz Wdzięczak w rozmowie z portalem PolskieRadio24.pl. - Wywiązałby się paraliż całego kraju, przestano by wypłacać pieniądze dla sektora siłowego. OMON-owcy, którzy biją demonstrantów, nie dostaliby pensji. Myślę, że Aleksander Łukaszenka byłby aresztowany przez swoich ochroniarzy – zaznacza.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Białoruski opozycjonista: strajk generalny niewykluczony, gdy pogorszy się sytuacja gospodarcza

Ostatnia aktualizacja: 06.10.2020 05:55
– Pracujemy nad zmianą kodeksu wyborczego i konstytucji, będziemy gotowi na wolne wybory – mówi portalowi PolskieRadio24.pl Anatol Labiedźka, białoruski działacz demokratyczny. - Władza Łukaszenki utrzymuje się obecnie na dwóch filarach. To struktury siłowe i Moskwa – Kreml. Nie ma poparcia w kraju, wśród wyborców – mówi. Zaznacza, że opozycja przygotowuje propozycje reform, liczy na pomoc Zachodu w zakresie sankcji, wsparcie w organizacji wyborów, we wdrożeniu białoruskiego "planu Marshalla".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Działacz: protesty na Białorusi wywołują u Putina lęki, Łukaszenka wie, że jego odejście jest bliskie

Ostatnia aktualizacja: 06.10.2020 20:30
- Możliwe zwycięstwo Białorusinów z pewnością napawa strachem Władimira Putina. To jeden z jego osobistych lęków, boi się powtórzenia podobnego scenariusza w Rosji. Dlatego ze strony Kremla widać próby wsparcia Łukaszenki – Kreml próbuje zamrozić sytuację na obecnym etapie - powiedział portalowi PolskieRadio24.pl Jurij Hubarewicz z Rady Koordynacyjnej, przewodniczący ugrupowania "O wolność". Działacz zaznacza, że sam Łukaszenka ma świadomość, iż jego los jest przesądzony.
rozwiń zwiń