Czeka nas zima stulecia? Super El Niño może "wysadzić" wir polarny
Meteorolodzy ostrzegają przed Super El Niño, które może mocno namieszać w pogodzie w drugiej połowie roku. Zjawisko sprzyja ekstremom: upałom, gwałtownym burzom i suszom, a zimą może zwiększyć ryzyko zaburzeń wiru polarnego. To jeden ze scenariuszy, który może otworzyć drogę do silnych fal mrozu i śnieżyc.
2026-05-15, 19:15
To zjawisko może wysadzić wir polarny. Groźny scenariusz dla Polski
Czym jest Super El Niño? To określenie szczególnie silnego El Niño, w którym temperatura wód oceanicznych przekracza normalną temperaturę o co najmniej 1,9°C. Najnowszy raport Narodowej Służby Oceanicznej i Atmosferycznej (NOAA) wskazuje, że szanse na tzw. Super El Niño rosną. Zjawisko byłoby szczególnie aktywne w drugiej połowie roku - jesienią i zimą.
Serwis meteorologiczny The Cool Down przypomniał o niezwykle silnym zjawisku El Niño z lat 1877-1878, które było iście destrukcyjne. Zniszczyło "wiele upraw i doprowadziło do masowego głodu, który według szacunków objął około 50 mln ludzi".
Źródło: Ben Noll Amerykańska NOAA oszacowała, że prawdopodobieństwo wystąpienia zjawiska Super El Niño wynosi aż 66 proc. Czy utrzyma się do zimy? Jest na to duża szansa, naukowcy dają 96 proc. Co więcej, najnowsze modele pogodowe sugerują, że tegoroczne El Niño może być jednym z najsilniejszych w historii.
El Niño a wir polarny
Zjawisko El Niño cechuje dodatnia korelacja z zaburzeniem wiru polarnego. Faza ta zwiększa prawdopodobieństwo tzw. nagłego ocieplenia stratosferycznego (SSW), co w konsekwencji prowadzi do osłabienia lub rozbicia wiru polarnego.
Co to oznacza dla Polski?
Eksperci podkreślają, że sam rozwój silnego El Niño nie przesądza o scenariuszu pogodowym dla Polski. Może ono zwiększać prawdopodobieństwo nagłych zmian cyrkulacji, ale o tym, czy zima rzeczywiście okaże się mroźna i śnieżna, zdecydują inne czynniki.
Zeszłoroczna zima w Polsce była niezwykle śnieżna i mroźna (źródło: Hubert Bierndgarski/East News) Meteorolodzy wskazują tu między innymi na układ wyżów i niżów nad Atlantykiem, fazę Oscylacji Północnoatlantyckiej (NAO) czy prąd strumieniowy (ang. jet stream), czyli wąskie pasy wyjątkowo silnych wiatrów wiejących w górnej troposferze i dolnej stratosferze.
Czym jest wir polarny?
Wir polarny (ang. polar vortex) to stały i rozległy, wysoko troposferyczny cyklon (niż górny) znajdujący się w pobliżu bieguna ziemskiego (północnego lub południowego). Zimą jego siła znacząco wzrasta.
Rozbicie jądra wiru polarnego na dwie części zwiastuje nadejście fali mrozów i opadów śniegu (źródło: NOAA) To właśnie podczas zimy dochodzi do rozerwania się wiru polarnego. "Urwana" część przemieszcza się potem na południe wraz z prądem strumieniowym. Sprowadza wtedy zimne, arktyczne masy powietrza z rejonów okołobiegunowych, co skutkuje dużymi spadkami temperatury powietrza przy powierzchni ziemi.
Czytaj także:
- Pas ulew i silne burze nad Polską. IMGW: zacznie się w nocy
- 31°C już w weekend. W Polsce zrobi się gorąco jak w Hiszpanii
Źródło: PolskieRadio24.pl/pb