more_horiz
Wiadomości

39 lat temu Cichy i Wielicki jako pierwsi zdobyli zimą Mount Everest. "Halo Andrzej, wiesz gdzie jesteśmy?"

Ostatnia aktualizacja: 17.02.2019 12:38
17 lutego 1980 roku, Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki jako pierwsi alpiniści w historii zdobyli zimą najwyższą górę świata - Mount Everest (8848 m). 20-osobową, narodową wyprawą kierował prekursor zimowego himalaizmu Andrzej Zawada. 
Audio
  • Pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest dokonała polska ekspedycja pod kierownictwem Andrzeja Zawady. Na szczycie najwyższej góry świata stanęli Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki. Rozmawiał z nimi Krzysztof Kuzak (IAR)
  • Polacy na najwyższym szczycie świata - fragm. aud. "Studio olimpijskie" (17.02.1980)
Krzysztof Wielicki (z lewej( i Leszek Cichy
Krzysztof Wielicki (z lewej( i Leszek Cichy Foto: PAP/Jacek Bednarczyk

Cichy był generalnie setną osobą na wierzchołku Everestu, a Wielicki sto pierwszą. - Moje pierwsze słowa brzmiały: Halo Andrzej, wiesz gdzie jesteśmy? Potem razem krzyknęliśmy do słuchawki: na szczycie Everestu! Cieszyliśmy się, że odnieśliśmy sukces. Byliśmy tam w imieniu wszystkich uczestników. Każdy dał z siebie tyle, ile mógł. Na wierzchołku spędziliśmy 40 minut, pozostawiliśmy m.in. różaniec - wspominał Cichy wydarzenia sprzed 39 lat.

Hillary Norgay 1200.jpg
Mount Everest: Edmund Hillary i Tenzing Norgay 65 lat temu pierwsi "załatwili skurczybyka"

Jak podkreślił, walczyli z mitem, podobnie jak pierwsi ludzie Nowozelandczyk Edmund Hillary i Szerpa Tenzing Norgay, którzy weszli na szczyt 29 maja 1953 roku.

- Oni nie wiedzieli, jak wygląda końcówka drogi, a my, czy podołamy zimowym warunkom, nie jako Polacy, nie Wielicki - Cichy, ale jako ludzie. To Hillary mówił zresztą, że nie wyobraża sobie życia powyżej 7000 m w zimie. Wiara pchała nas jednak do góry - zaznaczał Cichy.

- Pokazaliśmy, że można zimą stanąć na ośmiotysięczniku - dodał Wielicki. - Zawada lubił ryzyko i potrafił podpuszczać, zainteresować swoją ideą. Od tamtej pory kilkakrotnie byłem zimą na ośmiotysięcznym szczycie. Na Everest już nie wróciłem. Powracałem tam, gdzie się nie udało - za czwartym razem osiągnąłem Lhotse, za piątym K2. I jest jeszcze tyle innych ścian do zdobycia.

Leszek Cichy W 1980 roku mieliśmy angielskie prototypy przeciwpotnej bielizny, ale nosiliśmy jak Hillary wełniane swetry i spodnie z wełnianego sukna. Buty były zrobione w Krośnie według pomysłu Zawady. By nie uciekało ciepło miały pięciocentymetrową warstwę korka

Pochodzący ze Szklarki Przygodzickiej koło Ostrzeszowa Wielicki jest jednym z trzech Polaków i piątym na świecie, którzy zdobyli wszystkie 14 ośmiotysięczników (1980-1996). Pozostali to drugi w historii, po Włochu Reinholdzie Messnerze (1970-1986), Jerzy Kukuczka (1979-1987), który zginął na południowej ścianie Lhotse w 1989 roku, i jako dwudziesty Piotr Pustelnik (1990-2010). 

Największym problemem podczas wspinaczki na Evereście były nie temperatury, a huraganowe wiatry.

- Proszę mi wierzyć, że minus 40 w suchym, bezwietrznym powietrzu da się wytrzymać, ale minus 32 stopnie przy wietrze przekraczającym 120 km w bazie, znacznie trudniej. Pamiętam, że były takie momenty w trakcie wspinaczki, że nie byliśmy w stanie przebić się przez podmuchy - podkreślał Cichy.

Zdobywca Korony Ziemi (najwyższe szczyty na siedmiu kontynentach) przyznał, że wyczyn z 1980 roku jest w jego świadomości wydarzeniem o unikatowej randze.

- Everest zmodyfikował moją mentalność. Świadomość, że zimą byliśmy na szczycie jako pierwsi, pomaga mi żyć. Jest też pokora wobec tego, że to właśnie nam się udało. Była to moja jedyna wyprawa, na której czułem, że jesteśmy zespołem. Po zejściu z góry wszyscy koledzy wyszli nam na przeciw, rzucali się na szyję, gratulowali. Film "Gdyby to nie był Everest" pokazywałem setki razy w szkołach, firmach i za każdym razem robił i robi niesamowite wrażenie. Zawsze czuję po nim szacunek do ludzi - dodawał Cichy.

Każdy z uczestników wyprawy Andrzeja Zawady musiał zgromadzić sprzęt osobisty, na który składało się 70 pozycji, nie tylko alpinistycznych, m.in. sześć par butów, w tym wizytowe oraz sandały.

"Mieliśmy też marynareczki i krawaty z logiem Polskiego Komitetu Olimpijskiego. Zawada dbał o te elementy reprezentacyjne. W stroje ubieraliśmy się podczas wszystkich oficjalnych spotkań, w ambasadach, w Ministerstwie Turystyki Nepalu etc." - wspomina Wielicki w książce "Mój wybór", która ukazała się w 2014 roku.

Wielicki Bielecki 1200 F.jpg
Krzysztof Wielicki 30 lat temu na Lhotse dokonał niemożliwego. "Adam Bielecki nie mógłby tego powtórzyć"

Jednym z elementów wyposażenia, mającego obecnie wartość historyczną, były buty wysokogórskie na korkowej podeszwie. Korek znakomicie izolował zimno, ale sprawiał, że alpiniści czuli się jak na koturnach. Obuwie to znajduje się w Muzeum Spotu i Turystyki w Warszawie.

- Postęp, jeśli chodzi o sprzęt jest ogromny. Takiej różnicy nie było między tym, czym dysponowali pierwsi zdobywcy i my, w 1980 roku. Mieliśmy angielskie prototypy przeciwpotnej bielizny, ale nosiliśmy jak Hillary wełniane swetry i spodnie z wełnianego sukna. Buty były zrobione w Krośnie według pomysłu Zawady. By nie uciekało ciepło miały pięciocentymetrową warstwę korka - powiedział Cichy.

Jak oceniał, nie był to zły patent, jednak miał swoje minusy.

Wanda Rutkiewicz Cieszę się ogromnie, że zrobili to, o czym marzyli i za co my trzymaliśmy kciuki

- Z zewnątrz były nieusztywnione, więc chodziliśmy jak na koturnach. Nie było raków automatów. Przywiązywaliśmy je do butów. Taśmy zawsze zamarzały. Trzeba było je ciąć przy zdejmowaniu i przy kolejnym wyjściu znowu wiązać nowe.

Cichy zaznaczył, że problemem była komunikacja między obozami i bazą.

- Nie było wtedy telefonów satelitarnych. Naszą łączność z bazą stanowiły goprowskie radiotelefony Klimki ważące 2 i pół kg z anteną składającą się z czterech części. By ją skręcić i włożyć baterie, które mieliśmy głęboko w kieszeni, należało zdjąć rękawice przy minus 32 stopniach. Niechętnie więc rozmawialiśmy podczas podchodzenia. Najmniej zmienił się sprzęt techniczny: raki, czekany, śruby lodowe.

15 lutego wyprawie kończyło się formalne zezwolenie na wejście, uzyskane od władz Nepalu. Szczęśliwie do bazy dotarła wiadomość, że ekipa może przedłużyć ekspedycję o dwa dni. Zaczął się wyścig z czasem, który zakończył się sukcesem.

Polacy są liderami zimowych zmagań z ośmiotysięcznikami - na dziesięć spośród 14 wspięli się jako pierwsi, w tym na jeden z Włochem Simone Moro. Niezdobyty pozostaje jeden - K2 (8611 m).

ah, PAP, PolskieRadio24.pl, IAR, Polskie Radio  

Zobacz więcej na temat: Himalaje Mount Everest góry
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Kto bogatemu zabroni? Czyli Mount Everest "na wypasie", czy All Inclusive

Ostatnia aktualizacja: 27.03.2018 18:26
Rozpoczęła się wiosna i do bazy pod Everestem, jak co roku przybędą kolejni chętni, którzy marzą o zdobyciu najwyższego szczytu Ziemi. Na niektórych wspinaczy w "Base Campie" pod "dachem świata" będą czekały luksusy: ogrzewane, dwupokojowe namioty, wygodne łóżka, dywany. Sukces będzie można uczcić okolicznościową wódką.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Everest 2018: marzył o stylowym wejściu na najwyższy szczyt świata, zmarł na Evereście podczas ósmej próby

Ostatnia aktualizacja: 21.05.2018 11:50
36-letni, doświadczony japoński wspinacz Nobukazu Kuriki zginął podczas próby zdobycia Mount Everestu - poinformowały nepalskie władze.
rozwiń zwiń