Norwegia karmi Rosję łososiem, mimo sankcji. Rekordowy eksport
Choć większość norweskich firm wycofała się ze współpracy z rosyjskimi podmiotami po inwazji na Ukrainę, to eksport smoltu - łososia w stadium rozwojowym - do Rosji nie tylko trwa, ale w 2025 roku znacząco wzrósł. Wartość sprzedaży przekroczyła 200 milionów koron norweskich, co oznacza ponad dwukrotny wzrost rok do roku.
2026-02-19, 16:28
Luka prawna czy świadoma decyzja? Eksport do Rosji dalej trwa
Norwegia wciąż dostarcza do Rosji duże ilości smoltu - młodocianej formy łososia przeznaczonej do dalszej hodowli. Dane urzędu statystycznego Statistics Norway (SSB) pokazują, że w 2025 roku wartość eksportu osiągnęła 218 mln NOK (81 mln zł), wobec 102 mln NOK (31 mln zł) rok wcześniej. Oznacza to wzrost o 113 proc.
Zwiększyła się również masa wysyłanego towaru. W 2025 roku do Rosji trafiło 758,24 ton smoltu, niemal dwukrotnie więcej niż w 2023 roku, kiedy eksport wyniósł 392,21 ton.
Norweski eksport smolta do Rosji w tonach. Od 2023 roku wskaźnik ten znacznie wzrósł (źródło: SSB) Handel legalny, ale kontrowersyjny
Po aneksji Krymu w 2014 roku Rosja wprowadziła embargo na import norweskich ryb i wielu innych produktów, odpowiadając na zachodnie sankcje. Wyjątkiem pozostał jednak smolt oraz ikra. Po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku Norwegia przyjęła politykę sankcyjną zgodną z Unią Europejską. Jednocześnie ONZ uznała, że produkty żywieniowe nie powinny być objęte sankcjami.
W praktyce oznacza to, że eksport smoltu jest legalny, o ile transport i transakcje spełniają norweskie i europejskie wymogi. Powstała w ten sposób luka prawna sprawia, że część firm nadal prowadzi handel z Rosją, podczas gdy inne - z powodów etycznych - zdecydowały się z niego wycofać.
Trzej najwięksi producenci pasz w Norwegii - BioMar, Skretting oraz Caregill - zakończyli eksport do Rosji w latach 2022-2023, argumentując decyzję względami etycznymi i niechęcią do wspierania rosyjskiej produkcji żywności w czasie wojny.
Kto eksportuje?
Nie jest publicznie wiadome, które firmy odpowiadają za obecny eksport smoltu. Norweski urząd celny potwierdził jednak, że w latach 2024-2025 zarejestrowano 36 zgłoszeń eksportowych dotyczących wysyłki smoltu do Rosji. Ani Statistics Norway, ani służby celne nie ujawniają jakie podmioty biorą udział w tym handlu.
Według doniesień portalu High North News, jedyną znaną firmą kontynuującą eksport jest grupa Aguaqua. DEKSA - Norweska Agencja ds. Kontroli Eksportu i Sankcji - wskazuje, że smolt nie podlega regulacjom sankcyjnym, dlatego instytucja nie prowadzi szczegółowego nadzoru nad tym segmentem.
Norweska Rada ds. Owoców Morza również nie posiada informacji, które firmy eksportują smolt do Rosji. Jak podkreślił dyrektor organizacji, każda firma musi samodzielnie ocenić, czy prowadzenie handlu z Rosją jest właściwe w obecnych okolicznościach.
Wskazania na jednego kluczowego dostawcę
Wiele przesłanek wskazuje, że znaczną część dostaw realizuje grupa Agaqua, należąca do Arne Geirulva. Firma dostarcza smolt do gospodarstw rybnych w obwodzie murmańskim, prowadzonych przez Intarctica - największego rosyjskiego producenta łososia i pstrąga morskiego.
Intarctica w ostatnich latach dynamicznie rozwija krajową produkcję. Spółka posiada obecnie dwie wylęgarnie w obwodzie kałuskim, jedną w Niżnym Nowogrodzie oraz buduje nowy zakład w Karelii. W 2024 roku firma odnotowała przychody na poziomie 31,5 mld rubli, czyli około 1,4 mld złotych.
Część norweskich firm należących dziś do grupy Agaqua była wcześniej kontrolowana przez rosyjską spółkę Russian Aquaculture (obecnie Inarctica). W 2022 roku Arne Geirulv odkupił je z powrotem i utworzył obecną strukturę grupy. Aguaqua AS osiągnęła w 2024 roku obrót 10,8 mln NOK (4 mln zł), natomiast cała grupa wygenerowała 232 mln NOK (86 mln zł) przychodów.
Norweski eksport smolta do Rosji pod względem wartości, która gwałtownie wzrosła w ostatnich latach (źródło: SSB)- Drony Rosji naszpikowane zachodnimi częściami. Szokujące wyniki śledztwa
- Komponenty z UE zasilają przemysł zbrojeniowy Rosji. W tle firmy z Hongkongu
- Ukraina nakłada sankcje na Łukaszenkę. Podpisano dekret
Źródło: en.highnorthnews.com/KZ