Wir polarny rozszczepia się. Meteorolodzy: to może wywrócić pogodę

Meteorolodzy zauważyli niepokojącą aktywność wiru polarnego. Nad Arktyką doszło do nagłego ocieplenia stratosferycznego (SSW). Temperatury mogą wzrosnąć nawet o 50°C w ciągu kilku dni. To może doprowadzić do zakłócenia, a nawet rozpadu wiru polarnego na dwie odrębne części.

2026-03-01, 08:28

Wir polarny rozszczepia się. Meteorolodzy: to może wywrócić pogodę
Wir polarny. Foto: earth.nullschool.net

Wir polarny może się rozpaść. Meteorolodzy ostrzegają

Portal meteorologiczny Ventusky opublikował mapę, na której widać aktualne temperatury w stratosferze na poziomie 10 hPa (ok. 30 km wysokości). Ich wartości znacznie odbiegają od przeciętnych o tej porze roku. Jest to związane z nadejściem gwałtownego ocieplenia stratosferycznego (SSW), podczas którego temperatury w stratosferze mogą wzrosnąć nawet o 50 stopni Celsjusza w ciągu kilku dni.

Czy pękniecie jest realne?

Zgodnie z aktualnymi prognozami meteorologów, już na początku marca spodziewane jest poważne zaburzenie wiru polarnego nad Arktyką. Nadchodzące zjawisko należy do tych bardziej dynamicznych, ponieważ wiąże się nie tylko z osłabieniem, ale także całkowitym rozpadem wiru na dwa oddzielne wiry. A to wydatnie wpłynie na warunki pogodowe na średnich szerokościach geograficznych.

Prognoza średniej prędkości wiatru strefowego na poziomie 10 hPa i szerokości 60°N (źródło: ECMWF) Prognoza średniej prędkości wiatru strefowego na poziomie 10 hPa i szerokości 60°N (źródło: ECMWF)

Jak powstaje nagłe ocieplenie stratosferyczne?

Zjawisko to jest wywoływane przez fale Rossby'ego, powstające w troposferze. Fale te przy odpowiednich warunkach mogą przesuwać się w górę do stratosfery, niejako hamując wir polarny. Staje się on wówczas niestabilny i grozi rozpadem. To właśnie te masy powietrza mogą powodować nagłe ocieplenie stratosferyczne.

Anomalie temperatury na poziomie 10 hPa (ok. 30 km wysokości) wskazują na silne ocieplenie nad Arktyką na początku marca (źródło: ECMWF) Anomalie temperatury na poziomie 10 hPa (ok. 30 km wysokości) wskazują na silne ocieplenie nad Arktyką na początku marca (źródło: ECMWF)

Rozpad wiru polarnego może wpływać na pogodę w troposferze z kilkutygodniowym opóźnieniem, chociaż nie zawsze tak się dzieje. Może wówczas dojść do tzw. blokady atmosferycznej, która występuje na wysokich szerokościach geograficznych (często nad Grenlandią lub Skandynawią) i zwiększa prawdopodobieństwo napływu chłodnych mas powietrza w rejon średnich szerokości geograficznych.

Rodzaje nagłego ocieplenia stratosfery

Meteorolodzy rozróżniają dwa podstawowe typy zjawisk SSW:

  • przemieszczenie - wir polarny jest odpychany od bieguna, ale pozostaje w dużej mierze nienaruszony, wysyłając zimne powietrze w kierunku niższych szerokości geograficznych i potencjalnie zmieniając wzorce strumienia odrzutowego;
  • podział - wir rozpada się na dwa lub więcej mniejszych wirów, pozwalając zimnemu powietrzu polarnemu rozlać się na południe w wielu regionach.

Czym jest wir polarny?

To stały i rozległy, wysoko troposferyczny cyklon (niż górny) znajdujący się w pobliżu bieguna ziemskiego (północnego lub południowego). W czasie lata jest on słabszy, a zimą przybiera na sile.

Ilustracja silnego wiru polarnego (z lewej) i przerwanego wiru polarnego (z prawej) Ilustracja silnego wiru polarnego (z lewej) i przerwanego wiru polarnego (z prawej)
Czytaj także:

Źródła: Ventusky/PolskieRadio24.pl/pb

Polecane

Wróć do strony głównej