To odkrycie może zmienić leczenie kamicy nerkowej. Naukowcy mówią o przełomie

Nowe badania podważają wieloletnie przekonania medycyny. Okazuje się, że bakterie mogą być ważnym elementem powstawania najczęstszych kamieni nerkowych - szczawianowo-wapniowych. Naukowcy odkryli w ich strukturze biofilmy bakteryjne, co może zmienić podejście do leczenia i zapobiegania chorobie.

2026-03-07, 07:27

To odkrycie może zmienić leczenie kamicy nerkowej. Naukowcy mówią o przełomie
Przełom w badaniach nad kamicą nerkową. Bakterie mogą odgrywać kluczową rolę w powstawaniu najczęstszych kamieni. Foto: Science Photo Library/EAST NEWS

Bakterie odkryte w najczęstszych kamieniach nerkowych. Naukowcy mówią o przełomie

Wbrew dotychczasowym poglądom biofilmy bakteryjne są ważnym składnikiem najczęściej występujących, szczawianowo-wapniowych kamieni nerkowych - informuje pismo "PNAS".

Częstość występowania kamicy nerkowej rośnie w ostatnich dekadach na całym świecie, a w ciągu całego życia zapada na nią co 11 osoba. Czynniki ryzyka, takie jak historia rodzinna, zespół metaboliczny i niskie spożycie płynów, są silnie powiązane ze zwiększoną częstością występowania kamieni nerkowych, przy czym nawroty niektórych rodzajów kamicy zdarzają się nawet w 80 proc. przypadków.

Zgodnie z tradycyjną wiedzą medyczną bakterie przyczyniają się jedynie do powstawania kamieni struwitowych (fosforanowo-magnezowo-amonowych), podczas gdy większość rodzajów kamieni nerkowych uważa się za pozbawione bakterii i „niezakaźne”. Kamica struwitowa stanowi tylko 2 do 6 proc. wszystkich przypadków kamicy moczowej, a wywołują ją prawdopodobnie bakterie takie jak Proteus, wytwarzające enzym ureazę, która katalizuje hydrolizę mocznika.

Aż ponad 70 proc. wszystkich kamieni nerkowych stanowią kamienie szczawianowo-wapniowe.

Najczęstsze kamienie nerkowe pod lupą naukowców

Naukowcy z amerykańskich uczelni - University of California Los Angeles, University of Illinois oraz Washington University - wykazali, że właśnie w przypadku kamieni szczawianowo-wapniowych istotną częścią ich wewnętrznej struktury jest biofilm bakteryjny. Niektóre bakterie pobrane z takich kamieni można hodować w laboratorium.

Dotychczas zakładano, że typowe kamienie moczowe powstają ze skupiska nieorganicznych kryształów, których powstawaniu sprzyjają podwyższone stężenia rozpuszczonych składników.

Jak jednak pokazały obrazy uzyskane dzięki mikroskopii elektronowej i fluorescencyjnej, kamienie szczawianowo-wapniowe złożone są z organiczno-nieorganicznego, polikrystalicznego biokompozytu. Biofilmy bakteryjne są wplecione pomiędzy polikrystaliczne warstwy mineralne, także u pacjentów bez współistniejących zakażeń dróg moczowych.

Podobną architekturę biofilmu bakteryjnego zaobserwowano także na powierzchniach fragmentów kamieni uzyskanych metodą litotrypsji (rozbijania kamieni w ciele pacjenta), co sugeruje, że bakterie są nieodłącznym elementem procesu kamicy nerkowej.

Źródła: Polskie Radio/PAP/mg

Polecane

Wróć do strony głównej